سهشنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
م. حامد – اندیشهٔ نو: روز ۱۲ مه (۲۲ اردیبهشت) هر سال روز جهانی پرستار است و در سراسر جهان گرامی داشته میشود. این روز را شورای بینالمللی پرستاران (ICN) تعیین کرده که مصادف با سالروز تولد فلورانس نایتینگل است.
فلورانس نایتینگل (۱۸۲۰–۱۹۱۰) پرستار، آمارگر، و اصلاحطلب اجتماعی بریتانیایی بود که او را بنیانگذار پرستاری نوین میدانند. او یکی از اثرگذارترین چهرههای تاریخ پزشکی و سلامت عمومی است. او در جنگ کریمه با سازماندهی مراقبت از سربازان مجروح و بهبود بهداشت بیمارستانها مرگومیر را بهطور چشمگیری کاهش داد. او بهخاطر سرکشیهای شبانهاش برای رسیدگی به مجروحان لقب «بانوی چراغ بهدست» گرفت.
شورای بینالمللی پرستاران (ICN) امسال با اعلام شعار روز جهانی پرستار ۲۰۲۶ بر ضرورت توانمندسازی پرستاران برای نجات جان انسانها تأکید کرد. به گفتهٔ شورای بینالمللی پرستاران، شعار امسال- «پرستاران ما. آیندهٔ ما. پرستاران توانمند جانها را نجات میدهند»– واکنشی است به فشارهای بیسابقهای که نظامهای سلامت جهان با آن روبهرو هستند.
این نهاد صنفی پرستاران میگوید در شرایطی که کمبود نیروی انسانی، افزایش تقاضا برای مراقبتهای پزشکی، و پیامدهای جنگها و همهگیریها و تغییرات آبوهوایی سلامت جهانی را تهدید میکند، پرستاران همچنان ستون اصلی مراقبت و پایداری نظامهای سلامتاند، اما نقش و نیازهای آنان بهطور کامل دیده نمیشود.
خوزه لوئیس کوبوس سرانو، رئیس این شورا، با اشاره به «فشار شدید جهانی بر نظامهای سلامت» تأکید کرده است که پرستاران هر روز در سراسر جهان «برای نجات انسانها و بهبود زندگی افراد و جوامع کارهای خارقالعادهای میکنند»، اما برای اثرگذاری بیشتر باید اختیار، منابع و شرایط کاری ایمن و عادلانه داشته باشند.
این شورا اعلام کرده است که گزارش تحلیلی روز جهانی پرستار ۲۰۲۶ بهزودی منتشر خواهد شد. در این گزارش بر نقش پرستاران در بهبود نظام سلامت و تحول نظامهای مراقبتی تمرکز شده و اقداماتی برای جذب و نگهداشت نیروی پرستاری پیشنهاد شده است، از جمله سرمایهگذاری در محیطهای کاری ایمن، مزدهای عادلانه، فرصتهای واقعی برای مدیریت و آموزش، و حذف موانع ساختاری برای استفادهٔ کامل از مهارتهای پرستاران.
وضع پرستاران و مبارزهٔ صنفی آنها در جهان
پرستاران در سالهای اخیر در بسیاری از کشورها با افزایش فشار کاری، کمبود نیرو، فرسودگی شغلی، و مزدهای نامتناسب روبهرو بودهاند. این وضع باعث شده است که اعتراضهای صنفی، اعتصابها، و کارزارهای اجتماعی در کشورهای متعدد، از جمله بریتانیا، آمریکا، فرانسه، آلمان، کرهجنوبی، و استرالیا افزایش یابد.
مطالبات مشترک پرستاران در این کشورها شامل موارد زیر است:
- ۰ افزایش مزد و جبران عقبماندگی مزدی متناسب با تورم
- ۰ بهبود نسبت پرستار به بیمار برای کاستن از فشار کاری این زحمتکشان
- ۰ قراردادهای پایدار و امنیت شغلی
- ۰ حمایت روانی و حرفهیی پس از دوران همهگیری کرونا
- ۰ مشارکت واقعی در تصمیمگیریهای نظام سلامت
گزارشهای بینالمللی نشان میدهد که کمبود پرستار در جهان به بیش از ۱۳میلیون نفر رسیده و بدون اصلاحات ساختاری این شکاف در دههٔ آینده گستردهتر و عمیقتر خواهد شد.
وضع پرستاران در ایران
در ایران نیز پرستاران در سالهای گذشته بارها به کمبود نیرو، اضافهکاری اجباری، مزدهای کم، اجرا نشدن قانون تعرفهگذاری خدمات پرستاری، و قراردادهای موقت و شرکتی اعتراض کردهاند. تجمعهای صنفی پرستاران در شهرهای ایران، بهویژه پس از دوران کرونا، نشاندهندهٔ فشار زیاد کاری و نارضایتی گسترده در این گروه از زحمتکشان است.
پرستاران ایران همچنین خواستار:
- ۰ اجرای کامل قانون تعرفهگذاری
- ۰ استخدام رسمی و حذف قراردادهای شرکتی
- ۰ افزایش حقوق متناسب با تورم
- ۰ بهبود شرایط کاری بهویژه در بخشهای پُرخطر
- ۰ تأمین نیروی انسانی کافی در بیمارستانها
هیئتمدیرهٔ سازمان نظام پرستاری بارها هشدار داده است که مهاجرت پرستاران بهعلت شرایط نامناسب کاری و اقتصادی یکی از چالشهای جدّی نظام سلامت در ایران است.
روز جهانی پرستار ۲۰۲۶ در حالی فرا میرسد که پرستاران در سراسر جهان- از اروپا و آمریکا تا آسیا و استرالیا- برای بهبود شرایط کاری، مزد عادلانه، و به رسمیت شناخته شدن نقش حیاتیشان مبارزه میکنند. پیام امسال شورای بینالمللی پرستاران (ICN) تأکید میکند که توانمندسازی پرستاران نه انتخابی دلبخواه، بلکه شرط بقای نظامهای سلامت است.