دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
گزارشها از بابل حاکی از آن است که شماری از زندانیان جرایم عمومی برخلاف میل و خواست خودشان شبها با پابند از زندان به خیابان منتقل میشوند تا در تجمعهای حکومتی حضور یابند، اقدامی که نهادهای حقوق بشری آن را مصداق سوءاستفادهٔ تبلیغاتی از زندانیان و نقض حقوق بشر میدانند.
کانون حقوق بشر ایران: بر اساس گزارشهای دریافتی از شهر بابل، نیروهای وابسته به حکومت هر شب گروهی از زندانیان جرایم عمومی را با پابند از زندان خارج و برای حضور در تجمعهای خیابانی به سطح شهر منتقل میکنند. به گفتهٔ منابع محلی، به این زندانیان پرچم داده میشود تا با ایجاد تصاویر تبلیغاتی چنین القا شود که خیابانها مملو از حامیان حکومت است. این زندانیان پس از پایان تجمعها بار دیگر به زندان بازگردانده میشوند.
انتقال زندانیان به خیابانها برای نمایش حکومتی
منابع مطلع در بابل میگویند این اقدام به صورت شبانه و سازمانیافته انجام میشود و زندانیان تحت نظارت نیروهای امنیتی و انتظامی به خیابانها منتقل میشوند. بر اساس این گزارشها، بسیاری از این زندانیان تمایلی به حضور در این تجمعات ندارند و شرکت آنها نه از روی انتخاب آزاد، بلکه در نتیجه فشار و اجبار صورت میگیرد.
به گفته منابع محلی، هدف از این اقدام، ایجاد فضای مصنوعی از حضور و حمایت مردمی در خیابانهاست؛ در حالی که حکومت تلاش میکند با نمایش خیابانهای پرشده از نیروهای وابسته و افراد تحت کنترل، از شکلگیری اعتراضات مردمی جلوگیری کند.
شاهدان محلی میگویند زندانیان در حالی که پابند به پا دارند، در میان تجمعات قرار داده میشوند و در دست آنها پرچم و نمادهای حکومتی دیده میشود. این در حالی است که پس از پایان برنامهها، این افراد دوباره به زندان بازگردانده میشوند.
تلاش حکومت برای کنترل فضای خیابانها
در ماههای اخیر، همزمان با افزایش نارضایتیهای اجتماعی و بحرانهای اقتصادی، حاکمیت تلاش کرده است با حضور گسترده نیروهای امنیتی، بسیج و گروههای وابسته در خیابانها، فضای عمومی را تحت کنترل نگه دارد.
تحلیلگران معتقدند استفاده از زندانیان برای پر کردن خیابانها نشاندهنده نگرانی حکومت از احتمال آغاز دوباره اعتراضات مردمی است. به باور ناظران، سران حکومت با نگهداشتن نیروهای وابسته و مزدوران خود در خیابانها میخواهند مانع شکلگیری تجمعات اعتراضی و حضور مستقل شهروندان شوند.
این اقدام همچنین تلاشی برای تولید تصاویر تبلیغاتی و انتشار آنها در رسانههای حکومتی و شبکههای اجتماعی ارزیابی میشود؛ تصاویری که هدف آنها نمایش ظاهری از حمایت عمومی است، در حالی که بخشی از افراد حاضر در این تجمعات زندانیانی هستند که تحت فشار به خیابان آورده شدهاند.
فشار بر زندانیان و سوءاستفاده از وضعیت آنان
فعالان حقوق بشر میگویند زندانیان به دلیل شرایط خاص خود، در موقعیتی قرار دارند که توان مخالفت آزادانه با چنین درخواستهایی را ندارند. بسیاری از آنان نگران پیامدهای احتمالی مخالفت، از جمله فشار بیشتر، محدودیتهای زندان یا برخوردهای تنبیهی هستند.
به گفته ناظران، استفاده از زندانیان برای اهداف تبلیغاتی، نوعی بهرهکشی از وضعیت آسیبپذیر افراد محروم از آزادی محسوب میشود. زنـدانیانی که تحت کنترل کامل نهادهای حکومتی قرار دارند، عملاً امکان انتخاب آزادانه برای مشارکت یا عدم مشارکت در این برنامهها را ندارند.
همچنین حضور زندانیان با پابند در خیابانها، علاوه بر جنبه تبلیغاتی، میتواند نوعی تحقیر و فشار روانی علیه آنان تلقی شود؛ اقدامی که کرامت انسانی زنـدانیان را نقض میکند.
نقض حقوق بشر؛ استفاده اجباری و تبلیغاتی از زنـدانیان در تجمعات حکومتی
انتقال زندانیان جرائم عمومی به خیابانهای بابل برای حضور در تجمعات حکومتی، آن هم با پابند و برخلاف میل و خواسته آنان، نگرانیهای جدی حقوق بشری را برانگیخته است. فعالان حقوق بشر میگویند استفاده تبلیغاتی از زندانیان و وادار کردن آنان به حضور در برنامههای حکومتی، مصداق سوءاستفاده از افراد تحت بازداشت و نقض کرامت انسانی است. همچنین بهکارگیری زندانیان برای ایجاد تجمعات مصنوعی در خیابانها، نشاندهنده فشار بر زندانیان و بهرهبرداری سیاسی از شرایط آسیبپذیر آنان ارزیابی میشود.
مواد نقضشده:
نقض کرامت انسانی زندانیان – ماده ۱اعلامیه جهانی حقوق بشر:
تمام انسانها آزاد زاده میشوند و از لحاظ حیثیت و حقوق با یکدیگر برابرند. استفاده ابزاری و تبلیغاتی از زندانیان در تجمعات حکومتی، ناقض اصل کرامت انسانی است.
نقض ممنوعیت رفتار تحقیرآمیز – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هیچ فردی نباید تحت رفتار یا مجازات تحقیرآمیز و غیرانسانی قرار گیرد. انتقال زندانیان با پابند به خیابانها و استفاده نمایشی از آنان میتواند مصداق رفتار تحقیرآمیز باشد.
نقض حق آزادی و امنیت فردی – ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
اعمال فشار بر زندانیان برای حضور در تجمعات حکومتی و بهرهبرداری سیاسی از وضعیت آنان، ناقض حقوق بنیادین افراد تحت بازداشت است.
نقض اصول رفتار انسانی با زندانیان – قواعد نلسون ماندلا:
بر اساس استانداردهای بینالمللی رفتار با زندانیان، افراد زندانی باید از هرگونه فشار، سوءاستفاده و بهرهبرداری سیاسی مصون باشند. استفاده از زندانیان برای اهداف تبلیغاتی حکومتی، با این اصول مغایرت دارد.
نقض حق آزادی انتخاب و اجبار سیاسی – ماده ۱۸ و ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
وادار کردن زندانیان به حضور در تجمعات حکومتی و نمایش حمایت سیاسی، ناقض آزادی عقیده و حق انتخاب آزادانه افراد است.