روسیه و چین قطعنامهٔ پیشنهادی بحرین دربارهٔ تنگهٔ هرمز را وتو کردند

سه‌شنبه ۱۸ فروردین ۱۴۰۵

آ. نعمت‌زاده – اندیشهٔ نو: شورای امنیت سازمان ملل متحد روز سه‌شنبه ۱۸ فروردین تشکیل جلسه داد تا دربارهٔ قطعنامهٔ پیشنهادی بحرین، رئیس دوره‌یی شورای امنیت در ماه آوریل، دربارهٔ رفع محدویت عبور و مرور در تنگهٔ هرمز رأی‌گیری کند.

نشست قبلی شورای امنیت برای بررسی قطعنامهٔ پیشنهادی بحرین روز پنجشنبه ۲ آوریل (۱۳ فروردین) برگزار شد. در آن نشست نمایندگان سه کشور روسیه و چین و فرانسه به‌اصطلاح «سکوت را شکستند» و مانع تصویب قطعنامهٔ پیشنهادی بدون رأی‌گیری شدند. مطابق روش‌های معمول در سازمان ملل متحد و دیگر سازمان‌های بین‌المللی، اگر هیچ کشوری تا پایان مهلت تعیین‌شده (مثلاً ۴۸ یا ۷۲ ساعت پس از دریافت متن پیشنهادی) اعتراضی به متن قطعنامه نکند، آن متن به‌طور خودکار تصویب‌شده تلقی می‌شود. اما حتی اگر یک کشور اعتراض کند، می‌گویند «سکوت شکسته شد» و لازم می‌شود که دربارهٔ متن مورد نظر بحث بیشتری صورت گیرد و رأی‌گیری شود.

در نشست روز پنجشنبهٔ شورای امنیت، نمایندگان روسیه و چین و فرانسه به عبارت «استفاده از همهٔ ابزارهای لازم» برای آزاد کردن کشتی‌رانی در تنگهٔ هرمز اعتراض داشتند. رأی‌گیری برای تصویب این قطعنامه نخست برای روز جمعه ۱۴ فروردین برنامه‌ریزی شده بود، که به‌دلیل مخالفت‌ها، از جمله به‌خاطر تعطیلی مسیحی روز «جمعهٔ نیک»، به تعویق افتاده بود، تا روز سه‌شنبه.

طبق پیش‌نویس جدید قطعنامه،‌ «از کشورهایی که به استفاده از مسیرهای دریایی تجاری در تنگهٔ هرمز علاقه‌مندند خواسته شده است که تلاش‌های دفاعی و متناسب با شرایط را با یکدیگر هماهنگ کنند تا به تضمین ایمنی و امنیت کشتی‌رانی [در این تنگه] کمک شود.» این تغییر برای جلوگیری از وتوی احتمالی روسیه و چین انجام شد.

با وجود این، در نشست روز سه‌شنبهٔ شورای امنیت، روسیه و چین قطعنامهٔ پیشنهادی بحرین را که کشورها را به هماهنگی برای حفاظت از کشتی‌رانی تجاری در تنگه هرمز تشویق می‌کرد وتو کردند. از ۱۵ عضو شورای امنیت سازمان ملل، ۱۱ کشور رأی موافق، دو کشور (چین و روسیه) رأی مخالف، و دو کشور (پاکستان و کلمبیا) رأی ممتنع دادند. فرانسه، بریتانیا، آمریکا، بحرین، کنگو، دانمارک، یونان، لاتویا، لیبریا، پاناما، و سومالی به این قطعنامه رأی موافق دادند.

نمایندهٔ چین اعلام کرد که قطعنامهٔ بحرین حتی به صورت تعدیل‌شده زمینه‌ساز تشدید درگیری‌ها و نقض حاکمیت ایران است. نمایندهٔ چین گفت: «این پیش‌نویس قطعنامه علت‌های ریشه‌یی و تصویر کامل درگیری را به‌شیوه‌ای جامع و متوازن در بر ندارد. وقتی که اعضای شورا نگرانی‌هایی جدّی مطرح کرده‌اند، شورای امنیت نباید برای رأی‌گیری دربارهٔ پیش‌نویس قطعنامه عجله کند.» نمایندهٔ چین افزود: «این جنگ نمی‌بایست رخ می‌داد.» او اسرائیل و آمریکا را محرک‌های این جنگ دانست و از آنها خواست که به اقدامات نظامی غیرقانونی پایان دهند. او همچنین از ایران خواست که حمله‌هایش را متوقف کند.

نمایندهٔ روسیه گفت که این متن پیشنهادی بحرین «رویکردی اساساً اشتباه و خطرناک» به وضعیت جاری در منطقه است. او افزود که در این متن اقدامات ایران به‌عنوان تنها منبع تنش‌های منطقه‌یی ذکر شده، و به حمله‌های غیرقانونی آمریکا و اسرائیل «هیچ اشاره‌ای نشده است.»

او به اعضای شورا یادآوری کرد که «تفسیر کلی و قابل بسط» قطعنامهٔ ۱۹۷۳ (در سال ۲۰۱۱) چه بر سر لیبی آورد.

او گفت که نمایندگان روسیه و چین به‌زودی قطعنامهٔ دیگری به شورا ارائه خواهند داد که «موجز، منصفانه، و متوازن» خواهد بود.