پنتاگون، وزارت جنگ آمریکا. عکس از Jason Reed/Reuters
یکشنبه ۱۶ فروردین ۱۴۰۵
ف. کنجکاو – اندیشهٔ نو: به گزارش آسوشیتدپرس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین درخواست بودجهییاش از کنگره خواستار تخصیص حدود ۱٬۵تریلیون دلار برای هزینههای نظامی شده است. این رقم افزایشی نزدیک به ۴۰درصد نسبت به بودجهٔ سال گذشته نشان میدهد و یکی از بزرگترین بودجههای نظامی آمریکا در دهههای اخیر است.
به گزارش خبرگزاری الجزیره، این درخواست که در قالب بودجهٔ سالانهٔ دولت ارائه شده است اگرچه الزامآور نیست، اما بهوضوح اولویتهای کاخ سفید را برجسته میکند: تمرکز زیاد بر تقویت توان نظامی و پلیس، در کنار کاهش چشمگیر بودجهٔ برنامههای خدمات اجتماعی داخلی. به گفتهٔ راسل ووت، مدیر دفتر مدیریت و بودجه، «بودجهٔ سال ۲۰۲۷ بر چشمانداز رئیسجمهور بنا شده و با محدود کردن هزینههای غیرنظامی و اصلاحات در دولت فدرال همراه است.»
منطق افزایش بودجهٔ نظامی: «صلح از طریق قدرتنمایی»
در متن این پیشنهاد بودجه آمده است که افزایش هزینههای نظامی در راستای تحقق تفکر «صلح از طریق قدرت» صورت میگیرد، رویکردی که بر بازسازی و تقویت زیرساختهای نظامی تأکید دارد. این طرح شامل سرمایهگذاری در سامانههای دفاع موشکی موسوم به «گنبد طلایی»، توسعهٔ صنایع کشتیسازی، تأمین مواد معدنی حیاتی، و افزایش حقوق نیروهای نظامی است.
در عین حال، این پیشنهاد با یک درخواست اضطراری جداگانه به ارزش ۲۰۰میلیارد دلار برای حمایت از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران همراه است که از ۲۸ فوریه (۹ اسفند) آغاز شده است. این درخواست اضافی حتی در میان برخی از حامیان جریان «اول آمریکا» یا مگا (MAGA) نیز انتقادهایی را برانگیخته، زیرا آن را مغایر با وعدههای ترامپ برای کاهش مداخلههای خارجی میدانند.
کاهش برنامههای خدمات اجتماعی داخلی و پیامدهای اجتماعی
در کنار افزایش بودجهٔ نظامی، دولت پیشنهاد کاهش ۷۳میلیارد دلاری در برنامههای خدمات اجتماعی داخلی را مطرح کرده است. این کاهشها حوزههایی همچون مقابله با تغییرات نامطلوب آبوهوایی، توسعهٔ انرژیهای تجدیدپذیر، و برنامههای مرتبط با عدالت اجتماعی در مسکن، آموزش، و بهداشت را هدف قرار میدهد. همچنین، بودجهٔ برنامههای اسکان پناهندگان و کمکهای بینالمللی نیز کاهش خواهد یافت.
ترامپ در یک نشست خصوصی در کاخ سفید ضمن تأکید بر اولویتهای دولتش گفت: «ما در حال جنگ هستیم؛ نمیتوانیم از مهدکودکها مراقبت کنیم.» وی همچنین پیشنهاد داد که برخی برنامههای رفاهی نظیر Medicare (بیمهٔ درمانی فدرال برای سالمندان) و Medicaid (بیمهٔ درمانی برای کمدرآمدها) به ایالتها واگذار شود، اقدامی که منتقدان در مورد پیامدهای آن، از جمله نابرابری در تأمین منابع و احتمال کمبود خدمات، هشدار دادهاند.
رشد تاریخی هزینههای نظامی آمریکا
طبق دادههای مؤسسهٔ تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم «سیپری»، هزینههای نظامی آمریکا در دهههای اخیر پیوسته افزایش یافته و از حدود ۳۲۰میلیارد دلار در سال ۲۰۰۰ به ۹۹۷میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ رسیده است. همچنین، بر اساس گزارشهای بنیاد پیتر جی. پترسون، آمریکا بهطور معمول بیش از مجموع هزینههای نظامی ۹ کشور بعدی جهان (از لحاظ میزان هزینههای نظامی) هزینه میکند.
تمرکز بر مهاجرت و امنیت داخلی
این بودجه علاوه بر حوزهٔ دفاعی، بر تقویت سیاستهای مهاجرتی ترامپ نیز تمرکز دارد. تأمین مالی وزارت امنیت داخلی و نهادهای زیرمجموعهٔ آن مانند ادارهٔ مهاجرت و اجرای قوانین گمرک برای پیشبرد برنامهٔ اخراج گستردهٔ مهاجران در نظر گرفته شده است.
همچنین، افزایش ۱۳درصدی بودجهٔ وزارت دادگستری با هدف مقابله با جرائم خشونتآمیز و اختصاص ۱۰میلیارد دلار برای پروژههای زیباسازی در واشنگتن دیسی- شهر محل کاخ سفید، مقر دولت- از دیگر بخشهای این طرح است.
چالشهای سیاسی و اقتصادی پیش رو
پیشنهاد بودجهٔ جدید دولت احتمالاً با مذاکرات طولانی در کنگره مواجه خواهد شد. بر اساس این طرح، حدود ۱٫۱تریلیون دلار از بودجهٔ نظامی از طریق فرایند معمول تخصیص بودجه تصویب میشود که به حمایت دوحزبی نیاز دارد، در حالی که ۳۵۰میلیارد دلار بقیه از طریق سازوکار «آشتی بودجهیی» (Reconciliation) و با اکثریت ساده قابل تصویب است.
این در حالی است که آمریکا امروزه با کسری بودجهٔ سالانهٔ حدود ۲تریلیون دلار و بدهی ملی نزدیک به ۳۹تریلیون دلار مواجه است، موضوعی که نگرانیهای فزایندهای دربارهٔ پایداری مالی آن کشور ایجاد کرده است.
در مجموع، درخواست بودجهٔ جدید ترامپ نشاندهندهٔ تغییر جهت چشمگیر در سیاستگذاری مالی آمریکاست: تمرکز بیشتر بر قدرت نظامی و امنیت، در کنار کاهش تعهدهای اجتماعی و رفاهی. این رویکرد، در صورت تصویب بودجهٔ جدید، میتواند پیامدهای منفی گستردهای نهتنها برای اقتصاد داخلی آمریکا، بلکه برای نظم ژئوپلیتیک جهانی به همراه داشته باشد.