دو کشتی حامل کمکهای انساندوستانه در بندر هاوانا، ۸ فروردین ۱۴۰۵. عکس از Yamil LAGE /AFP via Getty Images
نیما حیدری – اندیشهٔ نو
دوشنبه ۱۰ فروردین ۱۴۰۵
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه ۹ فروردین در گفتوگویی با خبرنگاران اعلام کرد که با ورود نفتکش روسی حامل نفت خام به کوبا «هیچ مشکلی ندارد».
ترامپ در سخنانی که در هواپیمای ریاستجمهوری بیان کرد گفت: «اگر کشوری بخواهد مقداری نفت به کوبا بفرستد، من هیچ مشکلی ندارم، چه روسیه باشد چه هر کشور دیگری.»
این سخنان ترامپ در پاسخ به پرسشی دربارهٔ گزارش نشریهٔ آمریکایی نیویورک تایمز مطرح شد که گفته بود دولت آمریکا اجازه خواهد داد نفتکش روسی به کوبا برسد. ترامپ همچنین تأکید کرد که این اقدام کمکی به ولادیمیر پوتین نخواهد کرد و افزود: «این فقط یک محمولهٔ نفت است… تأثیر راهبردی ندارد. کار کوبا تمام شده است.»
جزئیات نفتکش روسی
نفتکش روسی آناتولی کولودکین (Anatoly Kolodkin)، که تحت تحریمهای آمریکا و اتحادیهٔ اروپا و بریتانیا قرار دارد، حامل حدود ۷۳۰هزار بشکه نفت است. طبق گزارشها، این کشتی نفتکش روز دوشنبه ۱۰ فروردین در بندر مَتانزاس کوبا پهلو گرفته است.
این محموله برای کشوری که با بحران شدید انرژی، خاموشیهای سراسری، و کمبود سوخت روبهروست منبعی حیاتی است. کارشناسان تخمین میزنند که این محموله میتواند ۹ تا ۱۰ روز نیاز روزانهٔ کوبا به سوخت دیزل را تأمین کند.
واکنش روسیه
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که دولت روسیه پیش از ارسال نفت با آمریکا گفتوگو کرده و این اقدام را «وظیفهٔ انسانی» خودش برای کمک به «دوستان کوبایی» میداند.
تناقض با سیاستهای پیشین دولت ترامپ
این موضعگیری در حالی مطرح میشود که دولت ترامپ در ماههای گذشته سختگیرانهترین فشارهای نفتی علیه کوبا را اعمال کرده بود؛ از جمله:
- ۰ قطع کردن مسیرهای تأمین نفت کوبا از ونزوئلا
- ۰ تهدید کردن کشورها به وضع تعرفههای گمرکی بر واردات آنها، در صورت ارسال نفت به کوبا
- ۰ افزودن کوبا به فهرست کشورهایی که دریافت نفت روسیه برایشان ممنوع است
با این حال، ترامپ اکنون میگوید ترجیح میدهد اجازه دهد نفت وارد کوبا شود، زیرا «مردم به گرما، سرمایش، و چیزهای دیگر نیاز دارند».
پیامدهای ژئوپلیتیک
این تحول در شرایطی رخ میدهد که کوبا بهعلت تحریمهای ۶۵ سالهٔ آمریکا، بهویژه تشدید تحریمها و محاصرهٔ اقتصادی آمریکا در دورهٔ ریاستجمهوری ترامپ، در آستانهٔ فروپاشی اقتصادی قرار دارد. همچنین، آمریکا همزمان درگیر تنشهای منطقهیی گسترده در آسیا است.
کارشناسان معتقدند این تصمیم میتواند تلاشی برای پرهیز از رویارویی مستقیم با روسیه در نزدیکی سواحل آمریکا باشد.
این موضعگیری اخیر ترامپ در مورد دسترسی کوبا به نفت روسیه تغییری شایان توجه در سیاستهای پیشین دولت او است و بیشک پیامدهای مهمی برای بحران انرژی کوبا و معادلات ژئوپلیتیک در منطقهٔ کارائیب دارد.