یک خانواده فلسطینی پس از ماهها آزار دیدن از شهرکنشینان اسرائیلی خانهشان در نزدیکی اریحا، در کرانهٔ باختری اشغالی را ترک میکنند. ۸ ژانویه ۲۰۲۶. عکس از © AFP - JOHN WESSELS
چهارشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۴
سازمان ملل متحد روز سهشنبه ۱۷ مارس (۲۶ اسفند) از اسرائیل خواست که گسترش شهرکسازی در کرانهٔ باختری اشغالی را فوری متوقف کند. روند این شهرکسازیها طی یک سال به آوارگی اجباری بیش از ۳۶هزار فلسطینی انجامیده و نگرانیها دربارهٔ «پاکسازی قومی» را افزایش داده است. بر اساس گزارش جدید کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، این جابهجایی گسترده «در مقیاسی بیسابقه» رخ داده است.
طبق گزارش تازهٔ کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد که دورهٔ زمانی نوامبر ۲۰۲۴ تا پایان اکتبر ۲۰۲۵ را در بر میگیرد، «آوارگی بیش از ۳۶هزار فلسطینی در کرانهٔ باختری اشغالی به معنای اخراج گستردهٔ فلسطینیان در مقیاسی بیسابقه است.»
این نهاد تأکید میکند که «جابهجاییها در کرانه باختری اشغالی، که همزمان با آوارگی گستردهٔ فلسطینیان در غزه رخ میدهد […] نشاندهندهٔ سیاست هماهنگ اسرائیل برای انتقال اجباری گسترده در سراسر سرزمینهای اشغالی است»، وضعیتی که «نگرانیها دربارهٔ پاکسازی قومی را برمیانگیزد».
کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل پیشتر در ۱۹ فوریه نیز در مورد خطر «پاکسازی قومی» در سرزمینهای فلسطینی اشغالی هشدار داده و به مجموعهای از اقدامات اسرائیل از جمله «افزایش حملهها، تخریب نظاممند محلههای کامل، ممانعت از ارائهٔ کمکهای انساندوستانه، و انتقالهای اجباری» اشاره کرده بود.
در این گزارش همچنین آمده است که در بازهٔ مورد بررسی، «مقامات اسرائیلی پیشبرد یا تأیید ساخت ۳۶٬۹۷۳ واحد مسکونی در شهرکهای اورشلیم (بیتالمقدس) شرقی اشغالی و حدود ۲۷٬۲۰۰ واحد دیگر در سایر مناطق کرانهٔ باختری» را در دستور کار داشتهاند. بیش از ۵۰۰هزار اسرائیلی در کرانهٔ باختری، جز بیتالمقدس شرقی، در کنار حدود سهمیلیون فلسطینی زندگی میکنند. آنها در شهرکهایی زندگی میکنند که سازمان ملل متحد طبق حقوق بینالملل آنها را غیرقانونی میداند.
«جنایت جنگی» یا حتی «جنایت علیه بشریت»
خشونتها در این سرزمین فلسطینی که از سال ۱۹۶۷ تحت اشغال اسرائیل است پس از حملهٔ حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ افزایش یافته و با وجود آتشبس ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ نیز همچنان ادامه دارد. در این گزارش ۱٬۷۳۲ مورد خشونت از سوی شهرکنشینان ثبت شده که به تلفات انسانی یا خسارتهای مادّی منجر شده، در حالی که این رقم در دورهٔ پیشین (نوامبر ۲۰۲۳ تا پایان اکتبر ۲۰۲۴) ۱٬۴۰۰ مورد بوده است. در این گزارش آمده است: «خشونت شهرکنشینان بهصورت هماهنگ، راهبردی، و تا حد زیادی بدون مجازات ادامه یافته و مقامات اسرائیلی نقش مرکزی در آن داشتهاند.»
کمیساریای عالی حقوق بشر تأکید میکند که «انتقال غیرقانونی» فلسطینیان «جنایت جنگی محسوب میشود» و «در برخی شرایط» حتی میتواند «بهعنوان جنایت علیه بشریت تلقی شود».
ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در بیانیهای از اسرائیل خواسته است «ایجاد و گسترش شهرکها را فوری و بهطور کامل متوقف کند، همهٔ شهرکنشینان را تخلیه کند، و به اشغال سرزمینهای فلسطینی پایان دهد.» او همچنین از اسرائیل خواست «امکان بازگشت فلسطینیان آواره را فراهم کند و به همهٔ اقدامات مصادرهٔ زمین، اخراجهای اجباری، و تخریب خانهها پایان دهد.»
این گزارش همچنین بر افزایش خطر آوارگی برای هزاران فلسطینی از جوامع بدوی (عشایر چادرنشین) در شمالشرق اورشلیم (بیتالمقدس) شرقی تأکید دارد، مناطقی که با پیشرفت پروژههای شهرکسازی بیش از پیش در معرض جابهجایی اجباری قرار گرفتهاند.
برگرفته از ار.اف.ای فرانسه