سهشنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۴
در تازهترین نشانه از شکاف درون دولت دونالد ترامپ بر سر جنگ با ایران، جو کِنت، رئیس مرکز ملی مبارزه با تروریسم آمریکا، روز سهشنبه از مقامش استعفا کرد و در نامهای علنی نوشت ایران هیچ تهدید فوری علیه آمریکا ایجاد نکرده بود. این استعفا، که نخستین کنارهگیری یک مقام ارشد دولت ترامپ در اعتراض به جنگ ایران است، بار دیگر پرسشها دربارهٔ مبنای حقوقی و اطلاعاتی آغاز این جنگ را برجسته کرده است.
کنت در نامهای که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد نوشت: «من نمیتوانم با وجدان آسوده از جنگ جاری با ایران حمایت کنم. ایران هیچ تهدید قریبالوقوعی برای کشور ما ایجاد نکرده بود و روشن است که این جنگ زیر فشار اسرائیل و لابی قدرتمند آن آغاز شد.» به گزارش رویترز، بر اساس نظر برخی کارشناسان، برای توجیه آغاز جنگ از منظر حقوق بینالملل معمولاً وجود یک تهدید فوری و قریبالوقوع ضروری دانسته میشود.
جو کنت از چهرههای شناختهشدهٔ جریان «اول آمریکا» در دولت ترامپ بود و سالها با مداخلههای نظامی آمریکا در خارج از کشور مخالفت کرده بود. به همین دلیل، هرچند استعفای او برای برخی ناظران از نظر سیاسی قابل فهم است، اما به گفتهٔ یکی از مقامهای آمریکایی، زمان و نحوهٔ این کنارهگیری در میانهٔ جنگ، برای محافل درون دولت نیز غافلگیرکننده بوده است.
اهمیت این استعفا زمانی بیشتر میشود که در کنار ارزیابیهای اطلاعاتی پیشین قرار گیرد. بنا بر گزارش رویترز، شورای اطلاعات ملی آمریکا، که زیر نظر دفتر مدیر اطلاعات ملی فعالیت میکند، پیش و پس از آغاز حملهها چندین ارزیابی منتشر کرده بود که در آنها در مورد پیامدهای دخالت نظامی هشدار داده شده بود. این گزارشها تأکید داشتند که حکومت ایران به احتمال زیاد فرو نمیپاشد و جمهوری اسلامی در واکنش به پایگاههای آمریکا در منطقه و متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس حمله خواهد کرد، سناریویی که اکنون تا حد زیادی محقق شده است.
کنت همچنین از نزدیکان تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، به شمار میرود، مقام ارشدی که از زمان آغاز جنگ ایران عملاً در حاشیه مانده و حضور علنی بسیار محدودی داشته است. رویترز مینویسد گابارد در این مدت تقریباً هیچ موضعگیری عمومی دربارهٔ جنگ نکرده و فقط در مراسم انتقال پیکر نظامیان آمریکایی کشتهشده در این درگیری دیده شده است. همین سکوت، همراه با استعفای کنت، گمانهزنیها درباره اختلافهای پنهان در سطوح بالای امنیتی و اطلاعاتی دولت ترامپ را تقویت کرده است.
نکتهٔ قابل توجه دیگر واکنش سناتور مارک وارنر، ارشدترین دموکرات کمیته اطلاعات سنا بود. او با وجود آنکه پیشتر با انتصاب کنت به ریاست مرکز ملی مبارزه با تروریسم مخالف بود و او را بهدلیل ارتباط با چهرههای راست افراطی شایستهٔ این مقام نمیدانست، این بار تصریح کرد که کنت در یک نکته کاملاً درست میگوید: هیچ مدرک معتبری از تهدید فوری از سوی ایران وجود نداشت که آمریکا را بهسمت «جنگ انتخابی» دیگری سوق دهد.
استعفای کنت فقط یک جابهجایی اداری نیست، بلکه بازتاب یک پرسش بنیادیتر است: آیا جنگ با ایران بر پایهٔ ارزیابیهای امنیتی واقعی آغاز شد، یا آنگونه که منتقدان میگویند، بیشتر محصول فشارهای سیاسی و محاسبات ژئوپلیتیک بود؟ در حالی که جنگ وارد هفتهٔ سوم خود شده است، تلفات آمریکا و ایران افزایش یافته و درگیری به سراسر منطقه سرایت کرده است، کنارهگیری رئیس مرکز ملی مبارزه با تروریسم میتواند به یکی از مهمترین نشانههای علنی از تزلزل روایت رسمی دولت ترامپ دربارهٔ چرایی آغاز این جنگ تبدیل شود.
از وبگاه اخبار روز