شنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۴
همزمان با ورود جنگ به سومین هفته، دولت آمریکا از یک سو بر تشدید فشار نظامی و دریایی بر ایران تأکید میکند و از سوی دیگر تلاشهای میانجیگرانه برای آغاز گفتوگو دربارهٔ آتشبس را رد کرده است. دونالد ترامپ روز شنبه اعلام کرد «کشورهای بسیاری» همراه با آمریکا ناوهای جنگی به منطقه خواهند فرستاد تا تنگهٔ هرمز برای کشتیرانی باز بماند، هرچند نام هیچ کشور قطعی را اعلام نکرد. او فقط ابراز امیدواری کرد که چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی، و بریتانیا نیز به ائتلاف جنگی او علیه ایران بپیوندند.
ترامپ بار دیگر تأکید کرد تا زمان برقراری امنیت عبور کشتیها، آمریکا ایران را بهشدت بمباران خواهد کرد و قایقها و شناورهای ایرانی را هدف میگیرد. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که پیشتر نیز گفته بود نیروی دریایی آمریکا آماده است کشتیها را در تنگهٔ هرمز اسکورت کند. ترامپ پیش از این بارها گفته بود نیروی دریایی جمهوری اسلامی را نابود کرده است. رویترز گزارش داده است که در کنار این موضعگیری، فرانسه در حال اعزام حدود دوازده شناور به مدیترانه، دریای سرخ، و احتمالاً تنگهٔ هرمز است و بریتانیا نیز با متحدانش دربارهٔ گزینههای بیشتر برای حفاظت از کشتیرانی رایزنی میکند، اما کاخ سفید هنوز نگفته کدام کشورها عملاً با طرح ترامپ موافقت کردهاند.
در همان حال، گزارش اختصاصی رویترز نشان میدهد که دولت ترامپ فعلاً هیچ علاقهای به آغاز گفتوگو برای آتشبس ندارد. به گفتهٔ منابع آگاه، عمان و مصر کوشیدهاند کانالهایی برای تماس و مذاکره باز کنند، اما کاخ سفید این تلاشها را رد کرده و گفته است اولویت فعلیاش ادامهٔ عملیات برای تضعیف هرچه بیشتر توان نظامی ایران است. یک مقام ارشد کاخ سفید به رویترز گفته است که ترامپ «الآن به این موضوع علاقهای ندارد» و جنگ بدون وقفه ادامه خواهد یافت.
در سوی دیگر، جمهوری اسلامی نیز موضعی سخت اتخاذ کرده است. منابع ایرانی به رویترز گفتهاند جمهوری اسلامی تا زمانی که حملههای آمریکا و اسرائیل متوقف نشود، هیچ آتشبسی را نمیپذیرد و خواهان پایان دائمی حملهها و دریافت غرامت است. همین موضع دو طرف باعث شده است که چشمانداز جنگ طولانیتر تقویت شود، جنگی که تاکنون بیش از دوهزار کشته برجای گذاشته، عمدتاً در ایران، و همزمان یکی از شدیدترین اختلالهای تاریخ در عرضهٔ نفت را پدید آورده است.
در مرکز این تشدید تنش جزیرهٔ خارگ و تنگهٔ هرمز قرار دارند. آمریکا جمعهشب بیش از ۹۰ هدف نظامی در خارگ را زده و سنتکام گفته در این حملهها زیرساخت نفتی جزیره حفظ شده است. خارگ پایانهٔ اصلی صدور حدود ۹۰درصد از نفت ایران است و هر تحول نظامی در آن فوری بر بازار جهانی انرژی اثر میگذارد. همزمان ترامپ تهدید کرده بود که اگر جمهوری اسلامی به حمله به کشتیها در هرمز ادامه دهد، تأسیسات نفتی خارگ نیز ممکن است هدف قرار گیرد.
پاسخ ایران نیز تند بوده است. جمهوری اسلامی هشدار داده هرگونه حمله به زیرساختهای انرژی ایران با حملهٔ متقابل به هر تأسیسات منطقهییِ مرتبط با آمریکا پاسخ داده خواهد شد. رویترز همچنین گزارش داده است که ایران به ساکنان برخی مناطق در امارات هشدار داده از بنادر، اسکلهها، و آنچه «مخفیگاههای آمریکایی» خوانده دور شوند، در حالی که در فجیره، یکی از گرهگاههای مهم سوخترسانی و بارگیری نفت، بخشی از عملیات بارگیری نفت متوقف شده و تصاویر تلویزیونی دود غلیظ را نشان دادهاند.
در مجموع، این سه تحول یک تصویر روشن به دست میدهد: آمریکا بهجای حرکت بهسوی مصالحه در حال بینالمللی کردن بُعد دریایی جنگ و بستن فعلی راه دیپلماسی است؛ جمهوری اسلامی نیز با تکیه بر هرمز و تهدید زیرساختهای انرژی منطقه میکوشد هزینهٔ جنگ را برای آمریکا و متحدانش بالا ببرد. نتیجهٔ این کشمکش نه نزدیک شدن به آتشبس، بلکه شکلگیری مرحلهای تازه از رویارویی است که در آن تنگهٔ هرمز، صادرات نفت، و امنیت دریایی خلیج فارس بیش از هر زمان دیگری به میدان اصلی نبرد تبدیل شدهاند.
از اخبار روز