یکی از رزمایشهای سپاه پاسداران در سواحل خلیج فارس، سال ۲۰۲٣. عکس از AP
پنجشنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۴
به گزارش بخش بینالمللی خبرگزاری فرانسه (آر.اف.آی)، کریستالینا جورجیوا، مدیرکل صندوق بینالمللی پول، روز پنجشنبه ۱۴ اسفند گفت که جنگ خاورمیانه بار دیگر اقتصاد جهانی را «در معرض آزمون» قرار داده است.
او در کنفرانسی در بانکوک تحت عنوان «آسیا در سال ۲۰۵۰» گفت: «ما در جهانی زندگی میکنیم که شوکهای غیرمنتظره بیشتر شدهاند و ما مدتی است مدام به کشورهای عضو صندوق هشدار میدهیم که عدم قطعیت اکنون به قاعده تبدیل شده است.»
به گفتۀ جورجیوا اگر جنگ در ایران و منطقه ادامه پیدا کند حتماً بر قیمتهای جهانی انرژی، رشد اقتصادی، تورم و البته بر رفتارهای احساسی در بازارها، تأثیر خواهد داشت.»
او تأکید کرد که «هرچه این فاجعه زودتر پایان یابد، برای کل جهان بهتر خواهد بود.»
تنگۀ هرمز و اقتصاد جهانی
اکثر کارشناسان انرژی معتقدند که بسته شدن تنگۀ هرمز در حد یک تا دو هفته، نسبتاً به آسانی از سوی عوامل بازار تحمل خواهد شد. اما بسته شدن کامل یا تقریباً کامل این گذرگاه به مدت یک ماه یا بیشتر، میتواند قیمت نفت خام را حتی به اعداد سهرقمی برساند و بهای گاز در اروپا را به سطح بحران سال ۲۰۲۲ (شروع جنگ اوکراین) نزدیک کند.
اما مشکل فقط نفت و گاز نیست. سیریل کوتانسِه، پژوهشگر فرانسوی در زمینۀ حمل و نقل دریایی میگوید: «در کشورهای ما، حساسیت زیادی بر مسئله نفت و گاز و افزایش قیمت سوخت در پمپبنزینها وجود دارد، اما کشورهای منطقۀ خلیج فارس یک نگرانی اساسی دارند: تأمین مواد غذایی. زیرا این کشورها ــ برای مثال عربستان سعودی ــ در این زمینه خودکفا نیستند.»
سیریل کوتانسِه یادآوری میکند که ۵۷٪ از نفت وارداتی چین و ۹۰٪ از نفت وارداتی ژاپن و کرهٔ جنوبی از کشورهای حوزهٔ خلیج فارس تأمین میشود. طبعاً افزایش بهای نفت، کالاهای تولیدشدۀ خاوردور را گرانتر میکند و این به نوبۀ خود بر اقتصاد غرب تأثیر خواهد گذاشت.
افزون بر این، کالاهای دیگری به غیر از نفت و گاز از حوزۀ خلیج فارس صادر میشود. به عنوان مثال، ۱۴٫۵ درصد از آلومینیوم صادرشده در سطح جهان از این منطقه میآید و اولین مشتری آنهم اروپاست.
کشاورزی نیز به دلیل وابستگیاش به کودهای شیمیایی از پیامدهای جنگ مصون نخواهد ماند. حدود ۳۳ درصد از کودهای شیمیایی جهان یا مواد اصلی آن مثل گوگرد و آمونیاک از تنگه هرمز عبور میکند.
به گفتۀ سیریل کوتانسِه نزدیک به ۳۰ درصد از تولید جهانی آمونیاک به دلیل بحران خلیج فارس «در معرض تهدید قرار دارد.» این رقم برای اوره (کاربامید) به ۵۰ درصد میرسد.
و بالاخره بسته شدن تنگۀ هرمز میتواند در بازار کالاهایی چون شکر، پوشاک، لوازم آشپزخانه یا تجهیزات پزشکی تأثیرات منفی داشته باشد.