گروهی از ایرانیان در مرز ترکیه - گذرگاه مرزی «کاپیکوی» (خوی). عکس از AP - Serra Yedikardes
سهشنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴
آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا در گزارشی که پیش از حملۀ اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران تهیه کرده است پیشبینی میکند که حتی در صورت وقوع بیثباتی مقطعی در ایران و «در صورتی که فقط ۱۰درصد جمعیت جابهجا شود، موجی به وجود خواهد آمد که با بزرگترین امواج پناهجویی دهههای اخیر قابل مقایسه خواهد بود.»
با این حال، کارشناسان این آژانس با تأکید بر نامعلوم بودن سیر تحولات کنونی، از پیشبینیهای تازه سر باز میزنند و آن را غیرمسئولانه میدانند. آنان گوشزد میکنند که موج احتمالی پناهجویان ایرانی برای رسیدن به مرزهای اتحادیهٔ اروپا باید ابتدا از خاک ترکیه عبور کند.
خبرگزاری فرانسه مینویسد در سال گذشتۀ میلادی (۲۰۲۵)، شمار تقاضاهای پناهندگی در کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا نسبت به سال قبل حدود ۲۰درصد کاهش داشت، اما خطر بیثباتی در ایران میتواند ناگهان این گرایش نزولی را تغییر دهد. یکی از دلایل اصلی کاهش چشمگیر پناهجویان در سال ۲۰۲۵ سقوط رژیم بشار اسد است که شمار پناهجویان سوری را بهسرعت پایین آورد.
در حال حاضر تعداد تقاضاهای پناهندگی ایرانیان در اروپا زیاد نیست. در مقام مقایسه، در سال گذشته شمار تقاضاهای پناهجویان ایرانی ۸هزار، تقاضاهای ونزوئلاییها ۹۱هزار، و تقاضاهای شهروندان افغانستان ۱۱۷هزار بوده است.
اگرچه حملههای آمریکا و اسرائیل به ایران هنوز باعث جابهجایی انبوه مردم نشده است، اما آژانس پناهندگی اتحادیهٔ اروپا هشدار میدهد که «دامنۀ خطر بسیار گسترده است»، بهخصوص که ایران یکی از بزرگترین جمعیتهای پناهندۀ جهان را دارد.
یکی از کارشناسان اروپایی امور پناهندگان که نخواسته است نامش فاش شود تأکید میکند که «وضع بسیار بیثبات، متغیر، و حساس است» و رهبران سیاسی از هماکنون بحث و بررسی در این مورد را آغاز کردهاند.
دو روز پیش– یکشنبه ۱۰ اسفند– در حالی که فقط دو روز از آغاز جنگ با ایران گذشته بود، اورزولا فندر لاین، رئیس کمیسیون اروپا، تأیید کرد که با رئیسجمهور ترکیه در این مورد گفتوگوهایی داشته است. خانم فندر لاین گفت: «متأسفانه میدانیم که معمولاً در برخی مناطق وقتی جنگ درمیگیرد، امواج مهاجرت را همراهش میآورد.»
وزیران کشور ٢۷ عضو اتحادیۀ اروپا که قرار است روز پنجشنبه ۱۴ اسفند در بروکسل گرد آیند در این باره با یکدیگر رایزنی خواهند کرد.