پالکی شارما – کانال یوتیوب فِرستپُست
ترجمهٔ مینا آگاه – اندیشهٔ نو
این سلاح نه موشک است و نه پهپاد. این سلاح هوش مصنوعی است، بهطور مشخص پلتفرم «کلود» (Claude)۱ متعلق به شرکت آنتروپیک. آمریکا از کلود در حمله به ایران استفاده کرد. از کلود برای نقشهبرداری از هدفها، شناسایی الگوها از ورودیهای اطلاعاتی، و ایجاد شبیهسازیهای نظامی استفاده شد.
این موضوع بسیار مهم و جالب است، زیرا فقط چند روز پیش از حملهٔ آمریکا به ایران، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، علیه آنتروپیک اعلام جنگ کرده بود.۲ او عملاً استفاده از ابزارهای آنتروپیک در ساختار نظامی آمریکا را ممنوع کرد. این ابزارها تهدیدی علیه امنیت ملی دانسته شدند. ترامپ به نهادهای آمریکایی دستور داد استفاده از کلود آنتروپیک را متوقف کنند. پنتاگون نیز آنتروپیک را خطری برای زنجیرههای تأمین آمریکا خواند.
چنین برچسبی معمولاً فقط برای رقیبانی مانند روسیه و چین به کار میرود. اما این بار آن را برای آنتروپیک استفاده کردند. و فقط چند روز بعد کلودِ آنتروپیک به آمریکا در حمله به ایران کمک میکند!
ممکن است آمریکا در نهایت استفاده از کلود را متوقف کند، اما نه فوری. نهاد نظامی میگوید تغییر پلتفرم ممکن است تا شش ماه زمان ببرد.
در همین حال، جزئیات این عملیات نیز افشاگرانه است. این جزئیات نشان میدهد که هوش مصنوعی چگونه در حال تغییر دادن میدان نبرد است. ارتش آمریکا از سال ۲۰۲۴ استفاده از کلود را آغاز کرد و از آن زمان نقش آن بیسروصدا، اما چشمگیر، گسترش یافته است.
گزارشها حاکی از آن است که از کلود در ونزوئلا نیز در عملیات دستگیری رئیسجمهور ونزوئلا نیکلاس مادورو استفاده شده است. آنها از کلود استفاده کردند و اکنون این پلتفرم در ایران نیز نقشی ایفا کرده است.
پس کلود برای ارتش آمریکا چه میکند؟ بیشترِ ما این پلتفرم را میشناسیم. این سامانه مانند چتبات کار میکند؛ چیزی که میتوانید پرسشهایتان را در آن تایپ کنید و ربات به آنها پاسخ میدهد. این همان برداشتی است که ما داریم.
اما ارتش آمریکا از نسخهای متفاوت از کلود استفاده میکند. در آن سامانه، کلود چتبات نیست. در آنجا مانند سامانهٔ قدرتمند استدلال و تحلیل عمل میکند. حجم عظیمی از دادههای اطلاعاتی را سریعتر از انسان پردازش میکند. میتواند هدفها را شناسایی کند. میتواند الگوها را تشخیص دهد، و سناریوهای جنگی را شبیهسازی کند.
میتوانید آن را مانند دستیار اتاق جنگ تصور کنید که هیچ الگویی را از دست نمیدهد. یکی از کاربران اصلی کلود در واقع فرماندهی مرکزی آمریکا «سنتکام» است. آنها از کلود استفاده میکنند. سنتکام در فلوریدا مستقر است. این فرماندهی مسئول تمام عملیاتهای آمریکا در غرب آسیاست. و چگونه از کلود استفاده میکنند؟ بهطور کلی برای سه منظور: نخست، ارزیابیهای اطلاعاتی. دوم، شناسایی هدفها. و سوم، شبیهسازی نبرد.
به بیان ساده، کلود به ارتش آمریکا کمک میکند تصمیم بگیرد به چه کسی حمله کند، کجا حمله کند، و چه زمانی، و اینکه در میدان نبرد فعال چه اتفاقی ممکن است در ادامه رخ دهد. همهٔ اینها را نیز بر اساس دادههای پیشین ارزیابی میکند.
از سنتکام پرسیده شد که کدامیک از این سامانهها در عملیات ایران به کار رفته است، اما آنها تصمیم گرفتند جزئیات مشخص را منتشر نکنند. با این حال، برخی گزارشها تأیید میکنند که کلود بخشی از این عملیات بوده است.
پس آیا در کشته شدن علی خامنهای نیز نقشی داشته است؟
ما این را نمیدانیم. در واقع، دربارهٔ کل این عملیات اطلاعات محدودی وجود دارد، جزئیات اندکی منتشر شده است. اما آنچه میدانیم این است: همهچیز بر پایهٔ اطلاعات بود. برنامهریزی از ماهها پیش آغاز شده بود. گزارشها میگویند سازمان سیا ماهها حرکتها و جابهجاییهای خامنهای را زیر نظر داشته است.
در طول زمان، آنها توانستند تصویری از مکانهایی که خامنهای به آنها رفتوآمد میکرد، الگوهای جابهجایی او، و برنامههای روزمرهاش بسازند. سیا بهتازگی به یک پیشرفت اطلاعاتی دست یافت. آنها دریافتند که جلسهای برگزار میشود. قرار بود جلسهای در روز شنبه ۲۸ فوریه، یعنی دیروز، برگزار شود. سیا فهمید که عالیترین مقامات ایران در آن جلسه حضور خواهند داشت، از جمله آیتالله علی خامنهای.
همچنین، دریافتند که این جلسه در مجتمعی در تهران برگزار خواهد شد. سیا همهٔ این اطلاعات را در اختیار داشت. آنها این اطلاعات را به اسرائیلیها منتقل کردند و آنها نیز دیروز این مأموریت را اجرا کردند.
این عملیات حدود ساعت ۶:۰۰ صبح به وقت اسرائیل آغاز شد. جنگندهها از پایگاههایشان به پرواز درآمدند. آنها به مهمات دقیقِ دوربُرد مجهز بودند، سلاحهایی که میتوانند حملههای جراحیگونه انجام دهند. حدود ساعت ۹:۳۰ صبح در تهران یک موشک به آن مجتمع اصابت کرد. این حمله مقامهای ارشد ایرانی را همراه با آیتالله علی خامنهای از میان برد.
بنابراین اطلاعات دقیق بود و این میتواند تفاوت میان پیروزی و شکست در جنگ باشد. اطلاعات همواره در جنگ نقشی حیاتی داشته است. آنچه جدید است سرعت است، زیرا اکنون هوش مصنوعی وارد فرایند تصمیمگیری شده است.
خوشبختانه هوش مصنوعی هنوز خودِ تصمیمها را نمیگیرد، اما روند را سریعتر میکند. دادههایی که پیشتر پردازش آنها چند روز طول میکشید اکنون ظرف چند ساعت ارزیابی میشود. و آنچه در ایران رخ داد نمایشی از همین تغییر است.
۱. Anthropic’s Claude platform(کلود) نام سامانهٔ هوش مصنوعیای است که شرکت آنتروپیک (Anthropic) طراحی و عرضه کرده است. این سامانه در دستهٔ «مدلهای زبانی بزرگ» قرار میگیرد، یعنی نوعی هوش مصنوعی که با واکاوی و تحلیل حجم عظیمی از متون آموزش دیده است و میتواند زبان انسان را درک کند، متن تولید کند، و اطلاعات را تحلیل و پردازش کند.
۲. متن خبر را اینجا ببینید.