جمعه ۱ اسفند ۱۴۰۴
جامعه اهل سنت ایران با انتشار بیانیهای، اظهارات اخیر علی کریمی، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال ایران را که در شبکه اکس منتشر کرده، به شدت محکوم کرد. در این بیانیه، درخواست منسوب به کریمی مبنی بر آتشزدن قرآن کریم «توهینآمیز»، «غیرقابل قبول» و «خارج از چارچوب آزادی بیان» توصیف شده است.
در این بیانیه که از سوی جامعه اهل سنت ایران صادر شده، تأکید شده است که هرگونه تعرض به مقدسات دینی مسلمانان، صرفنظر از انگیزههای سیاسی یا اعتراضی، موجب جریحهدار شدن احساسات دینی میلیونها نفر میشود و میتواند به افزایش تنشهای اجتماعی منجر شود. صادرکنندگان بیانیه تصریح کردهاند که نقد عملکرد حکومتها یا اعتراض به ساختارهای سیاسی نباید به اهانت به باورهای مذهبی شهروندان منتهی شود.
در بخش دیگری از این موضعگیری آمده است که علی کریمی با طرح چنین درخواستی «مرزهای آزادی بیان را زیر پا گذاشته» و به جای تمرکز بر انتقاد از آنچه «استبداد» خوانده شده، به باورهای دینی مردم توهین کرده است. جامعه اهل سنت ایران ضمن محکومیت شدید این اقدام، خواستار پیگیری حقوقی موضوع شده و از وکلای مسلمان، به ویژه در کانادا که محل اقامت فعلی کریمی عنوان شده، درخواست کرده است موضوع را از طریق مراجع قضائی پیگیری کنند.
علی کریمی، که سالهاست به عنوان یکی از چهرههای سرشناس فوتبال ایران شناخته میشود، در سالهای اخیر به دلیل مواضع سیاسی و انتقادیاش نسبت به وضعیت داخلی ایران نیز مورد توجه بوده است. اظهارات و فعالیتهای او در شبکههای اجتماعی بارها واکنشهای موافق و مخالف گستردهای را در میان کاربران و نهادهای مختلف برانگیخته است. با این حال، تاکنون توضیح رسمی یا واکنش مستقیمی از سوی او درباره بیانیه اخیر جامعه اهل سنت ایران منتشر نشده است.
در فضای عمومی، این موضوع بازتابهای متفاوتی داشته است. برخی کاربران شبکههای اجتماعی، اقدام منتسب به کریمی را در چارچوب اعتراضات سیاسی تحلیل کردهاند، در حالی که گروهی دیگر آن را مصداق صریح اهانت به مقدسات دینی دانستهاند. کارشناسان حقوقی نیز در بحثهای رسانهای به تفاوت میان «آزادی بیان» و «نفرتپراکنی یا توهین به باورهای دینی» اشاره کرده و بر اهمیت بررسی هر پرونده بر اساس قوانین داخلی کشور محل اقامت فرد تأکید کردهاند.
از منظر حقوقی، موضوعاتی از این دست معمولاً در چارچوب قوانین مرتبط با آزادی بیان، نفرتپراکنی و حفظ نظم عمومی بررسی میشود. در کانادا، همانند بسیاری از کشورها دموکراتیک، آزادی بیان به عنوان یکی از حقوق بنیادین شناخته میشود، اما این آزادی محدودیتهایی نیز دارد که از جمله میتوان به ممنوعیت تحریک به خشونت یا نفرت علیه گروههای مذهبی اشاره کرد. اینکه اظهارات مورد بحث مشمول چنین محدودیتهایی میشود یا خیر، نیازمند بررسی دقیق حقوقی است.
در مجموع، بیانیه جامعه اهل سنت ایران بار دیگر بحث درباره مرزهای آزادی بیان، حرمت مقدسات دینی و مسئولیت چهرههای عمومی در بیان دیدگاههایشان را به صدر توجهات آورده است. ادامه این روند و واکنشهای احتمالی حقوقی یا سیاسی، میتواند ابعاد تازهای به این پرونده بیفزاید.
از سوی دیگر، چهرههای مطرح جریانهای مخالف جمهوری اسلامی ایران تأکید کردهاند که انتقاد یا مخالفت با ساختار سیاسی حاکم را نباید به معنای ضدیت با دین یا اهانت به مقدسات تلقی کرد. به گفته آنان، مرزبندی میان نقد حکومت و تعرض به باورهای مذهبی شهروندان ضروری است و هرگونه خلط این دو حوزه میتواند به تشدید دوقطبیهای اجتماعی و تضعیف گفتوگوی مدنی منجر شود.
*شبکه بیان