طارق رحمان، رئیس حزب ملیگرای بنگلادش، در دفتر حزبش در داکا. عکس از آسوشیتد پرس.
جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴
م. حامد – اندیشهٔ نو: در اولین انتخابات سراسری بنگلادش که روز پنجشنبه ۲۳ بهمن و پس از برکناری شیخ حسینه در تابستان ۲۰۲۴ (۱۴۰۲) برگزار شد، حزب ملیگرای بنگلادش (BNP) به رهبری طارق رحمان پیروزی قاطعی به دست آورد و پس از نزدیک به دو دهه به قدرت بازگشت.
این انتخابات پس از سالها آشفتگی سیاسی، آزمونی حیاتی برای دموکراسی آن کشور تلقی میشود. بیش از ۱۲۷میلیون نفر واجد شرایط رأی دادن در این انتخاباتی بودند که نخستین انتخابات پس از هفتهها اعتراض گسترده و سراسری در آن است، اعتراضهایی که به «خیزش نسل زد» در آن کشور معروف شد.
کمیسیون انتخابات بنگلادش اعلام کرد که حزب ملیگرای بنگلادش ۲۰۹ کرسی از ۳۰۰ کرسی پارلمان بنگلادش را به دست آورده است.
این حزب با کسب اکثریت قاطع دوسوم کرسیهای مجلس قادر خواهد بود دولت را تشکیل دهد و رحمان ۶۰ساله، که پیشبینی میشود نخستوزیر شود، نیازی به حمایت حزبهای کوچکتر برای پیشبرد برنامههایش در مجلس ملی آن کشور نخواهد داشت.
آخرین باری که حزب ملیگرای بنگلادش در قدرت بود از ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ بود. در آن دوره خالده ضیا، مادر طارق رحمان، نخستوزیر بود. او در دسامبر ۲۰۲۵ (دی ۱۴۰۴)، چند روز پس از بازگشت پسرش از بریتانیا پس از ۱۷ سال تبعید، درگذشت.
جماعت اسلامی در این انتخابات ۶۸ کرسی به دست آورد و دومین حزب بزرگ (از لحاظ تعداد رأی) و اصلیترین حزب مخالف در پارلمان شد. این حزب رقیب اصلی حزب ملیگرا در این انتخابات بود.
گرچه جماعت اسلامی با حزب شهروند ملی (NCP)، حزبی که معترضان دانشجویی تشکیل دادهاند، همکاری کرد، اما این توافق نتیجهٔ چندانی نداشت. طبق نتایج اعلامشده، حزب شهروند ملی توانست فقط شش کرسی در پارلمان به دست آورد.
بسیاری از تحلیلگران عملکرد ضعیف این حزب را به عملکرد ضعیف رهبران دانشجویی نسبت دادند که بهعنوان مشاور به دولت موقت پیوستند و در نقشهای دولتی مشارکت و فعالیت داشتند. اتهامهایی در مورد فساد در این حزب نیز مطرح شد که در آستانهٔ انتخابات بر چهرهٔ سیاسی این حزب سایه انداخت.
پس از اعتراضهای خیابانی دانشجویی که به سرنگونی دولت شیخ حسینه در اوت ۲۰۲۴ منجر شد و حسینه مجبور به فرار به هند شد، در انتخابات روز پنجشنبه حزب عوامی لیگ شیخ حسینه از شرکت در انتخابات منع شد. این حزب انتخابات روز پنجشنبه را نمایشی مضحک خواند. ممنوعیت شرکت این حزب در انتخابات باعث شد که فضای سیاسی برای حزب ملیگرا و جماعت اسلامی بازتر شود.
همچنین، کمیسیون انتخابات روز جمعه اعلام کرد که در همهپرسی اصلاحات قانون اساسی در مجموع ۴۸میلیون رأی «آری» در مقابل ۲۲٫۵میلیون رأی «نه» بوده است.
این اصلاحات در قانون اساسی شامل محدود کردن مدت نخستوزیری به ۱۰ سال، بازگرداندن دولت سرپرست، پارلمان دو مجلسی، و دادن استقلال بیشتر به قوهٔ قضایی است.
ظهور جماعت اسلامی بهعنوان دومین حزب بزرگ تغییری شگفتانگیز است. این حزب مدتهای طولانی، بهویژه در دورهٔ دولت شیخ حسینه، حزبی از لحاظ سیاسی طردشده محسوب میشد. اما پس از برکناری حسینه محبوبیت و حمایت از این حزب افزایش یافت. در انتخابات دانشگاهی سال گذشته این حزب در دانشگاه داکا و دیگر دانشگاههای دولتی سراسر کشور پیروزی بزرگی به دست آورد.
با وجود این، و بهرغم کارزار انتخاباتی پرسروصدای این جماعت اسلامی، این حزب رقیبی جدّی برای حزب ملیگرا نبود، چون نگرانیهایی دربارهٔ سیاستهایش در مورد حقوق زنان و محافظهکاری مذهبیاش وجود داشت.