شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
به گزارش مرکز دادههای باز ایران، بررسی آماری خونینترین اعتراضهای مردمی دو دههٔ اخیر در جهان نشان میدهد که بیش از نیمی از قربانیان این وقایع در ایران کشته شدهاند.
در بین ۹ خیزش قرن بیست و یکم، سه مورد علیه جمهوری اسلامی رخ داده است: اعتراضهای آبان ۱۳۹۸، خیزش «زن، زندگی، آزادی» ۱۴۰۱، و اعتراضهای دی ۱۴۰۴.
برآورد میشود که در این سه موج اعتراضی، در مجموع، نیروهای سرکوب حکومت بیش از ۱۴هزار نفر را کشته باشند.
در واقع کشتار اخیر، که برآورد میشود دستکم ۱۲هزار نفر در آن به قتل رسیده باشند، آنهم فقط در چند روز نخست سال میلادی جاری (۲۰۲۶)، این سال را به خونینترین سال تاریخ معاصر تبدیل کرده است.
مرکز دادههای باز ایران مطلع شده است که مقامات وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران در سومین روز سرکوب اعتراضها فقط در تهران حداقل پنجهزار کشته ثبت کرده بودند.
پیش از این، سرکوب معترضان در میانمار در سال ۲۰۲۱ با ثبت ۷,۶۷۷ قربانی خونینترین اعتراض مردمی به شمار میرفت. این آمار به نقل از «انجمن کمک به زندانیان سیاسی در برمه (میانمار)» ارائه شده است.
پس از آن، اعتراضهای خونین سوریه در سال ۲۰۱۱ در جایگاه سوم قرار دارد. نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به فرماندهی قاسم سلیمانی نقشی کلیدی در سرکوب و کشتار معترضان سوری ایفا کرد. سازمان ملل متحد برآورد کرده است که حدود ۳هزار سوری طی هفت ماه در آن سال کشته شده باشند.
اعتراضهای خونین آبان ۱۳۹۸ ایران در رتبهٔ بعدی قرار میگیرد. آن اعتراضها در پی افزایش قیمت بنزین آغاز شد. دربارهٔ شمار قربانیان آمارهای متفاوتی ارائه شده است. در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی تعداد کشتهها را ۲۲۵ نفر اعلام کردند، سازمان عفو بینالملل هویت ۳۲۳ قربانی را تأیید کرده است. این در حالی است که خبرگزاری رویترز به نقل از منابع ناشناس خودش در حکومت گزارش داده بود که تعداد واقعی کشتهشدگان حدود ۱,۵۰۰ نفر بوده است.
در این ردهبندی، اعتراضهای سال ۱۴۰۱ ایران در واکنش به کشته شدن مهسا امینی در جایگاه هفتم قرار دارد. بنا بر گزارش منابع حقوق بشری، دستکم کشته شدن ۵۲۰ نفر در خیزش «زن، زندگی، آزادی» محرز شده است.