دوشنبه ۶ بهمن ۱۴۰۴
کانون حقوق بشر ایران: در پی گسترش اعتراضهای سراسری در شهرهای کشور، روایتهای میدانی از ابعاد تازهای از سرکوب، قتلعام، و جنایت علیه بشر پرده برداشته است. گزارشهای ارسالی از نقاط متعدد کشور نشاندهندهٔ استفاده از سلاحهای سنگین علیه معترضان، شلیک مستقیم، فشار بر خانوادهها، سوزاندن اجساد، تحمیل روایتهای دروغ، و حتی اخاذی مالی برای تحویل دادن پیکرها به خانوادههاست.
گزارشی که در ادامه میخوانید مجموعهای از مشاهدات، روایتهای محلی، و اسناد شهروندان است که تصویری روشن از سرکوب سازمانیافته ارائه میدهد و ضرورت رسیدگی فوری نهادهای بینالمللی، از جمله شورای امنیت سازمان ملل متحد را برجسته میسازد.
چهارمحال و بختیاری – خشم علیه سرکوب و اعتراض به ساختار حاکم
در چهارمحال و بختیاری، مردم همچنان پس از اعتراضهای سراسری با خشم از سرکوب خونین روبهرو هستند. گزارشها حاکی است که در مراسم تشییع شهدایی که در این اعتراضها کشته شدهاند، جمعیت با صدای شعارهایی علیه ساختار حاکم، از جمله فریادهایی شدیدتر از گذشته، تجمع کردهاند. شاهدان میگویند که مردم با وجود تهدیدات امنیتی، مراسم خود را برگزار میکنند و با فریادهای خود خشم و انزجار خود را نسبت به نحوه برخورد با اعتراضها اعلام میدارند. این خشم جمعی، بخشی از پاسخ گسترده شهروندان به قتلعام مردم در اعتراضهای سراسری است.
کاشان – حکومت نظامی و سکوت دولتی در خیابانها
در کاشان، گزارشهای میدانی حاکی از آن است که در چهارراهها و خیابانهای اصلی شهر حکومت نظامی برقرار شده است. ساکنان محلی میگویند که حضور نیروهای مسلح و کنترل شدید فضا، باعث تعطیلی بخش زیادی از فعالیتهای عمومی شده است. آنها اعلام کردهاند که «در شهر ما هم خیلی کشته شدند ولی اسامی رسمی را نمیدانیم». این وضعیت، بازتاب قطع اطلاعات و عدم شفافیت درباره تعداد واقعی قربانیان اعتراضهای سراسری است.
اسدآباد همدان – گزارش ۲۰۰کشته در جریان سرکوب
گزارشهای دریافتی از اسدآباد همدان، حاکی است که حدود ۲۰۰ نفر در این شهر در جریان اعتراضهای سراسری کشته شدهاند. خانوادهها و منابع محلی از افزایش تلفات خبر میدهند و میگویند که شمار قربانیان بسیار فراتر از آمار رسمی اعلامشده است. ساکنان محلی از ترس پیگرد امنیتی نمیتوانند جزئیات بیشتری منتشر کنند، اما تأکید دارند که حجم تلفات نشاندهنده شدت سرکوب علیه معترضان است. این گزارشها با وجود محدودیتهای ارتباطی ارسال شدهاند و دربرگیرنده ابعاد جدی جنایت علیه بشریت است.
قصرشیرین – بحران معیشتی در سایه فضای امنیتی
خبرهای رسیده از قصرشیرین نشان میدهد که بحران اقتصادی در این شهر همراه با فضای امنیتی تشدید شده است. قیمتها بهطور قابل توجهی افزایش یافته و یک کیسه برنج به قیمت پنج میلیون تومان و یک بطری روغن به حدود یک و نیم میلیون تومان به فروش میرسد، در حالی که شهر در حالت نیمهتعطیل است. ساکنان میگویند که فضای امنیتی بر تمام بخشهای زندگی روزمره سایه انداخته و بر اثر محدودیتها، دسترسی به خدمات و کالاهای اساسی دشوار شده است. این پیامدها به بخشی از پیامدهای اعتراضهای سراسری و سرکوب آن تبدیل شده است.
اهواز – شهادت ناجی سواری در جریان سرکوب
در اهواز، گزارش شده است که ناجی سواری، فرزند قاسم، ۱۹ دیماه در کوی گلستان–گلدشت در جریان یورش نیروهای امنیتی به معترضان، از ناحیه گردن اصابت گلوله قرار گرفت و جان باخت. ناجی ۴۵ ساله، صاحب یک دکه میوهفروشی بود و در میان مردم بهعنوان فردی بیآزار شناخته میشد. خانواده و همسایگان او میگویند که فقدان او نه تنها یک تراژدی خانوادگی است، بلکه نمادی از کشتهعام مردم در اعتراضهای سراسری تلقی میشود.
اسفراین – درگیری خونین و تسخیر مراکز امنیتی
در اسفراین خراسان شمالی، مردم از ساعت ۱۸ عصر در ۱۸ دیماه به خیابانها آمدند و تا ساعت ۲۰ شب خیابانهای اصلی را در اختیار داشتند. گزارشها حاکی است که پس از درگیریهای شدید میان معترضان و نیروهای سرکوب، مردم موفق به آتشزدن برخی مراکز حکومتی از جمله اتاقک پلیس شدند. درگیریها بهگونهای شدت یافت که معترضان تا مقابل کلانتری پیش رفتند، اما با شلیک از بالا مواجه شدند. در ادامه، دو دستگاه خودروی نیروهای سپاه با دوشکا به سمت جمعیت تیراندازی کردند و سپس نیروهای امنیتی با سلاحهای سبک به تجمعکنندگان حمله کردند. منابع محلی اعلام کردهاند که حداقل ۲۵۰ نفر در این درگیریها کشته شدهاند. شهروندان میگویند که «خیابانها پر از خون بود و بسیاری از کشتهشدگان در گوشهوکنار شهر به زمین افتاده بودند». آنان بر این باورند که اگر اینترنت باز شود، ابعاد کامل این جنایت علیه بشریت آشکار خواهد شد.
بروجن – شهدا و زخمیها در سایه ترس از شناسایی
در بروجن، چهار نفر شهید و ۳۶ نفر زخمی گزارش شدهاند. بسیاری از زخمیها به دلیل ترس از شناسایی توسط نیروهای امنیتی، به بیمارستان مراجعه نکرده و خوددرمانی کردهاند. یکی از نامهای اعلامشده از شهدای این شهر «ایرج کیانی» است که خانواده و معتمدین محلی از فقدان او سخن میگویند. ساکنان میگویند که فضای عمومی شهر پس از این رخدادها ملتهب و همراه با نگرانی از بازداشتهای گسترده است.
بروجرد – شلیک از پشت بام و آتشزدن اجساد
در بروجرد، یکی از اقوام ساکنان محلی گزارش داده است که نیروهای امنیتی از پشت بام مسجد امام علی به سوی مردم شلیک کردند و یکی از معترضان را بهقتل رساندند. به گفته شاهدان، کادر درمانی اجازه درمان مجروحان را نداشت و شماری از کشتهشدگان با آتش و اسید سوزانده شدهاند. خانوادهها نیز هیچ نشانی از عزیزان خود دریافت نکردهاند. در مورد دیگری، خانوادهای اعلام کردهاند که مجبور شدهاند برای دریافت پیکر شهیدشان مبلغ هنگفتی بالغ بر یک میلیارد تومان پرداخت کنند و مراسم تدفین را بدون حضور جمعیت و قبل از طلوع خورشید برگزار کنند.
شاهینشهر و مبارکه – شمار تلفات بالا و شلیک از ساختمانها
در شاهینشهر، گزارشها حاکی است که ۱۸۶ نفر کشته و بیش از ۴۰۰ نفر زخمی در جریان اعتراضهای سراسری رخ داده است. در مبارکه نیز گزارش شده که از بالای ساختمان فرمانداری با تیرکلاش به سمت مردم شلیک شده است. بسیاری از مغازهها هنوز تعطیل هستند و ساکنان محلی میگویند که «ما تا آخرین لحظه ایستادهایم».
بجنورد – مطالبه پول و امضای اجباری برای تحویل پیکر
در بجنورد، مأموران به خانواده یکی از شهدای اعتراضها گفتهاند برای پس گرفتن پیکر فرزندشان باید یک میلیارد تومان پرداخت کنند. خانواده گفتهاند که توان پرداخت این مبلغ را ندارند و تحت فشار بودهاند تا امضا کنند که او «توسط تروریستها کشته شده است». این نوع تحمیل روایت، نمونهای از سرکوب اطلاعاتی پس از قتلعام مردم در اعتراضهای سراسری است.
تهران – مرگ معترض جوان و وضعیت سردخانه کهریزک
در تهران، گزارش شده است که پسر ۲۴ سالهای که در درگیریها مجروح شده بود، برای چند روز تحت درمان قرار داشت اما خانوادهاش اجازه نداشتند در کنار او بمانند. سپس به آنان خبر داده شد که باید برای یافتن جسد فرزندشان به سردخانه کهریزک مراجعه کنند. در آنجا اجسادی از کودکان تا سالمندان مشاهده شده است و بعضی از آنان که هنوز علائم حیات داشتند در میان کیسههای فوتی قرار داده شده بودند. این گزارشها بازتاب قتلعام گستردهای است که در اعتراضهای سراسری رخ داده است.
ایلام – سکوت امنیتی و خشم منتظر مردم
در ایلام، جو امنیتی بهطور کامل بر شهر حاکم است و حتی سکوت غالب در فضا، بازتاب خشم نهفته مردم است. ساکنان میگویند که حدود ۱۵ نفر طی اعتراضهای سراسری در این شهر کشته شدهاند و تعداد زیادی نیز بازداشت شدهاند. مردم انتظار فرصتی برای بازگشت به خیابانها دارند تا بار دیگر اعتراض خود را اعلام کنند و خشم از جنایت علیه بشریت را بروز دهند. آنان گفتهاند که «کسی دیگر کوتاه نخواهد آمد».
جنایت علیه بشریت و نیاز به رسیدگی بینالمللی
روایتهای بالا از شهرهای مختلف نشاندهنده نقض نظاممند و گسترده حقوق بنیادین انسانی در اعتراضهای سراسری هستند. این موارد بر اساس گزارشهای مستقیم تنظیم شدهاند و ابعاد جدی جنایت علیه بشریت را روشن میکنند:
ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – حق حیات
قتلعام معترضان، شلیک مستقیم به جمعیت غیرمسلح و کشتار معترضان در مراکز درمانی نقض صریح حق حیات است.
ماده ۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – منع شکنجه و رفتار غیرانسانی
بازداشتهای گسترده همراه با بدرفتاری، تهدید خانوادهها، و آزار ذهنی و جسمی بازداشتشدگان نمونههایی از رفتار غیرانسانی است.
ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – حق آزادی و امنیت شخصی
دستگیری خودسرانه، ناپدیدسازی اجباری و نگهداشتن افراد بدون اطلاعرسانی به خانوادهها نقض این حق است.
ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – حق دانستن حقیقت و نبود سانسور
قطع اینترنت، کنترل اطلاعات و ایجاد روایتهای تحمیلی برای پنهان کردن جنایات، نقض حق دانستن واقعیت توسط جامعه است.
ارجاع پرونده سرکوب اعتراضهای سراسری به شورای امنیت
در پی گزارشهای گسترده از قتلعام معترضان و نقض سازمانیافتهٔ حقوق بشر در جریان اعتراضهای سراسری، فعالان حقوق بشر خواستار ارجاع این پرونده به شورای امنیت سازمان ملل متحد شدهاند. آنان معتقدند میزان و مقیاس عظیم خشونت، استفاده از سلاحهای مرگبار، سرکوب سیستماتیک، و محرومسازی خانوادهها از حقیقت مصداق روشن جنایت علیه بشریت است. به گفتهٔ این منابع، فقط با سازوکار حقوقی بینالمللی میتوان عاملان این سرکوب را پاسخگو کرد و زمینهٔ تحقق عدالت برای قربانیان و بازماندگان را فراهم آورد. رسیدگی فوری ضرورتی مبرم و اخلاقی توصیف شده است.