سهشنبه ۲۳ دی ۱۴۰۴
در بحبوحهٔ افزایش فشارها بر ایران که شاهد اعتراضهای مردمی گستردهای بوده است، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در شبکهٔ اجتماعی تروت سوشال (TruthSocial) متعلق به خودش نوشت: «هر کشوری که با ایران تجارت کند ۲۵درصد تعرفهٔ گمرکی برای تجارت با ایالات متحد آمریکا پرداخت خواهد کرد. این تصمیم بلافاصله لازمالاجرا است و شامل همهٔ کشورهایی میشود که با ایران تجارت میکنند. این دستور قطعی و بدون ابهام است.»
ایران بازیگری بزرگ در حوزهٔ نفت و گاز در بازار منطقهیی است. صادرات اصلی ایران نفت، گاز طبیعی، و اجزای میعانات گازی و فراوردههای نفتی است. اقدامات دولت آمریکا میتواند به اقتصاد بسیاری از کشورهای اصلی منطقهیی که با ایران تجارت میکنند آسیب برساند.
شریکهای اصلی تجاری ایران برای صادرات انرژی عبارتاند از: چین، هند، ترکیه، عراق، پاکستان و افغانستان.
چین تقریباً ۹۰درصد از صادرات نفت ایران یا تقریباً ۲میلیون بشکه نفت در روز از ایران میخرد. در نتیجه، چین قاطعانه با تعرفهٔ ۲۵درصدی آمریکا بهخاطر تجارت با ایران مخالفت کرده و آن را غیرقانونی خوانده است. چین تصمیم ترامپ را نقض آتشبس تجاری با آمریکا میداند و ممکن است در چنین حالتی دست به اقدامات متقابلی بزند.
هند، با توجه به جمعیت و نیازهای اقتصادی رو به رشدش، تا ۹۰درصد از منابع انرژیاش را وارد میکند. طبق اعلام وزارت بازرگانی هند، خرید نفت هند از ایران در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۰درصد از ظرفیت صادرات ایران را تشکیل میدهد.
جمهوری اسلامی ایران علاوه بر فروش نفت و گاز، کوشیده است که صادرات غیرنفتیاش را افزایش دهد. طبق آمار اخیر ادارهٔ گمرک ایران برای هشت ماه گذشته در سال ۱۴۰۴، صادرات غیرنفتی ایران به ۳۶٫۹میلیارد دلار و وارداتش به ۳۹٫۶میلیارد دلار رسیده است. شریکهای اصلی واردات ایران عبارتاند از امارات متحده عربی، چین، ترکیه، آلمان، هند، هنگ کنگ، و روسیه.
بر اساس گزارش ادارهٔ گمرک ایران تا اول دسامبر ۲۰۲۵، بازارهای اصلی صادرات محصولات ایرانی عبارت بودهاند از:
چین (۱۴٫۵میلیارد دلار)، عراق (۱۰٫۵میلیارد دلار)، امارات متحده عربی (۷٫۵میلیارد دلار)، ترکیه (۷٫۳میلیارد دلار)، افغانستان (۲٫۵میلیارد دلار)، پاکستان (۲٫۳میلیارد دلار)، عمان (۱٫۸میلیارد دلار)، هند (۱٫۷میلیارد دلار)، روسیه (۱٫۲میلیارد دلار)، و ترکمنستان (۰٫۹میلیارد دلار).
(با استفاده از گزارش خبرگزاری اسپوتنیک فارسی)