اعتراضهای سراسری ایران در چهاردهمین روز (شنبه ۲۰ دی) در شرایطی ادامه یافت که قطع گستردهٔ اینترنت و اختلال شدید ارتباطات امکان اطلاعرسانی و راستیآزمایی مستقل رخدادها را بسیار محدود کرده است. علیرغم اختلال در روند گردش اطلاعات، آمار جانباختگان تأییدشده تا این تاریخ به ۱۱۶ تن افزایش یافته است.
شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۴
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، روز چهاردهم اعتراضهای سراسری ایران در شرایطی سپری شد که همچنان قطع گسترده اینترنت و محدودیت شدید ارتباطات، فرآیند اطلاعرسانی، گردش اخبار و مستندسازی میدانی را با اختلال جدی مواجه کرده بود. پس از اوجگیری اعتراضات در روز دوازدهم که ۹۶ شهر در ۲۷ استان شاهد تجمعات اعتراضی بودند، از شامگاه همان روز ارتباطات ایران با جهان خارج بهطور گسترده قطع شد. این وضعیت، اگرچه دامنه انتشار تصاویر و گزارشها را بهشدت محدود کرد، اما مانع تداوم اعتراضات در داخل کشور نشد.
در چنین شرایطی، کاهش تعداد شهرهای گزارششده در روزهای پس از قطع ارتباطات، بیش از آنکه نشاندهنده فروکش اعتراضات باشد، بازتاب محدودیت شدید در دسترسی به اطلاعات ارزیابی میشود.
در روز چهاردهم اعتراضها، گزارشها و تصاویر محدودی از ادامهٔ تجمعها در تهران منتشر شد. الگوی اعتراضها در پایتخت عمدتاً بهصورت تجمعهای پراکنده، کوتاهمدت و سیال گزارش شده است؛ الگویی که در واکنش به حضور پررنگ نیروهای امنیتی و افزایش فشارهای میدانی شکل گرفته است. همزمان، گزارشهایی از پرواز پهپادهای شناسایی و تحرک نیروهای امنیتی در اطراف محلهای تجمع مخابره شد که از تداوم نظارت و کنترل امنیتی حکایت دارد.
در شیراز نیز، علیرغم فضای امنیتی حاکم، نشانههایی از ادامه حضور شهروندان معترض در خیابانها گزارش شده است. اطلاعات دریافتی حاکی از شکلگیری تجمعات محدود و مقطعی و سردادن شعارهای اعتراضی است؛ هرچند شرایط امنیتی، امکان تداوم یا گسترش این تجمعات را با محدودیت جدی مواجه کرده است.
زاهدان سومین شهری است که در روز چهاردهم اعتراضات، ادامه ناآرامیها در آن قابل تأیید بوده است. گزارشها از تشدید محسوس فضای امنیتی و استقرار گسترده نیروهای نظامی و امنیتی در سطح شهر حکایت دارد. با وجود این، دریافت اطلاعاتی درباره تداوم اعتراضات نشان میدهد که نارضایتی عمومی در این شهر، همچنان پابرجاست.
در همین روز، مقامات قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی بار دیگر بر برخورد قاطع با معترضان تأکید کردند. رسانههای وابسته به حکومت نیز با تداوم تغییر لحن روزهای گذشته، معترضان را با عناوینی نظیر «تروریست» یا «عناصر مسلح» توصیف کردند. این رویکرد رسانهای، همزمان با قطع گسترده اینترنت، بهعنوان بخشی از تلاش حاکمیت برای کنترل روایت رسمی اعتراضات و توجیه تشدید سرکوب ارزیابی میشود.
علیرغم قطعی اینترنت در ایران تعداد انگشت شماری از رسانههای وابسته به نیروهای امنیتی با اتصال به اینترنت فعالیتشان را از سر گرفتهاند. آنها بهصورت مستمر با انتشار تصاویر و گزارشهایی از اعتراضها، معترضان را به خشونت شدید و آسیب زدن به اموال و جان شهروندان متهم میکنند.
در سطح بینالمللی، تحولات ایران در روز چهاردهم اعتراضات با واکنش رسمی شماری از دولتها و نهادهای بینالمللی همراه شد. رئیسجمهور ایالات متحده در پیامی اعلام کرد که ایران «بیش از هر زمان دیگری به آزادی نزدیک شده» و کشورش «آماده کمک» است؛ موضعی که در ادامه هشدارهای پیشین او درباره پیامدهای سرکوب معترضان بیان شد. در اروپا نیز رئیس کمیسیون اروپا و دیگر مقامات ارشد اتحادیه اروپا، سرکوب خشونتآمیز اعتراضات را محکوم کرده و خواستار آزادی بازداشتشدگان و بازگرداندن کامل دسترسی به اینترنت شدند. دولت بریتانیا نیز موضعی مشابه اتخاذ کرد و بر لزوم احترام به حق اعتراض مسالمتآمیز تأکید داشت.
بر اساس دادههای تجمیعی تا پایان روز چهاردهم ۵۷۴ نقطه اعتراضی در ۱۸۵ شهر در تمام ۳۱ استان کشور شناسایی شده است.
تا چهاردهمین روز اعتراضها علیرغم محدودیت شدید در ثبت و راستیآزمایی اطلاعات، ابعاد انسانی و امنیتی این اعتراضات قابل توجه باقی مانده است. تا این تاریخ، جانباختن ۱۱۶ تن در جریان اعتراضات محرز شده است؛ از این تعداد، ۷ نفر زیر ۱۸ سال سن داشتهاند. همچنین ۴ تن از جانباختگان، از جمله کادر درمان، در زمره معترضان قرار نمیگیرند. در مقابل، ۳۷ تن از کشتهشدگان از نیروهای نظامی–امنیتی و یک نفر نیز دادستان بوده است. بررسی علل مرگ نشان میدهد که اغلب جانباختگان بر اثر اصابت گلولههای جنگی یا ساچمهای، عمدتاً از فاصله نزدیک، جان خود را از دست دادهاند.
در حوزه بازداشتها، مجموع بازداشتشدگان تا پایان روز چهاردهم به ۲۶۳۸ تن رسیده است. از این تعداد، هویت ۶۲۸ نفر احراز شده و ۲۰۱۰ نفر در قالب بازداشتهای گروهی یا موارد فاقد هویت مشخص ثبت شدهاند. تنها در روز چهاردهم اعتراضات، هویت ۳۲۷ نفر از بازداشتشدگان احراز شده است؛ رقمی که در کنار تداوم تجمعهای اعتراضی، بیانگر استمرار برخوردهای امنیتی و قضایی با معترضان است.