حسین نوشآذر – رادیو زمانه
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴
رهبر جمهوری اسلامی ایران در دومین سخنرانیاش از آغاز اعتراضها، پیام اصلی و تغییر راهبردی «نظام» را بهوضوح اعلام میکند: دورهٔ تمایزگذاری بین معترض و اغتشاشگر به پایان رسیده و نظام در برابر آنچه «تخریبگر» خوانده- و آشکارا به تعبیر رهبر جمهوری اسلامی به اقدامات ترامپ و اسرائیل مرتبط میشود- کوتاه نخواهد آمد.
خامنهای با ساختن روایتی سهساحتی اعتراضها را به عمل دیوانهوارِ «تخریب اموال برای خوشایند ترامپ» تقلیل داده، کل بحران را «طرح ناامنسازی اسرائیل و آمریکا» معرفی میکند، و هرگونه پاسخ امنیتی را در چارچوب دفاع از میراث خونِ «صدها هزار شهید» توجیه میکند.
خامنهای در دومین سخنرانیاش با رد کردن صریح اولتیماتوم ترامپ و متقابلاً او را به کشتار غیرنظامیان متهم کردن، در واقع فرمان نهایی را صادر میکند: آمادهباش برای سرکوب کردن تمامعیار داخلی زیر عنوان دفاع مقدس، و تقابل بیامان خارجی برای تبدیل کردن بحران داخلی به میدان نبرد با «استکبار».
این فقط یک سخنرانی نیست، بلکه بیانیه و سندی راهبردی است که خطمشی آینده را برای سرکوبگران ترسیم میکند.
رهبر جمهوری اسلامی در سیزدهمین روز اعتراضها از تأکید بر «تفکیک معترض و اغتشاشگر» به تمرکز کامل بر «تخریبگر» تغییر موضع داده است. این به معنای تعمیم برچسب «تخریبگر» به طیف وسیعی از معترضان است تا توجیه سرکوب گسترده آسانتر شود.
در سخنان او عبارت «جمهوری اسلامی در برابر تخریبگران کوتاه نخواهد آمد» فرمانی صریح است. این نشان میدهد دورهٔ هرگونه بازی سیاسی درونحکومتی از جمله گمانهزنی دربارهٔ بناپارتیسم تا اطلاع ثانوی به پایان رسیده است. پیام به نهادهای امنیتی و قضایی واضح است: دستِ باز برای پاکسازی.
حکومت در حال ساختن روایتی جامع برای مواجههٔ پیش رو با مردم ایران است. این سناریو سه بازیگر دارد:
معترضان در مفهوم تخریبگرانی که اموال عمومی را خراب میکنند تا «دل ترامپ خوش بیاید.» این مشروعیت هرگونه اعتراض را سلب و آن را به عمل دیوانهوار و خیانتآمیز تقلیل میدهد.
بازیگر خارجی که مجری طرح ناامنسازی اسرائیل و آمریکاست. این هرگونه سرکوب را در چارچوب «دفاع مقدس در برابر دشمن خارجی» قرار میدهد.
و سرانجام خود حکومت، «نظامی که با خون صدها هزار شهید روی کار آمده.» این یک خط قرمز خونین میکشد و هشدار میدهد که برای حفظ این میراث هر میزان خونریزی جدید «مجاز» است.
سخنان خامنهای پاسخ نهایی به اولتیماتوم ترامپ است. پیام این است: «ما از تهدید تو نمیترسیم.»
خامنهای با اشاره به کشتهشدگان جنگ دوازدهروزه و متهم کردن مستقیم ترامپ به کشتار، در حال بالا بردن هزینهٔ سیاسی هرگونه حملهٔ آینده آمریکاست. اگر آمریکا حمله کند، آن را تکرار کشتار غیرنظامیان خواهند خواند.
چه آیندهای در پیش است؟
خامنهای در دومین سخنرانیاش پایان مرحلهٔ سیّال بحران و آغاز مرحلهٔ درگیری قطعی را اعلام کرد. اقدامات فوری پیش رو احتمالاً اینها خواهد بود:
▪️ سرکوب سیستماتیک و خونین
با توجیه «مقابله با تخریبگری» و «خنثیسازی طرح اسرائیل»، دستگیریهای گسترده، محاکمههای سریع، و استفادهٔ بیپرواتر از نیروی مرگبار محتمل است. قطع اینترنت زمینهساز همین مرحله است.
▪️ تعلیق هرگونه گفتمان اصلاحطلبی درونحکومتی
حالا که دشمن «تخریبگر وابسته به خارج» معرفی شد، هرگونه مدارا یا گفتوگو در درون حکومت خیانت محسوب خواهد شد.
▪️ آمادهسازی روانی-ایدئولوژیک برای جنگ منطقهیی
حکومت با تمرکز بر نقش اسرائیل و آمریکا در حال افزایش تنش به سطح رویارویی وجودی است. این ممکن است مقدمهای برای اقدامات تهاجمی نیابتی یا حتی مستقیم علیه منافع آمریکا/ اسرائیل در منطقه باشد تا بحران داخلی را به بحران امنیتی خارجی تبدیل کند.
حکومت تصمیم گرفته است بهجای عقبنشینی عمق میدان نبرد را افزایش دهد، هم در داخل (با سرکوب شدیدتر) و هم در خارج (با تقابل لفظی و عملی با آمریکا). آنها امیدوارند با این کار هم جامعه را مرعوب کنند و هم با تبدیل کردن خود به «قلعهٔ محاصرهشده در برابر استکبار»، پایگاه سنتی خودشان را مجدداً بسیج کنند. این پُرخطرترین و پُرهزینهترین استراتژی ممکن است که آینده را به روزهایی کاملاً غیرقابل پیشبینی و احتمالاً بسیار خونین تبدیل میکند.