Recently updated on ژانویه 1st, 2026 at 11:51 ب.ظ
یاشار سلطانی
چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴
با ارائه لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵ از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی در این هفته بار دیگر وضعیت بودجههای کلان نهادها و سازمانهایی که عملکردشان با میزان بودجه هیچ نسبتی ندارد مورد توجه قرار گرفته است. بهصورت مشخص، صدا و سیما و نهادهای مذهبی حکومتی هر سال با به میان کشیده شدن بحث بودجه در مرکز توجه و انتقادهای عمومی قرار میگیرند و البته که تا اینجا این انتقادها نه منجر به کاهش و منطقی شدن بودجهٔ آنها شده و نه تأثیری روی خروجی این سازمانها و نهادها داشته است.
اما وضع بودجهٔ این سازمانها در شرایط کنونی متفاوتتر با هر سالی است، زیرا که دولت در برنامهٔ بودجهٔ امسال حساب ویژهای روی مالیاتستانی از شهروندان باز کرده است. با انتشار جزئیات لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵ مشخص شده است که درآمدهای مالیاتی دولت با افزایش ۶۲درصدی نسبت به سال گذشته به ۲,۹۶۱ همت خواهد رسید. اما سؤال اصلی اینجاست که پول نفت چه میشود که دولت برای برطرف کردن مخارجش اینچنین روی مالیاتستانی از شهروندان حساب باز کرده است. پاسخ را باید در جدولهای پُروپیمان و چاق بودجهٔ ۱۴۰۵ ببینیم.
در لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵ جمع بودجهای که برای سازمانی چون صدا و سیما و نهادهای مذهبی اصلی در نظر گرفته شده است چیزی حدود ۹۲٫۵۱ همت است. تقریباً ۳۳٫۵ همت این بودجه به صدا و سیما میرسد و ۵۹ همت آن هم برای ۹ نهاد حوزوی و فرهنگی کلیدی کنار گذاشته شده است.
| ردیف | |||
| 113600 | دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی | 12,288,813 | 1.23 |
| 114000 | وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی | 153,311,028 | 15.33 |
| 113700 | وزارت میراث فرهنگی | 75,666,840 | 7.57 |
| 114007 | دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم | 9,962,000 | 1.00 |
| 114020 | شورای عالی حوزه های علمیه | 74,500,000 | 7.45 |
| 114025 | شورای برنامه ریزی مدیریت حوزه های علمیه خراسان | 9,290,000 | 0.93 |
| 114084 | مدیریت خدمات حوزه های علمیه | 164,200,000 | 16.42 |
| 114200 | موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی | 4,412,000 | 0.44 |
| 114300 | سازمان تبلیغات اسلامی | 67,733,713 | 6.77 |
| 114400 | جامعه المصطفی العالمیه | 18,637,000 | 1.86 |
| 283500 | سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران | 335,125,000 | 33.51 |
| کل | صدریال925,126,394 | همت92.51 | |
از آنجا که درآمد مستقیم نفتی در بودجهٔ سال آینده ۲۶۳ همت در نظر گرفته شده است، با یک حساب ساده میتوان فهمید که این ۱۰ نهاد در مجموع بیش از ۳۵درصد درآمد مستقیم نفت و میعانات رو میبلعند.
دولت امسال اعلام کرده است که با زلزلهٔ بزرگی در برنامهٔ بودجه قصد کاهش ۷۰درصدی واگذاری داراییهای سرمایهیی نفتی را دارد. به این ترتیب، پیشبینی شده است که درآمدهای دولت از حدود ۹۳۰هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ به ۲۷۵ همت در سال ۱۴۰۵ برسد.
این تصمیم باعث شده است که دایرهٔ مالیاتستانی از شهروندان گستردهتر شود. در چنین شرایطی، در اختیار قرار دادن این بخش بزرگ از درآمدهای نفتی در اختیار این نهادها چه منطقی دارد؟
بودجهٔ این نهادها عمدتاً از منابع عمومی تأمین میشود و حدود ۴۰-۵۰٪ منابع عمومی بهطور غیرمستقیم به نفت وابسته است، اما مستقیماً بیش از ۳۵٪ درآمد نفتی به این بخشها میرسد.
با کنار هم قرار دادن این اعداد و ارقام بهسادگی میتوان دید که حالا انقلاب از لحاظ اقتصادی هم کاملاً مصادره شده است، بهگونهای که درآمدهای نفتی در اختیار گروههای خاص غیرپاسخگو به عامهٔ مردم قرار گرفته است و مخارج دولت بر دوش مردم سنگینی خواهد کرد.
برگرفته از وبگاه نویسنده