مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی، در حال دادن لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵ به رئیس مجلس قالیباف.
محمدرضا نیکنژاد
سهشنبه ۹ دی ۱۴۰۴
لایحهٔ بودجهٔ سال ۱۴۰۵ به مجلسیها داده شد و قرار است در کمیسیونهای گوناگون بررسی شود. نگاهی کلی به بودجه شرایط خوبی را برای سال آینده پیشبینی نمیکند، بهویژه آنکه همزمان با ارائهٔ آن، نرخ دلار و طلا و بهدنبال آن قیمت همهٔ کالاهای ضروری و غیرضروری چندیندرصد افزایش یافت و مزهٔ تلخ فشارهای اقتصادی چند ماه گذشته را آنچنان تند و آتشین کرد که دود از کلهٔ همهمان بلند شد و فرو رفتیم در کابوس گذران زندگی در ادامهٔ این سال و سال آینده! اما چند نکته.
۱- بنابر لایحهٔ ۴۰۵، بودجهٔ آموزش و پرورش از نزدیک به ۴۸۰ همت در سال ۴۰۴ به ۴۸۹ همت افزایش مییابد، چیزی نزدیک به (۰٫۲درصد)! و این در شرایطی است که کارشناسان کفِ بودجهٔ مورد نیاز برای ۱۴۰۴ (یعنی همین امسال) را ۷۹۵ همت میدانستند! حال اگر کسر بودجهٔ امسال را در کنار افزایش نجومی هزینههای امسال و ۴۰۵ بگذاریم، چیزی میشود در مایههای درماندگی بیشتر این ساختار اجتماعی!
۲- رئیس دولت در مجلس به افزایش بودجهٔ ۲درصدی دولت در این لایحه اشاره کرد و در کنار آن افزایش ۲۰درصدی حقوق کارمندان را چنان مطرح کرد که ملت و البته کارمندان را شرمندهٔ معرفتِ خودش و همکارانش کرد! گرچه در کل، درکشدنی نیست که چگونه هزینههای دولت ۲درصد و حقوقها ۲۰درصد افزایش مییابد! مگر قرار است حقوق کارمندان از جای دیگری پرداخت شود!؟ عجبا از این شعبده!
۳- گویا در بودجهٔ سال آینده بار بخش بزرگی از هزینههای کشور بر دوش نحیفِ مالیات و مالیاتدهندگان گذاشته شده است، یعنی افزایش مالیاتها بر کسبوکارها، خانهها، حقوق کارمندان، و مالیات بر ارزش افزوده که خود از ۱۰ به ۱۲درصد رسیدهاست. البته مواردی همچون مالیات خودرو نیز به آن افزوده شده است. مالیات پولی است که سرراست از جیب مردم برداشته میشود تا به شکل انواع خدمات به خودشان برگردد. یکی از این خدمات، که دست بر قضا وظیفهٔ ذاتی دولتهاست، باید از مسیر هزینههای دولتی صرف رایگان، فراگیر، و کیفی بودن آموزش و گرهگشای مشکل خانوادهها در این حوزه شود. اما پرسش آزاردهنده این است که با توجه به افزایش حداکثری سهم بودجه از مالیات، چرا سهم آموزش و پرورش از سبد بودجه باید ۰٫۲درصد افزایش داشته باشد!؟
۴- بودجهٔ عمومی پیشبینی شده برای سال سال آینده ۵,۹۵۴ همت است و بودجهٔ آموزش و پرورش نزدیک به ۴۸۹ همت، چیزی نزدیک به ۸٫۲درصد بودجه. این در حالی است که سهم آموزش و پرورش از بودجهٔ عمومی سال گذشته (۱۴۰۴)، ۸٫۸۲درصد و در سال پیش از آن (۱۴۰۳)، ۹٫۸۳درصد بودهاست. جدای از اینکه سالهاست تلاش میشود که این سهم به نزدیک ۲۰درصد (میانگین توصیهشدهٔ جهانی) یا به اندازهٔ سالهای نخست پس از انقلاب و دوران جنگ برسد، این سهم اندک یعنی محرومیت و کسر بودجهٔ بیشتر برای آموزش و پرورش، دور افتادگی بیشتر از رایگان و کیفی بودن آموزش، افزایش بازماندگی از تحصیل، فشار بیشتر و سختتر بر خانوادهها، درگیری بیشترِ معلمان با شغلهای دوم و سوم، سختتر شدن ادارهٔ مدرسهها، و گریزانندهتر شدن آموزش و از همه مهمتر وابسته شدن آموزش بچهها به جیب خانوادهها و گسترش آموزش خیریهیی، که بارِ گرداندن آموزش را هرچه بیشتر بر دوش خیّرین میگذارد، آن هم خانواده و خیّرینی که هم باید مالیات بدهند و هم هزینهٔ آموزش فرزندان این کشور را!
واپسین سخن آنکه آقای پزشکیان در مجلس نهچندان مستقیم گفتند که پول ندارند و نمیتوانند آنچه را برای جامعه ضروری است انجام دهند! جناب رئیس دولت، فرزندان این کشور و البته همهٔ شهروندان این مرزوبوم هم یک بار زندگی میکنند. چرا باید چوب ناکارآمدی دولتهایی مانند دولت شما را بخورند!؟
برگرفته از کانال تلگرام شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران