پنجشنبه ۶ آذر ۱۴۰۴
سایت فکتنامه: کانال تلگرامی همصدا تصویری منتشر کرده که در آن جایگاه ایران و کشور های منطقه در شاخص فساد دولتی مقایسه شده است.
بر اساس این تصویر، رتبهٔ ایران از نظر آنچه شاخص فساد دولتی نامیده شده ۱۵۱ اعلام شده است.
به نظر میرسد دادههایی که برای این تصویرسازی از آن استفاده شده آمارهای آخرین گزارش سالانهٔ «سازمان شفافیت بینالملل» از «شاخص ادراک فساد» است.
سازمان شفافیت بینالملل سازمان غیردولتی مستقر در برلین آلمان است که در سال ۱۹۹۳ بنا گذاشته شده و خودش را اینگونه معرفی میکند: «سازمان شفافیت بینالملل یک جنبش جهانی است که در بیش از ۱۰۰ کشور برای پایان دادن به بیعدالتی فساد فعالیت میکند.»
این سازمان سالانه گزارشی از وضع کشورهای جهان از نظر شاخص ادارک از فساد (CPI) منتشر میکند. این شاخص با اسامی دیگری نیز مشهور است.
شاخص ادراک فساد پُرکاربردترین رتبهبندی جهانی فساد در جهان است. این شاخص میزان فساد در بخش دولتی/عمومی هر کشور را بر اساس نظر کارشناسان و فعالان اقتصادی اندازهگیری میکند.
مواردی همچون رشوهخواری، انحراف از بودجهٔ عمومی، استفادهٔ مقامهای سیاسی از مناصب دولتی برای منافع شخصی بدون مواجهه با عواقب، توانایی دولتها در مهار فساد در بخش دولتی، کاغذبازی بیش از حد در بخش دولتی که امکان فساد را افزایش میدهد، و انتصابهای خویشاوندی از جمله معیارهایی است که برای اندازهگیری این شاخص در کشورها به آنها توجه میشود.
از آنجا که شاخص ادراک فساد بر فساد در بخش عمومی و دولتی تمرکز دارد، گاهی این شاخص را شاخص فساد دولتی یا حتی شاخص فساد دولتمردان مینامند.
در این گزارش، با جمعبندی دادهها و گزارشها، به کشورها امتیازهایی بین صفر تا ۱۰۰ داده میشود. هرچه این امتیاز بیشتر باشد به معنای کمتر بودن میزان ادراک فساد در آن کشور است و در رتبهبندی نهایی در جایگاههای برتر قرار میگیرد. و برعکس، هرچه امتیاز کشورها کمتر باشد، آنها در ردههای پایینتری قرار میگیرند.
رتبهٔ ۱۵۱ ایران در شاخص ادراک فساد
تازهترین گزارش سازمان شفافیت بینالملل از وضع کشورها از نظر شاخص ادراک فساد مربوط به سال ۲۰۲۴ است. امتیاز ایران در این گزارش ۲۳ ارزیابی شده است. ایران با این امتیاز در رتبهٔ ۱۵۱ از ۱۸۰ کشور بررسیشده قرار گرفت.
بررسی روند تغییرات امتیاز ایران از نظر شاخص ادراک فساد نشان میدهد که از سال ۲۰۱۲ تا سال ۲۰۲۴ کمترین امتیاز مربوط به سال گذشتهٔ میلادی (۲۰۲۴) و بیشترین امتیاز با کسب نمرهٔ ۳۰ مربوط به سال ۲۰۱۷ است.
در گزارش سال ۲۰۲۳ امتیاز کسبشدهٔ ایران ۲۴ بود و ایران با آن امتیاز در ردهٔ ۱۴۹ قرار گرفته بود.
FC-2025-11-25-corruption-index
Infogram
رتبهٔ دیگر کشورهایی که نام آنها در نمودار مقایسهای «همصدا» ذکر شده نیز بر مبنای دادههای این گزارش سازمان شفافیت بینالملل و درست است.
جمعبندی
کانال تلگرامی «همصدا» نموداری از مقایسهٔ ایران و کشورهای منطقه در شاخص «فساد دولتی» منتشر کرده است. در این تصویر رتبهٔ ایران ۱۵۱ اعلام شده است.
در این نمودار فساد در کشورهای لبنان یمن و سوریه بیشتر از ایران است، اما کشورهای امارت متحده عربی، عربستان سعودی، ترکیه، عراق، مصر، و عمان وضع بهتری از ایران دارند.
اطلاعات این نمودار درست است و با گزارش سالانهٔ «شاخص ادراک فساد» (CPI) سازمان شفافیت بینالملل همخوانی دارد.
شاخص ادراک فساد (CPI) پُرکاربردترین رتبهبندی جهانی فساد است که میزان فساد در بخش دولتی را بر اساس نظر کارشناسان و فعالان اقتصادی اندازهگیری میکند.
در گزارش سال ۲۰۲۴ سازمان شفافیت بینالملل ایران با کسب امتیاز ۲۳ از ۱۰۰ (هرچه امتیاز بیشتر باشد فساد کمتری درک شده است) در رتبهٔ ۱۵۱ از میان ۱۸۰ کشور قرار گرفت.
این امتیاز کمترین میزان کسبشدهٔ ایران از سال ۲۰۱۲ بوده است. بیشترین امتیاز (۳۰) در سال ۲۰۱۷ بود.