دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴
🔸️در روزهای گذشته مأموران امنیتی در ایران شماری از پژوهشگران و نویسندگان مدافع حقوق کارگران را بازداشت یا بازجویی کردهاند. پرویز صداقت، مهسا اسداللهنژاد، و شیرین کریمی در بازداشت هستند و هِیمن رحیمی، محمد مالجو و رسول قنبری از جمله کسانی هستند که بازجویی شدهاند و از وضعیت دقیق آنها اطلاعی در دست نیست. وسایل الکترونیکی و شخصی همگی آنها نیز ضبط شده است. منابع «اصل۲۰» از احضار و بازجویی و ضبط وسایل افراد دیگری هم خبر دادهاند که به دلایل امنیتی، نگران فاششدن نام خود هستند.
🔸️موج جدید احضارها و بازداشتها در میان این دست فعالان در حالی رخ میدهد که ایران در بحران اقتصادی به سر میبرد و هنوز با تهدید نظامی اسرائیل رویاروست. یکی از فعالان زن چپگرای ساکن ایران که ناماش به دلایل امنیتی محفوظ است، از افزایش شدید فشارها در مقایسه با هفتههای پس از آتشبس ایران و اسرائیل خبر میدهد. او دربارهی محور نوشتهها و پژوهشهای کسانی که هدف سرکوب امنیتی قرار گرفتهاند به اصل۲۰ میگوید:
🔸️«مخرج مشترک متون تالیفی و ترجمه فعالان فرهنگی بازداشت شده اخیر (از سه ماه گذشته تا کنون) حول محور طبقه، اقتصاد سیاسی، فمینیسم و جنسیت، تحلیل و بررسی سرکوب جریان چپ در ایران، نقد نیروهای محور مقاومت و جنگ ۱۲ روزه بوده است.»
🔸️یک پرسش مطرح در فضای عمومی دربارهی بازداشتها و بازجوییهای اخیر به ارتباط احتمالی بین وضعیت فعلی اقتصادی ایران و این فشارها بازمیگردد. چرا در چنین شرایطی دستگاههای امنیتی ایران به سراغ این دسته از نویسندگان و پژوهشگران رفتهاند؟ او چنین پاسخ میدهد:
🔸️«مشخصاً دو مورد پرویز صداقت و محمد مالجو، به عنوان اقتصادانهایی که حول مسئله طبقه، تورم و وضعیت فروپاشی اقتصادی بازار، فعالیت داشتند، کاملا به شرایط اقتصادی موجود مرتبط است. خاصه اینکه جمهوری اسلامی، بار دیگر مسئلهی بسیار حیاتی آزادسازی قیمت سوخت را مطرح کرده است. ما هم اینک در آستانه سالروز آبان خونین ۹۸ قرار داریم و حاکمیت، خود متوجه پتانسیل اعتراضی جامعه نسبت به مسئله افزایش نرخ سوخت هست.»
🔸️بنا به اظهارات مسئولان جمهوری اسلامی ایران، افزایش قیمت بنزین در دستور کار حکومت قرار دارد. حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، از تصویب طرح سهنرخی شدن بنزین در جلسه اخیر سران قوا خبر داده است. رضا سپهوند، دبیر کمیسیون انرژی مجلس هم در گفتوگو با همشهری از افزایش قیمت بنزین جایگاه به ۷۵۰۰تومان خبر داده است. با وجود این، هنوز خبر قطعی دربارهی قیمت نهایی بنزین منتشر نشده است.
🔸️افزایش قیمت بنزین در آبان ۱۳۹۸ به خیزشی اعتراضی انجامید که طی آن صدها تن کشته شدند. خبرگزاری «رویترز» به نقل از مقامهای ناشناس ایرانی از یکهزار و ۵۰۰ کشته گفت. سازمان عفو بینالملل نیز در گزارشی در نوامبر ۲۰۲۱ از شناسایی ۳۲۴ تن از کشتهشدگان خبر داد.
🔸️وضعیت اقتصادی ایران که تحت تحریمهای شدید ایالات متحده قرار دارد، با دورنمای بازگشت تحریمهای بینالمللی پس از اجرای «مکانیسم ماشه» در شورای امنیت سازمان ملل بحرانیتر از پیش شده است. بحرانهای مربوط به تأمین آب، برق و گاز هم نارضایتی اجتماعی را افزایش داده است.
در این شرایط، گمانهزنیها دربارهی ارتباط موج جدید احضار و بازجویی پژوهشگران و نویسندگان ــ که دربارهی طبقهی کارگر، جنبشهای اجتماعی، نابرابری و وضعیت اقتصادی کار میکنند ــ با سیاستهای اقتصادی در راه دولت افزایش یافته است. این فعال دربارهی مقیاس این موج جدید احضار و بازداشت میگوید:
🔸️«مقیاس احضار و بازداشت فعالان فرهنگی در شاخص کوتاهمدت سه ماه، بسیار وسیع بوده است. بازداشتها همزمان، با حدس تقریبی از سوی یک ضابط امنیتی مشترک و علیه فعالانی فرهنگی با سویهی چپ بوده است. به نظر من از آنجایی که چپ طی دهههای گذشته ــ ورای آنکه سوژگی سیاسی یا عاملیت ایجابی داشته باشد ــ همواره زیر رصد و سرکوب نهادهای امنیتی قرار داشته است، بازداشتهای اخیر، اتفاق جدیدی نیست و به معنای توقف فعالیت فرهنگی برخی از فعالان چپ هم نخواهد بود.»