شنبه ۳ آبان ۱۴۰۴
کاترین کانولی، نامزد مستقل و چپگرای ایرلند، با پیروزی قاطع در انتخابات ریاستجمهوری این کشور در مقام نخستین زن چپگرای مستقل در تاریخ جمهوری ایرلند راهی کاخ ریاستجمهوری شد. رقیب اصلی او هدر هامفریز از حزب راستگرای «فاین گیل» ظهر شنبه شکست را پذیرفت و گفت: «کاترین رئیسجمهوری برای همهٔ ما خواهد بود و من برای او آرزوی موفقیت میکنم.»
پیروزی با ۶۴درصد آرا
بر پایهٔ نتایج اولیهٔ شمارش آرا، کانولی با ۶۴درصد آرا پیشتازی چشمگیریای داشت، در حالی که هامفریز فقط ۲۹درصد آرا را کسب کرد. جیم گوین، نامزد حزب «فیانا فویل» که در واپسین روزهای کارزار بهدلیل رسوایی مالی کنار کشیده بود اما نامش همچنان در برگهٔ رأی باقی ماند، فقط ۷درصد رأی آورد. میزان مشارکت مردم در حدود ۴۰درصد از مجموع ۳٫۶میلیون واجد شرایط اعلام شد و آمار آرای باطله به ۱۳درصد رسید، رقمی بیسابقه که نشانهای از نارضایتی عمومی از گزینههای محدود انتخاباتی دانسته میشود.
چهرهای مستقل با حمایت متحد چپ
کاترین کانولی، ۶۸ ساله، پیشتر روانشناس بالینی و وکیل دادگستری بود و با مواضع صریح و انتقادهای تند علیه سیاستهای دولت، بهویژه در حوزهٔ مسکن و هزینههای زندگی، به نماد تغییر بدل شد. او در ابتدا فقط از سوی دو حزب کوچک چپگرای «سوسیالدموکراتها» و «مردم پیش از سود» حمایت میشد، اما بهتدریج حزب کارگر و سپس شین فین- که خود نامزدی معرفی نکرد- نیز به حمایت از او پیوستند.
کارزار انتخاباتی کانولی با تکیه بر شبکههای اجتماعی، پادکستها، و ارتباط مستقیم با جوانان شکل گرفت. ویدئوهایی از او که در فضای مجازی دستبهدست میشد، از جمله کلیپهایی که در آن بهصورت طنزآمیز به «تعادل در زندگی سیاسی» اشاره میکرد، میلیونها بازدیدکننده داشت. هنرمندانی چون گروههای موسیقی Kneecap و The Mary Wallopers نیز آشکارا از او حمایت کردند.
پیامدهای سیاسی برای دولت راستگرا
ریاستجمهوری در ایرلند عمدتاً نقشی تشریفاتی است، اما پیروزی کانولی ضربهای سیاسی برای ائتلاف حاکم میان احزاب فاین گیل و فیانا فویل محسوب میشود. این دو حزب، که دههها قدرت را میان خودشان تقسیم کردهاند، در ماههای اخیر بهخاطر بحران مسکن، گرانی، و مدیریت ناهماهنگ با انتقاد گستردهای روبهرو بودهاند.
ناظران سیاسی میگویند پیروزی کانولی، که حتی در مناطق سنّتی رأیدهنده به فاین گیل مانند جنوب دوبلین نیز پیشتاز شد، بیانگر تغییر جهت افکار عمومی بهسوی جریانهای چپگرا و اعتراض به وضع موجود است.
سیاستهای اعلامشده و واکنشها
کانولی در کارزارش بر «برابری اجتماعی، بیطرفی نظامی ایرلند، و مخالفت با گرایشهای نظامیگرایانهٔ غرب» تأکید کرد. او هزینههای نظامی آلمان را با دوران نازی مقایسه کرده و از آمریکا و بریتانیا بهدلیل «نقششان در کشتار مردم غزه» انتقاد کرده بود.
با این حال، او در مناظرههای تلویزیونی گفته بود که در صورت پیروزی «به حدود اختیارات قانونی ریاستجمهوری احترام میگذارد»، جملهای که تحلیلگران آن را تلاشی برای اطمینانبخشی به قدرتمندان سیاسی آن کشور تعبیر کردند. با وجود این، پیشبینی میشود که روابط او با دولت محافظهکار آینده پرچالش باشد.
منتقدان کانولی را چهرهای «رادیکال و غیرقابل پیشبینی» توصیف کردهاند و هشدار دادهاند که دیدگاههای او ممکن است روابط ایرلند با آمریکا و اتحادیهٔ اروپا را دشوار کند. با این حال، حامیانش از او با عنوان «صدایی صادق برای مردم عادی» یاد میکنند.
از حاشیه تا کاخ ریاستجمهوری
کاترین کانولی خیلی دیر، در ماه ژوئیه ۲۰۲۵ نامزدیاش را اعلام کرد و در آغاز کار چهرهای حاشیهای به نظر میرسید. اما ائتلافی کمسابقه از حزبها و نیروهای چپ، و اشتباهات پیاپی در کارزار فاین گیل، مسیر پیروزی او را هموار کرد.
اکنون او آماده است که جانشین مایکل دی هیگینز شود و دورهای هفتساله را در آراس آن اوختاران، اقامتگاه رسمی ریاستجمهوری، آغاز کند.
پیروزی کانولی بازتابی از خستگی اجتماعی از حزبهای سنّتی و میل نسل جوان به سیاستهای عدالتمحور و زیستپایدار است. بسیاری از تحلیلگران این نتیجه را نشانهای از تغییر فرهنگی و سیاسی عمیق در جمهوری ایرلند میدانند، کشوری که اکنون پس از سه دهه ریاستجمهوریهای میانهرو، برای نخستین بار در دست زنی قرار گرفته است که آشکارا از ارزشهای چپ دفاع میکند.
از اخبار روز