پنجشنبه ۲۴ مهر ۱۴۰۴
در پی افزایش هولناک اعدامها در ایران، عفو بینالملل از دولتهای کشورهای عضو سازمان ملل متحد میخواهد که مقامات جمهوری اسلامی را برای متوقف کردن اجرای احکام اعدام زیر فشار بگذارند.
لیندا سارنگ – اندیشهٔ نو: عفو بینالملل روز پنجشنبه ۲۴ مهر (۱۶ اکتبر) بیانیهای دربارهٔ ضرورت فوری پایان دادن به اجرای احکام اعدام در ایران منتشر کرد.
در این بیانیه آمده است که پیش از ارائهٔ گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد دربارهٔ ایران در روز ۱۶ اکتبر [۲۴ مهر] و ارائهٔ گزارشهای مشترک گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد و کمیتهٔ مستقل حقیقتیاب این سازمان در مورد ایران به کمیتهٔ سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد در روز ۳۰ اکتبر [۸ آبان] امسال، حسین بائومی، معاون مدیر منطقهیی عفو بینالملل در خاورمیانه و شمال آفریقا، گفت:
«کشورهای عضو سازمان ملل متحد باید با موج اعدامهای تکاندهنده به فرمان مقامات ایران با فوریتی که لازم است مقابله کنند. از آغاز سال ۲۰۲۵ تا کنون بیش از ۱۰۰۰ نفر در ایران اعدام شدهاند، یعنی بهطور متوسط هر روز چهار نفر. از زمان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۲۰۲۲، مقامات ایران بیش از پیش از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری برای ترساندن مردم، سرکوب کردن مخالفان، و مجازات جوامع به حاشیه راندهشده استفاده کردهاند. اعدامها امسال به مقیاسی رسیده است که از سال ۱۹۸۹ [۱۳۶۷] در ایران دیده نشده بود.»
بائومی افزود: «استفاده از مجازات اعدام برای جرایم مرتبط با مواد مخدر با سرعتی هولناک ادامه دارد که نقض آشکار تعهدهای ایران در چارچوب قوانین بینالمللی است. این اعدامها پس از محاکمههای بسیار ناعادلانه پشت درهای بسته و کاربست گستردهٔ شکنجه و ‘اعتراف’ اجباری اجرا میشود.»
عادیسازی اعدام صدها نفر در هر سال
معاون مدیر منطقهیی عفو بینالملل در خاورمیانه و شمال آفریقا گفت:
«مقامات ایران سالهاست کوشیدهاند اعدام صدها نفر در هر سال را عادیسازی کنند، اما این یورش خشن به حق حیات نباید وضعی عادی تلقی شود، در حالی که صدها خانواده در سوگ عزیزانشاناند و جان هزاران نفر دیگر در صف اعدام در خطر است. با توجه به کارنامهٔ سیاه ایران، اکنون در لحظهای تلخ و غمانگیز هستیم که به واکنش جدّی و هماهنگ بینالمللی نیاز دارد.»
فراخوان برای اقدام فوری
بائومی افزود: «ما از همهٔ دولتهای عضو سازمان ملل متحد میخواهیم که صدایشان را بیدرنگ بلند کنند، از جمله در گفتوگوهای تعاملی آتی کمیتهٔ سوم دربارهٔ ایران، مواضع قاطعی بیان کنند. دولتهای جنان باید از مقامات ایران بخواهند که همهٔ اعدامها را فوری متوقف کنند، احکام اعدامی را که پس از محاکمههای ناعادلانه صادر شده است فسخ کنند، قوانین مرگبار ضدّ مواد مخدر را لغو کنند، و زمانی رسمی را برای لغو کامل مجازات اعدام تعیین کنند. ما همچنین از دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد (UNODC) و هیئت بینالمللی کنترل مواد مخدر (INCB) میخواهیم که به مقامات ایران برای اصلاح سیاستهای کنترل مواد مخدر در ایران با رعایت حقوق بشر فشار بیاورند.
«با توجه به مصونیت سیستماتیک در ایران در موارد نقض جدّی حقوق بشر، ما از دولتهای جهان همچنین میخواهیم که اقداماتی را برای پاسخگو کردن [عاملان این نقض] پی بگیرند، از جمله با آغاز تحقیق کیفری به استناد اختیارات قضایی جهانی و تحقیق در مورد شکنجه و دیگر جرایم صورت گرفته در ایران در چارچوب قوانین بینالمللی، با هدف صدور حکم بازداشت برای مقاماتی که شواهدی در مورد مسئولیت کیفری آنها وجود دارد.»
هزاران نفر در معرض خطر مرگ
به نوشتهٔ عفو بینالملل، هزاران نفری که در ایران در معرض خطر اعدام قرار دارند شامل کسانی است که برخلاف قوانین بینالمللی بهخاطر جرایم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شدهاند. در قوانین بینالمللی، استفاده از مجازات اعدام فقط به «جدّیترین جرایم» از جمله در قتل عمد، محدود شده است. همچنین، در ایران افراد دیگری به اتهامهایی مبهم مانند «محاربه با خدا» و «افساد فیالارض» در پروندههایی با انگیزههای سیاسی به اعدام محکوم شدهاند.
عفو بینالملل تأکید کرده است که اعدامها در ایران همواره پس از محاکمههای بسیار ناعادلانه صورت گرفته است، از جمله در دادگاههای انقلاب که استقلال ندارند و برای محکوم کردن مردم به اعدام با نیروهای امنیتی و اطلاعاتی همدستی دارند. اقلیتهای قومی و جوامعی از اقشار و طبقات اجتماعی-اقتصادی پایینتر، از جمله افغانها، عربهای اهوازی، بلوچها، و کُردها بهطور نامتناسبی در معرض اعدام قرار دارند.
عفو بینالملل اعلام کرده است که با مجازات اعدام در همهٔ موارد و بدون استثنا مخالف است، صرفنظر از آنکه چه کسی متهم شده باشد، صرفنظر از شرایط وقوع جرم، گناهکار یا بیگناه بودن فرد، یا نحوهٔ اجرای اعدام. مجازات اعدام ناقض بنیادیترین حق بشر– حق حیات– و مجازاتی بینهایت ظالمانه، غیرانسانی، و تحقیرآمیز است.
عفو بینالملل از همه خواسته است که از کارزار نه به اعدام حمایت کنند و طوماری را که برای دفاع از هزاران نفری که در ایران در معرض خطر اعداماند امضا کنند.