دو سال نسلکشی اسرائیل در غزه تصویر از الجزیره
گزارشی از الجزیره
ترجمهٔ آ. نعمتزاده – اندیشهٔ نو
سهشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۴
اسرائیل در دو سال گذشته بیش از ۱۰درصد از جمعیت غزه را کشته یا زخمی کرده است.
از زمانی که اسرائیل نسلکشی علیه فلسطینیها در غزه را آغاز کرد دو سال میگذرد.
یورش اسرائیل به غزه در پاسخ به حملههای جنگجویان گردانهای قسام، شاخهٔ نظامی حماس، و دیگر گروههای فلسطینی به جنوب اسرائیل از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد. در آن حملهها ۱,۱۳۹ نفر کشته شدند و حدود ۲۴۰ نفر به گروگان گرفته شده و به غزه برده شدند.
اسرائیل جنگ را با بمباران غزه آغاز کرد و محاصرهٔ درازمدتی را که از شانزده سال پیش آغاز کرده بود تنگتر کرد و آن را به محاصرهٔ کامل تبدیل کرد.
از هر ۳۳ نفر در غزه یک نفر کشته شده است
اسرائیل در این دو سال دستکم ۶۷هزار فلسطینی را کشته است. هزاران نفر دیگر نیز هنوز زیر آوار ماندهاند.
این آمار یعنی که در حدود یک نفر از هر ۳۳ نفر فلسطینی در غزه، یا ۳درصد از جمعیت پیش از جنگ، کشته شده است.
در میان کشتهشدگان دستکم ۲۰هزار کودک بودند. به عبارت دیگر، در ۲۴ ماه گذشته، در هر ساعت یک کودک کشته شده است.
وزارت بهداشت فلسطین شمار کشتهها را بر اساس افرادی تعیین کرده است که یا به بیمارستان آورده شدهاند یا ثبت رسمی شدهاند. شمار واقعی هنوز معلوم است و احتمالاً بسیار بیشتر از اینهاست، زیرا شامل کسانی نمیشود که زیر آوار مانده و جانشان را از دست دادهاند یا کسانی که از سرنوشتشان خبری نیست.
از هر ۱۴ نفر در غزه یک نفر زخمی شده است
تلفات انسانی جنگ غزه فراتر از کشتههاست.
بیش از ۱۶۹,۰۰۰ نفر مجروح شدهاند که بسیاری از آنها کلاً زندگیشان تغییر کرده است.
طبق برآورد یونیسف، بین ۳,۰۰۰ تا ۴,۰۰۰ کودک در غزه حداقل یک دست یا پا از دست دادهاند.
تعداد کمی از مراکز بهداشتی که هنوز در سراسر این منطقهٔ محاصرهشده فعالاند زیر فشار زیادیاند، زیرا با منابع رو به کاهش و داروهای بیهوشی اندک- یا بهاجبار بدون بیهوشی- کار میکنند.
۱۲۵ بیمارستان و درمانگاه آسیب دیده است
اسرائیل تقریباً به همهٔ بیمارستانها و مراکز درمانی غزه حمله کرده است.
در دو سال گذشته، دستکم ۱۲۵ مرکز بهداشت و درمان، از جمله ۳۴ بیمارستان، آسیب دیده است و بیماران به خدمات ضروری پزشکی دسترسی ندارند.
حملههای اسرائیل به بیمارستانها و بمباران مداوم غزه به کشته شدن دستکم ۱,۷۲۲ کادر درمان و دستیاران پزشکی منجر شده است.
صدها نفر دیگر بهزور از بخشهای بیمارستان و بالین بیماران بیرون برده شده و در زندانها و اردوگاههای نظامی اسرائیل زندانی شدهاند.
به گفتهٔ دیدهبان کارکنان مراقبتهای پزشکی، تا ۲۲ ژوئیه [۳۱ تیر]، نیروهای اسرائیلی ۲۸ پزشک برجسته، از جمله ۱۸ متخصص ارشد در رشتههای حیاتی مانند جراحی، بیهوشی، مراقبتهای ویژه، و کودکان را در بازداشت نگه داشتهاند و نظام درمان ویرانشدهٔ غزه را از این تخصصهای حیاتی محروم کردهاند.
بنا به گزارشها، دو تن از این پزشکان ارشد زیر شکنجه در بازداشت اسرائیل جانشان را از دست دادهاند و اسرائیل هنوز پیکر آنها را نگه داشته و تحویل نداده است.
دستکم ۲۰ پزشک در بیمارستانهایی که سربازان اسرائیلی محاصره کرده یا به آنها حمله کرده بودند ربوده و بازداشت شدند، ضمن آنکه چند پزشک دیگر را از تیمهای سیّار پزشکی، از خانههایشان، یا در حین خروج اجباری از غزه بازداشت کردند. بیشتر آنها را بیش از ۴۰۰ روز بدون اعلام اتهام همچنان در بازداشتاند، از جمله سه تن از آنها که بیش از ۶۰۰ روز است که در بازداشت به سر میبرند.
این دستگیریها بخشی از الگوی گستردهتر حمله به سیستم بهداشت و درمان غزه است. به گفتهٔ سازمان جهانی بهداشت، از اکتبر ۲۰۲۳ بیش از ۷۹۰ حمله به مراکز درمانی شده است، از جمله بمباران هوایی بیمارستانها، درمانگاهها، و آمبولانسها.
طبق کنوانسیون چهارم ژنو، مواد ۱۸ تا ۲۲، بیمارستانها نباید هدف حمله قرار گیرند. همچنین، طبق مواد ۱۲ و ۵۱ همین کنوانسوین، واحدها و کادر درمانی از حمایت و حفاظت ویژهای برخوردارند.
بر اساس اساسنامهٔ رم دیوان کیفری بینالمللی، مادهٔ ۸ (۲) (ب) (۹)، حملهٔ عمدی به بیمارستان جنایت جنگی محسوب میشود.
قحطی
اسرائیل از طریق اعمال محدودیتهای نظامی، که ارسال و تحویل کمکهای غذایی و دارویی را ماهها مسدود کرده است، و نیز با تحمیل سیستمی برای توزیع مواد غذایی که در آن مردم تقریباً هر روز در تلاش برای به دست آوردن غذا هدف گلوله قرار میگیرند، گرسنگی گستردهای را بر غزه تحمیل کرده است.
در این دو سال، دستکم ۴۵۹ نفر، از جمله ۱۵۴ کودک، بر اثر گرسنگی مردهاند.
روز ۲۲ اوت [۳۱ مرداد]، «سیستم طبقهبندی یکپارچهٔ امنیت غذایی» (آیپیسی، IPC) زیر نظارت و حمایت سازمان ملل متحد، که ناظر جهانی گرسنگی است، وقوع قحطی در این منطقهٔ محاصرهشده را تأیید کرد. این نخستین اعلام رسمی قحطی در خاورمیانه بود.
به گفتهٔ آیپیسی، در ماه اوت قحطی در استان غزه رخ داد و پیشبینی شد که تا پایان ماه سپتامبر قحطی به استانهای دیرالبلح و خان یونس نیز گسترش یابد. پیشبینی میشود که نزدیک به یکسوم جمعیت (۶۴۱,۰۰۰ نفر) با وضع فاجعهبار (مرحلهٔ ۵ در معیارهای آیپیسی) روبهرو شوند.
سوءتغذیه در میان کودکان با سرعتی بیسابقه افزایش یافت: فقط در ماه ژوئیه [ماه هفتم سال میلادی]، بیش از ۱۲,۰۰۰ نفر به سوءتغذیه حاد مبتلا بودند، که شش برابر این میزان در ابتدای سال بود.
تقریباً از هر چهار کودک یک کودک دچار سوءتغذیهٔ حاد است و از هر پنج نوزاد یک نوزاد نارس یا کموزن به دنیا میآید.
هنگامی که شرکت خصوصی «بنیاد بشردوستانهٔ غزه» (GHF) مورد حمایت اسرائیل و آمریکا در ۲۷ مه [۶ خرداد] عملیات کمکرسانی در خارج از چارچوب سازمان ملل متحد را به عهده گرفت، در واقع سیستم توزیع جدید و مرگباری را وارد این منطقه کرد.
به گفتهٔ وزارت بهداشت غزه، بیش از ۲,۶۰۰ نفر در حالی که سعی داشتند از ایستگاههای توزیع GHF غذا دریافت کنند در اثر شلیک سربازان اسرائیلی و پیمانکاران امنیتی GHF کشته شدند. بیش از ۱۹,۰۰۰ نفر نیز در صف دریافت غذا زخمی شدهاند.
یک سرباز اسرائیلی این ایستگاهها را «میدان کشتار» توصیف کرد. روزنامه هاآرتص اسرائیل به نقل از سربازان اسرائیلی نوشت که به آنها دستور داده شده است بهسمت افرادی که اطراف ایستگاههای GHF جمع شدهاند شلیک کنند.
۸۹درصد از زیرساختهای آب و فاضلاب غزه آسیب دیده است
از اکتبر ۲۰۲۳ تا کنون، اسرائیل بهطور سیستماتیک زیرساختهای آبی غزه و چاهها، خطوط لوله، آبشیرینکنها، و نیز سیستمهای فاضلاب را هدف قرار داده است.
به گفتهٔ کارشناسان سازمان ملل، ۸۹درصد از شبکهٔ آب و فاضلاب این منطقهٔ محاصرهشده آسیب دیده یا ویران شده است و بیش از ۹۶درصد خانوارها دسترسی کافی به آب ندارند.
مقامات محلی گفتند که بیشتر سیستم توزیع آب غزه ویران شده است و لولههای اصلی شکسته شده و چاهها یا به فاضلاب تصفیهنشده آلوده شدهاند یا بهعلت درگیریهای مداوم و آوارگی اجباری دیگر قابل دسترسی نیستند.
امروزه نزدیک به نیمی از جمعیت غزه با کمتر از ۶ لیتر آب در روز برای نوشیدن و پختوپز زندگی میکنند، در حالی که ۲۸درصد به کمتر از ۹ لیتر آب برای مصارف بهداشتی و نظافت دسترسی دارند، که بسیار کمتر از معیار اضطراری ۲۰ لیتر برای «بقای کوتاهمدت» است.
تقریباً همهٔ خانهها ویران شده یا آسیب دیده است
ویرانی در سراسر غزه تقریباً جای سالمی باقی نگذاشته است.
به گفتهٔ دفتر هماهنگی امور انساندوستانهٔ سازمان ملل متحد، تا ماه اوت ۹۲درصد از کل ساختمانهای مسکونی و ۸۸درصد از تأسیسات و ساختمانهای تجاری آسیب دیده یا ویران شدهاند.
اغلب محلهها بهکلی از بین رفتهاند و میلیونها فلسطینی آواره شدهاند و بدون سرپناه ماندهاند.
بررسی ماهوارهیی برنامه «یونوست» (UNOSAT) سازمان ملل متحد نشان داد که تا ۱ ژوئیه ۲۰۲۵ [۱۷ تیر ۱۴۰۴]، نزدیک به ۷۸درصد از کل سازهها در سراسر این منطقهٔ محاصرهشده ویران شده است.
با توجه به اینکه ۶۲درصد از ساکنان مدرک قانونی برای اثبات مالکیت ندارند، بازسازی این خانهها بسیار مسئلهدار خواهد بود. بسیاری از خانوادهها با چشمانداز آوارگی دائمی روبهرو هستند و در نهایت حتی اگر بازسازی آغاز شود، نمیتوانند خانهها یا زمینهایشان را پس بگیرند.
بر اساس ارزیابی بانک جهانی که در ماه فوریه منتشر شد، خسارتهای مستقیم ناشی از بمباران اسرائیل ۵۵میلیارد دلار است که شامل تخریب خانهها، مدرسهها، بیمارستانها، و زیرساختهای عمومی در سراسر نوار غزه میشود.
آموزش
سیستم آموزش غزه زیر بار جنگ فروپاشیده است.
نزدیک به ۶۵۸,۰۰۰ کودک در سن مدرسه و ۸۷,۰۰۰ دانشجوی دانشگاه از دسترسی به آموزش محروم ماندهاند، زیرا کلاسها و پردیسها ویران شده است.
دستکم ۷۸۰ کارمند آموزش و پرورش کشته شدهاند و ۹۲درصد مدرسهها اکنون نیاز به بازسازی کامل دارند.
بیش از ۲,۳۰۰ مرکز آموزشی، از جمله ۶۳ ساختمان دانشگاهی، ویران شده است. آنهایی که هنوز پابرجا هستند بهعنوان سرپناه برای آوارگان استفاده میشوند.
هزاران زندانی در زندانهای اسرائیل
بیش از ۱۰,۸۰۰ فلسطینی، از جمله ۴۵۰ کودک و ۸۷ زن، در حال حاضر در زندانهای اسرائیل در شرایطی نگهداری میشوند که گروههای حقوق بشری آن را شرایط وخیم و غیرانسانی توصیف میکنند.
فلسطینیها را در جریان حمله به غزه یا در حملهها مسلحانه در کرانهٔ باختری اشغالی دستگیر کردهاند.
عدهٔ زیادی بدون هیچ اتهامی یا بدون محاکمه شدن در بازداشتاند. دستکم ۳,۶۲۹ فلسطینی در «بازداشت اداری»اند، سیاستی که اسرائیل برای زندانی کردن نامحدود فلسطینیها بر اساس «شواهد محرمانه» به کار میگیرد.
مرگبارترین مکان برای روزنامهنگاران
به گفتهٔ دیدهبان شیرین ابوعاقله، نزدیک به ۳۰۰ روزنامهنگار و کارمند رسانهیی از ۷ اکتبر تا کنون در غزه کشته شدهاند، از جمله ۱۰ نفر از خبرگزاری الجزیره.
کارکنان الجزیره که در حملههای اسرائیل کشته شدهاند اینها هستند:
- محمد سلامت
- انس الشریف
- محمد قریقه
- ابراهیم ظاهر
- محمد نوفل
- حسام شبات
- اسماعیل الغول
- احمد اللوح
- حمزه هدوح
- سامر ابوداقا
رسانههای خارجی از ورود به منطقهٔ محاصرهشدهٔ غزه منع شدهاند و فقط عدهٔ کمی از خبرنگاران همراه با سربازان اسرائیلی و زیر سانسور شدید ارتش اسرائیل اجازهٔ ورود به این منطقه دارند.
آیرین خان، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد در مورد آزادی بیان و عقیده میگوید که این اقدام اسرائیل تلاشی برای ساکت کردن روزنامهنگاران فلسطینی است.
او گفت: «اسرائیل ابتدا روزنامهنگاران را مشروعیتزدایی و بیاعتبار میکند. با راهاندازی کارزارهای بدنامسازی آنها را به حامی تروریست بودن متهم میکنند و سپس میکشند. موضوع فقط کشتن روزنامهنگاران نیست. موضوع کشتن روایت است.»
«پروژهٔ هزینههای جنگ» در دانشگاه براون گزارش میدهد که شمار روزنامهنگاران کشتهشده در غزه بیشتر از مجموع همهٔ روزنامهنگارانی است که در جنگ داخلی آمریکا، جنگهای جهانی اول و دوم، جنگهای آمریکا با کره و ویتنام، درگیریهای یوگسلاوی، و جنگ افغانستان پس از ۱۱ سپتامبر کشته شدهاند.