سهشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۴
لیندا سارنگ – اندیشهٔ نو: محمدرضا باهنر، دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین و نایب رئیس پیشین مجلس (و برادرِ شهید محمدجواد باهنر نخستوزیرِ رجائی در سال ۱۳۶۰) و عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام، در مناظرهٔ ویدئویی سایت انتخاب که روز هفتم مهر ۱۴۰۴ در یوتیوب منتشر شد گفت: «الزام برای حجاب و جریمهٔ نقدی یا کیفری یا حقوقی الآن وجود ندارد و هیچ قانونی هم برای آن نیست»
اظهارات باهنر با واکنشهای گستردهای در فضای عمومی و شبکههای اجتماعی روبهرو شد. با توجه به جایگاه سیاسی محمدرضا باهنر در نظام سیاسی ولایتمحور جمهوری اسلامی، خیلیها این اظهارات را به معنای اعلام رسمی لغو حجاب اجباری تبلیغ کردند. و البته طبق معمول جمهوری اسلامی، عدهای دیگر از کارگزاران حکومت هم حرفهای باهنر را نظر شخصی و خلاف قاعدهٔ «نظام اسلامی» دانستند.
اما نظر مردم عادی بسیار جالبتر بود:
● الآن من میتونم با پوشش دلخواه برم سرکارم؟ خیر!
● میگن اختیاریه. بعد هنوز ماشین رو جریمه حجاب میکنن!! هر وقت منِ کارمند تونستم تو ادارهٔ دولت بدون حجاب برم اون موقع حجاب میشه اختیاری!!!
● پس چرا کلاس اولیها با مقنعه رفتن مدرسه؟
● مسئلهٔ مملكت ما الآن حجابه؟؟؟؟ يعنی الآن حل شد مشكلات؟؟؟
● جدی میفرمایید؟؟ پس چرا من با کت شلوار و مقنعه کاملاً پوشش مناسب رفتم مصاحبه آموزش پرورش، به دلیل عدم پوشش مناسب اسلامی رد کردن؟؟
● بیحجاب عکس کارت ملی میندازن؟
● مهسا پاشو دیگه به حجابت کاری ندارن. بیدار شو عزیزم…
● والا من که تقریبا هر روز ماشین و مأمورای گشت ارشاد رو دم متروی بهشتی و… میبینم. پیامک کشف حجاب هم که میره، دقیقاً منظور این بنده خدا از رفع الزام قانونی چیه؟!
● هر وقت پرسنل مدارس، دانشگاهها، و مراکز آموزش عالی و ادارات دولتی و دانشآموز و دانشجو با حجاب اختیاری ظاهر شدند ادعای آزاد شدن حجاب کنین.
● مردم تو فلاکت دارن زندگی میکنن، حجاب باشه یا نباشه نون میشه برا مردم؟ یخچال مردم پُر میشه؟ کرایه خونه و قسط و صدها بدهکاری حل میشه؟
● پس چرا اصفهان همچنان اس ام اس و احضاریه دادگاه برای حجاب میاد
● والله بدبختی ما حجاب نبود. این گرونی رو حل کنین.والا من که تقریبا هر روز ماشین و مامورای گشت ارشاد رو دم متروی بهشتی و… میبینم پیامک کشف حجاب هم که میره دقیقا منظور این بنده خدا از رفع الزام قانونی چیه؟!
از اینها گذشته، که نشان از آن دارد که مردم به حرفهای کارگزاران جمهوری اسلامی وقع چندانی نمیگذارند، بد نیست به این سؤال هم پاسخ داده شود که
آیا شورای عالی امنیت ملی حجاب اجباری را لغو کرده است؟
به نوشتهٔ فکتنامه، خیر. آنچه اتفاق افتاده در واقع توقف ابلاغ قانون حجاب و عفاف است. محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز چهارم خرداد ۱۴۰۴ در صحن علنی مجلس در پاسخ به سؤال یکی از نمایندگان گفت:
«البته هیچگاه نخواستم این نکته را با این صراحت در این جایگاه بیان کنم، ولی شورای عالی امنیت ملی بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی وظایفی بر عهده دارد و دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی بهصورت مکتوب به مجلس ابلاغ کرده است که فعلاً این قانون (عفاف و حجاب) ابلاغ نشود. وقتی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به این موضوع تأکید دارد قطعاً رئیس مجلس نمیتواند این قانون را ابلاغ کند.»
یک سال پیشتر، در اواخر آذر ۱۴۰۳، علیرضا سلیمی، عضو هیئت رئیسه مجلس، گفته بود: «دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی در نامهای به مجلس خواستار توقف ابلاغ قانون عفاف و حجاب به دولت و اجرای این قانون شده است.»
اما این قانون تنها قانون مرتبط با حجاب در ایران نیست و قوانین دیگری برای اعمال حجاب اجباری در ایران نیز وجود دارد.
چه قوانین دیگری در ایران برای اعمال حجاب اجباری وجود دارد؟
بهطور مشخص میتوان به ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی اشاره کرد که در آن به صراحت گفته شده:
«زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند به حبس از ده روز تا دو ماه و یا از ۲ تا دهمیلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد».
در قانون مصوب مجلس که در شورای عالی امنیت ملی متوقف شده صرفاً مبلغ جریمه حجاب تا ۳میلیون و ۳۰۰هزار تومان افزایش پیدا کرده است.
جز این طرح عفاف و حجاب مصوب سال ۱۳۸۴ شورای فرهنگ عمومی شورای انقلاب فرهنگی نیز بر ضرورت رعایت حجاب شرعی در اماکن عمومی تأکید کرده و به نیروی انتظامی مأموریت داده که برای اجرایی شدن این قانون با بیحجابی و بدحجابی برخورد کند.
علاوه بر این، دهها قانون، مقررات، و بخشنامه در خصوص الزامی بودن رعایت حجاب اسلامی وجود دارد که مجمع تشخیص مصلحت نظام این قوانین را گردآوری و در گزارشی با عنوان «مجموعه قوانین و مقررات مرتبط با عفاف و حجاب و اخلاق وعفت عمومی» منتشر کرده است.
علاوه بر اینها، دستور صریح و علنی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز وجود دارد که بهوضوح اعمال حجاب اجباری را وظیفهٔ حکومت اعلام کرده است. او در در سال ۱۳۹۶ در یک سخنرانی گفت:
«نظام اسلامی با فردی که در خانه خود و در مقابل نامحرم حجاب ندارد، کاری ندارد، اما کاری که در خیابان و در ملأ عام انجام میشود در واقع کار و تعلیم عمومی است و برای نظام برآمده از اسلام، تکلیف ایجاد میکند. کار حرام، بزرگ و کوچک ندارد و آنچه حرام شرعی است، نباید به صورت آشکار انجام شود، زیرا شارع اسلامی بر حکومت تکلیف کرده، مانع انجام حرام علنی شود».
به ثمر نشستن تلاش خستگیناپذیر مخالفان پوشش اجباری
با همهٔ اینها، باید به همهٔ زنان و دختران و حامیان مرد آنها درود فرستاد که با به خطر انداختن کار و جان و زندگی و آزادی خودشان، دهها سال است که برای آزادی نوع پوشش پیگیرانه کوشیدهاند. حرفهایی از این دست که امثال باهنر میزنند بیشک نتیجهٔ این مبارزهٔ بیوقفهٔ زنان و مردان آزادهٔ ایران است و باید قدر آن را دانست.
البته، همانطور که در نظرهای پیشگفته هم دیده میشود، روشن است که رفع حجاب اجباری و آزادی پوشش تنها خواست برحق همهٔ مردم ناراضی ایران نیست. شاید این آزادی پوشش برای برخی پایان کار باشد، اما برخی دیگر هنوز مطالباتی دارند که باید محقق شود، از آزادی بیان و کلام و عقیده و تشکل گرفته تا عدالت اجتماعی و رفاه و آسایش و دسترسی برابر به آموزش و درمان و موقعیتهای شغلی و مزد مناسب و دسترسی به مسکن و آب و برق و لغو مجازات اعدام و… و بهطور کلی زندگی شایسته.
تا برآورده شدن این خواستها، خواهینخواهی تلاش برای تحقق آنها ادامه خواهد یافت.