گزارشی از لنا پتروا*
ترجمهٔ مینا آگاه – اندیشهٔ نو
دوشنبه ۷ مهر ۱۴۰۴
واشنگتن کل صنعت کریپتو را دگرگون کرد. در هفتهای که در کاپیتول هیل (مقر کنگرهٔ آمریکا و محل دیوان عالی کشور) به «هفتهٔ کریپتو» معروف شد، قانونگذاران نه یک، نه دو، بلکه سه لایحهٔ مهم تصویب کردند که میتواند نحوهٔ برخورد ایالات متحده با ارزهای دیجیتال را بازتعریف کند.
چند روز پیش، ویدئویی خاص دربارهٔ لایحه جنیوس (GENIUS Act) تهیه کردم و اینجا گذاشتم که بازخورد بسیار بسیار خوبی داشت. این ویدئو فقط در دو روز بیش از ۱۴۰,۰۰۰ بازدید داشت. واقعاً بازخوردی عالی بود. اما با قضاوت بر اساس نظرات شما، میتوانم بگویم که بسیاری از ما نگران حمایت کاخ سفید از استیبلکوین هستیم که عملاً معادل دلار دیجیتال است. و بسیاری از شما احساس میکنید که این ممکن است گامی بهسوی دیجیتالی شدن کامل باشد. شاید هنوز آن را ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) نمینامند، اما دلار دیجیتال- چه بانک مرکزی صادر کند یا گروهی از بانکها یا نهادهای تحت کنترل بخش خصوصی- در نهایت همان است. این همان دلار دیجیتال است و با کاهش مشخص حریم خصوصی همراه خواهد بود.
در این ویدئو دربارهٔ «لایحهٔ شفافیت» (Clarity Act)، «لایحهٔ جنیوس» (GENIUS Act)، و «لایحهٔ ضدّنظارت دولت بر سیبیدیسی» (Anti-CBDC Surveillance State Act) صحبت میکنیم. این سه لایحهٔ کریپتو در «هفتهٔ کریپتو» در مجلس نمایندگان تصویب شد.
اول: لایحهٔ شفافیت
این لایحه، که «لایحهٔ ساختار بازار کریپتو» شناخته میشود، جدیدترین تلاش کنگره برای خارجکردن داراییهای دیجیتال از حاشیه و قراردادن آنها در چارچوب قانونی شفاف است. لایحهٔ شفافیت یک چارچوب نظارتی برای کالاهای دیجیتال تعریف میکند که در این لایحه بهعنوان داراییهای دیجیتال تعریف شدهاند که ارزششان را از بلاکچین میگیرند. این قانون جدید قصد دارد قواعد کل اکوسیستم کریپتو را تعریف کند، از نحوهٔ طبقهبندی داراییهای دیجیتال گرفته تا نحوهٔ نظارت بر صرافیها و پروتکلهای دیفای (DeFi: Decentralized Finance).
لایحهٔ شفافیت مسئولیتهای نظارتی را بین دو نهاد قدرتمند فدرال تقسیم میکند: کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) و کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC). در این ساختار جدید، کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) بر اکثر داراییهای دیجیتال نظارت خواهد کرد، بهویژه آنچه در این لایحه «کالاهای دیجیتال» نامیده میشود. اینها را میتوان معادل ارزهای دیجیتالی در نظر گرفت که به سیستمهای بلاکچین غیرمتمرکز وابستهاند. اما کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) نیز کاملاً کنار گذاشته نشده است. این کمیسیون همچنان صلاحیت نظارت بر هر دارایی دیجیتالی را خواهد داشت که عملکردی شبیه به قرارداد سرمایهگذاری داشته باشد، مانند زمانی که یک شرکت توکنهای کریپتو در ازای سرمایهگذاری اولیه ارائه میکند و انتظار سود دارد.
نکتهٔ بسیار جالب اینجاست: اگر یک سیستم بلاکچین به بلوغ برسد، یعنی غیرمتمرکز شود و تحت کنترل هیچ فرد، شرکت، یا نهاد واحدی نباشد، میتواند از نظارت SEC خارج شود و تحت نظارت کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) قرار گیرد. و این فرایندی خودکار نیست. صادرکنندگان باید اعلامیهای به SEC ارائه دهند. و بله، SEC میتواند مخالفت کند یا ممکن است تأیید کند. بنابراین، در حالی که به نظر میرسد قدرت بیشتری به CFTC داده شده است، SEC همچنان در نقش دروازهبان عمل میکند، همانطور که در مورد همهٔ شرکتهای سهامی عام در ایالات متحده عمل میکند.
دوم: لایحهٔ جنیوس
این لایحه به استیبلکوینها میپردازد- همان دلارهای دیجیتالی که قرار است همواره معادل یک دلار آمریکا باشند. لایحهٔ جنیوس یک چارچوب نظارتی برای استیبلکوینها ایجاد میکند، توکنهای دیجیتال وابسته به دلار که ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته در پلتفرمها جابهجا میشوند. و با این کار، بازار ۲۶۵میلیارد دلاری کریپتو ناگهان آمادهٔ گسترش عظیمی میشود. پیشبینیها حاکی از رسیدن ارزش بازار به ۳٫۷تریلیون دلار تا پایان این دهه است. بنابراین، لایحهٔ جنیوس در عرض چند سال نظارت فدرال و ایالتی روشنی برای صادرکنندگان استیبلکوینها تعیین میکند (که میتواند هر شخص یا نهادی باشد). این لایحه از این صادرکنندگان میخواهد که ذخایر دلار به دلار، اوراق قرضهٔ دولتی کوتاهمدت، یا سایر ابزارهای تأییدشده را نگهداری کنند. به عبارت ساده، اگر میخواهید یک استیبلکوین منتشر کنید که به دلار آمریکا متصل است، باید ثابت کنید که به ازای هر دلار دیجیتالی که ایجاد میکنید، یک دلار واقعی پشتوانهٔ آن وجود دارد.
با این حال، پشتیبانی با پول فیات (دولتی) منطق چندانی ندارد، موافقید؟ حامیان میگویند این کار مشروعیتبخشی به این حوزه است که تقویت قابل توجهی برای سرمایهگذاران فعلی داراییهای کریپتو محسوب میشود. استیبلکوینها مدتی است که وجود دارند، اما در نوعی منطقهٔ خاکستری قانونی به سر بردهاند. لایحهٔ جنیوس این وضع را تغییر میدهد. این لایحه قواعد اولیهای برای شرکتهای خصوصی و صادرکنندگان تعیین میکند تا بهصورت قانونی پول دیجیتال منتشر کنند. اما یک نکتهٔ مهم وجود دارد: منتقدان میگویند این قانون واقعاً آنقدر که باید و شاید از مصرفکنندگان محافظت نمیکند. با این حال، استقبال از آن بسیار سریع در حال رشد است.
گزارشها حاکی از آن است که زِل۱ و بانکهای بزرگ آمریکا در حال بررسی راهاندازی استیبلکوینهای اختصاصی خودشاناند. چرا چنین کاری میکنند؟ مهمترین دلیل این است که استیبلکوینها میتوانند هزینههای کارمزد و تراکنش را بهطور چشمگیری کاهش دهند (این طور که بانکها میگویند) و ممکن است پرداختهای فرامرزی را روانتر کنند و حتی در صورت خرید در فروشگاه با استفاده از توکن اختصاصی یک شرکت، تخفیف بدهند. اما نگرانیهای بزرگی اینجا مطرح است: اگر هر فروشگاهی شروع به انتشار ارز خودش کند چه میشود؟
و بعد مسئلهٔ ترامپ مطرح میشود. یکی از بحثبرانگیزترین استیبلکوینها به نام «دنیای آزادی» (World Liberty)، مستقیماً به شرکتی مرتبط است که اکثریت سهام آن متعلق به سازمان ترامپ است. اگرچه رئیسجمهور آمریکا ادعا میکند در عملیات روزمرهٔ این شرکت دخالتی ندارد، گزارشها حاکی از آن است که خانوادهاش فقط از راهاندازی این کوین حدود ۵۰۰میلیون دلار سود بردهاند. بنابراین، ترامپ ممکن است در مدیریت روزانهٔ «دنیای آزادی» دخالتی نداشته باشد، اما بهوضوح از نظر مالی از این شرکت بهرهمند میشود. این مسئله زنگهای هشدار جدّی در مورد تعارض منافع را به صدا درآورده است، بهویژه پس از آنکه ابوظبی متعهد به سرمایهگذاری ۲میلیارد دلاری در کریپتو شد که توکن «دنیای آزادی» از آن پشتیبانی میکند.
سوم: لایحهٔ ضدّنظارت دولت بر سیبیدیسی
سومین مصوبه در مورد کریپتو که مجلس نمایندگان تصویب کرد «لایحهٔ ضدّنظارت دولت بر سیبیدیسی» است. این لایحه با اختلاف رأی کمی (۲۱۹ رأی موافق در برابر ۲۱۷ رأی مخالف) تصویب شد که به نظر من بسیار نگرانکننده است، زیرا انتظار داشتم همهٔ سیاستگذاران از حریم خصوصی ما محافظت کنند و این کار را بهصورت دوحزبی انجام دهند. اما این لایحه فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) را از راهاندازی ارز دیجیتال بانک مرکزی، سیبیدیسی، بدون تصویب صریح کنگره منع میکند. بنابراین، این لایحه نمیگوید که سیبیدیسی هرگز منتشر نخواهد شد، بلکه فقط میگوید که باید روندی قانونی برای آن وجود داشته باشد. زیرا همانطور که میدانیم، سیبیدیسی میتواند به ابزاری برای نظارت گسترده تبدیل شود. برخلاف بیتکوین یا اتریوم، سیبیدیسیها دولتی و متمرکز و قابل برنامهریزی خواهند بود. این بدان معناست که در تئوری، فدرال رزرو میتواند هر تراکنش شما را ردیابی کند یا حتی نحوهٔ خرج کردن پول نقدتان را کنترل کند. حامیان میگویند که سیبیدیسیها میتوانند پرداختهای رفاهی را سادهتر کنند، تقلب را کاهش دهند، و دلار آمریکا را در سطح جهانی رقابتی نگه دارند. اما فعلاً این برنامهها متوقف شده است. و حتی برای کسانی که با بلاکچین آشنا نیستند واضح است که راههای سادهتر و شفافتری برای سادهسازی پرداختهای رفاهی بدون نیاز به ارزهای دیجیتال بانک مرکزی وجود دارد.
جمعبندی
سه لایحه در یک هفتهٔ پُرماجرا: لایحه شفافیت، لایحه جنیوس، و لایحهٔ ضد سیبیدیسی که همگی سروصدای زیادی به پا کردند. یک چیز اکنون کاملاً روشن است: ایالات متحده بالاخره در مورد کریپتو جدّی شده است. با توجه به گزارشهایی حاکی از نزدیک شدن سود سرمایهگذاریهای کریپتویی دونالد ترامپ به یکمیلیارد دلار، این تلاش گسترده برای قانونیسازی کریپتو نباید برای کسی تعجبآور باشد. با وجود این، منتقدان هشدار میدهند که این استقبال سریع از کریپتو، بهویژه از جانب رئیسجمهوری که ارتباطات مالی عمیقی با این بخش دارد، میتواند خطراتی به همراه داشته باشد. این مسئله برای بسیاری از مردم قابلقبول نیست. نوسانهای بازار، تصاحب نظارتی (Regulatory Capture)، و حتی نگرانیهای امنیت ملی مورد سؤال و بحث قرار گرفتهاند. اما در این مرحله یک چیز قطعی است: اکنون زمان کسب درآمد است و گروه بسیار کوچکی کاملاً از آن استقبال میکنند.
۱. زِل (به انگلیسی: Zelle) شبکهٔ پرداخت دیجیتال مستقر در ایالات متحده است که متعلق به شرکت خدمات هشدار اولیه (به انگلیسی: Early Warning Services, LLC) است. این شرکت خدمات مالی خصوصی متعلق به بانکهای بنک آو آمریکا، بیبی اند تی، کپیتال وان، جیپی مورگان چیس، پیانسی، یو. اس. بانکورپ، و ولز فارگو است.
* منبع: Crypto Gets a $3.7 TRILLION Boost as House Passes Bills on Stablecoins, CBDC and New Regulation