پنجشنبه ۲۷ شهریور ۱۴۰۴
م. حامد – اندیشهٔ نو: پارلمان اروپا در جلسهٔ عمومیاش در روزهای ۶ تا ۹ اکتبر (۱۴ تا ۱۷ مهر) دربارهٔ اعتماد یا بیاعتمادی به اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، رأیگیری خواهد کرد. ابتکار رأی اعتماد را همزمان دو نیروی سیاسی متضاد- پوپولیستهای راستگرا و چپها- مطرح کردند که نشاندهندهٔ رویاروییهای سیاسی بیسابقه در تاریخ اتحادیهٔ اروپا است.
اتحاد دو جناح سیاسی علیه رئیس کمیسیون اروپا
به نوشتهٔ پراودا، به نقل از گزارش پولیتیکو، دو جریان سیاس «میهنپرستان اروپا» و حزب «چپ» اروپا روز ۱۰ سپتامبر (۹ شهریور) به فاصلهٔ کوتاهی درخواست رأی عدماعتماد به فون در لاین را جداگانه به پارلمان ارائه دادند. این همسویی غیرمعمول از دو طرف مخالف طیف سیاسی اروپا، اتحادیهٔ اروپا را تکان داده است. بسیاری از مقامهای سیاسی اتحادیهٔ اروپا مطمئن نیستند که چگونه با این مسئله برخورد کنند.
زمان طرح رأی عدماعتماد نیز بهویژه توجهبرانگیز بود، زیرا این درخواست فقط چند ساعت پس از ایراد سخنرانی سالانهٔ فون در لاین مطرح شد که در آن اولویتهای اتحادیهٔ اروپا را تشریح کرد.
چرا اورسولا فون در لاین با عدماعتماد مواجه است؟
اتهامهایی که دو جریان سیاسی راست و چپ علیه فون در لاین مطرح کردهاند بسیار متفاوت است. «میهنپرستان» دستراستی او را بهدلیل شفافیت نداشتن و پاسخگو نبودن، بهویژه در مذاکره بر سر قراردادهای تجاری بحثبرانگیز با آمریکا [شامل تعرفههای گمرکی] و کشورهای آمریکای لاتین [در چارچوب مرکوسور] متهم میکنند. اما بلوک چپ برخورد فون در لاین با بحران انسانی در غزه را محکوم میکند و منتقد سیاست اتحادیهٔ اروپا در مورد درگیریهای اسرائیل است.
به گفتهٔ مانون اوبری، رئیس مشترک گروه چپ در پارلمان اروپا، «اتحادیهٔ اروپا چشمش را به روی یکی از بدترین فجایع قرن ما بسته است که جان بیش از ۶۰,۰۰۰ نفر را گرفته است.»
رسوایی «فایزرگِیت»
آنچه به اعتبار فون در لاین ضربهٔ بزرگی زد رسوایی فساد «فایزرگیت» بود. در سال ۲۰۲۱، اتحادیهٔ اروپا قراردادی ۳۵میلیارد یورویی با فایزر برای دریافت واکسن کووید-۱۹ بست. تحقیق نشریهٔ نیویورک تایمز نشان داد که فون در لاین شخصاً با آلبرت بورلا، مدیرعامل فایزر، از طریق پیامکهای خصوصی و تماسهای تلفنی مذاکره کرده و نهادهای رسمی اتحادیهٔ اروپا و کشورهای عضو را دور زده است. هنگامی که از «کمیسیون اروپا» در این مورد سند خواسته شد، پاسخ این بود که پیامها «تصادفی حذف شده است.»
بهدلیل پیوندهای خانوادگی فون در لاین، گمانهزنیها در این باره جدّیتر شد: هایکو فون در لاین، همسر فون در لاین، رئیس Orgenesis است که یک شرکت زیستفناوری (بیوتکنولوژی) و شریک فایزر (Pfizer) است. در جریان بستن قرارداد خرید واکسن، درآمد این شرکت بسیار افزایش یافت. با وجود این افشاگریها، فون در لاین در معرض هیچ مجازاتی قرار نگرفت و یک دادگاه بلژیکی در لیژ هم حتی در نظر داشت به او مصونیت از مجازات بدهد.
فون در لاین در اوج نامحبوب بودن
به گزارش گاردین، با استناد به نظرسنجیهای ماه سپتامبر در آلمان، فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، و لهستان، فون در لاین با بیشترین میزان مخالفت در دوران تصدیاش روبهروست. د رحدود ۷۵درصد از پاسخدهندگان در این کشورها از رهبری او در کمیسیون اروپا حمایت نمیکنند. نارضایتی اروپاییها ناشی از ضعف نهاد سیاسی اتحادیهٔ اروپا در برخورد با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و همچنین موضعگیریاش در قبال دو جنگ اوکراین و غزه است.
چشمانداز سیاسی
گرچه هنوز معلوم نیست فون در لاین برکنار شود، پیشنهاد بیسابقه برای رأی عدماعتماد از جانب دو جریان راست و چپ حاکی از وجود شکافهای فزاینده در ائتلاف طرفدار اروپا در اتحادیهٔ اروپاست، بهویژه شکاف بین حزب مردم اروپا و اتحاد مترقی سوسیالیستها و دموکراتها. رأیگیری ماه اکتبر آزمونی تعیینکننده برای بقای سیاسی فون در لاین خواهد بود.