چهارشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۴
خلاصهٔ مقالهای از شمارهٔ اخیر اکونومیست درمورد چین و قدرت گرفتن یوآن
📉 ضعف دلار، فرصت برای چین
سیاستهای تجاری پُرنوسان ترامپ، کسری بودجهٔ عظیم آمریکا، و تضعیف استقلال فدرال رزرو آمریکا باعث سقوط ۷درصدی دلار از ابتدای سال و بدترین آغاز از ۱۹۷۳ شد. در مقابل، یوآن چین به بالاترین حد رسید و توجه دولتها و سرمایهگذاران خارجی را جلب کرد.
🔄 تجربههای قبلی و احتیاط امروز
چین از ۲۰۰۹ بهدنبال بینالمللی کردن یوآن بود. اما بحران ۲۰۱۵ و فرار سرمایه این روند را متوقف کرد. این بار دولت چین کنترلهای سرمایهای را سختتر کرده است تا جهش یوآن پایدار باشد.
🛡️ اهداف اصلی چین
رهبران چین یوآن جهانی را ابزاری میدانند برای:
• محافظت از صادرات در برابر نوسان دلار
• کاهش اثر تحریمهای مالی آمریکا
• و ایجاد زیرساختهای مالی خارج از سلطهٔ دلار.
📊 پیشرفتهای ملموس
هرچند یوآن فقط ۴درصد از پرداختهای بینالمللی و ۲درصد از ذخایر ارزی بانکهای مرکزی را تشکیل میدهد، اما سهم آن در تجارت خارجی چین جهش یافته است:
• در ۲۰۱۹ فقط ۱۴درصد از تجارت چین با یوآن بود؛ امروز این میزان بیشتر از ۳۰درصد است.
• بیش از ۵۰درصد از پرداختهای فرامرزی چین اکنون با یوآن انجام میشود (کمتر از ۱درصد در ۲۰۱۰).
🏦 ابزارهای مالی جدید
چین با اقدامات زیر زیرساختهای غیردلاری ایجاد کرده است:
الف) CIPS، جایگزین مشابه با سوئیفت، اکنون ۱۷۰۰ بانک جهانی عضو دارد و تراکنشهای آن در ۲۰۲۴ حدود ۴۳درصد رشد کرده است.
ب) mBridge، شبکهٔ پرداخت دیجیتال بینبانکی، حتی برای شرکتهای تحت تحریم نیز کارآمد بوده است.
ج) یوآن دیجیتال و پرداختهای موبایلی آسیایی نیز راههای جدیدی برای دور زدن دلار فراهم کردهاند.
🤝 دیپلماسی ارزی
چین ۴٫۵تریلیون یوآن خطوط سوآپ به ۳۲ بانک مرکزی داده است تا کشورهای دیگر در بحران به یوآن دسترسی داشته باشند. همچنین، اوراق قرضهٔ یوآنی («پاندا باند» و «دیم سام باند») با استقبال گسترده روبهروست؛ روسیه، کنیا، برزیل، و پاکستان در صف استفاده از این ابزارند.
📈 بازار سرمایه و جذابیت تازه
کاهش نرخ بهره و تورّم منفی باعث شده است که هزینهٔ وامگیری برونمرزی به کمتر از ۲درصد برسد. همزمان، بازار سهام چین جذابتر شده و شرکتهای خارجی امسال رکورد انتشار اوراق یوآنی را خواهند زد.
🌍 چشمانداز چندقطبی
به گفتهٔ رئیس بانک مرکزی چین، نظام مالی جهانی در حال «چندقطبی شدن» است. یوآن قرار نیست فوری جایگزین دلار شود، اما چین امیدوار است رقابت ارزی باعث شود بدون آزادسازی کامل سرمایه، وابستگیاش به دلار را کاهش دهد.
✍️ جمعبندی: یوآن حالا بیش از هر زمان دیگری جهانی شده است، از زیرساخت پرداخت مستقل تا گسترش اوراق یوآنی. با وجود کنترلهای سرمایهای و فاصلهٔ زیاد با دلار، دولت چین آهسته اما پیوسته در حال ساختن جایگاهی است که میتواند آیندهٔ نظام مالی جهانی را تغییر دهد.
از کانال تلگرامی اکونومگ