لولا دا سیلوا، رئیسجمهور برزیل
الف. هوشیار
سهشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۴
زمینهٔ برگزاری
● دولت آمریکا به ریاست ترامپ تعرفههای سنگین ۵۰ درصدی علیه برزیل و هند و ۳۰ درصدی علیه آفریقای جنوبی وضع کرد.
● این اقدام بهعنوان جنگ اقتصادی در پوشش فشار سیاسی تعبیر شد.
● رئیسجمهور برزیل، لولا داسیلوا، با فراخواندن یک نشست اضطراری مجازی، موضوع را به دستور کار فوری «بریکس» آورد.
تصمیمهای کلیدی نشست
۱. سپر اقتصادی واحد
● محتوا: ایجاد یک سازوکار مشترک حمایتی برای مقابله با تحریمهای غیرقانونی.
● اهمیت: حمله به یک عضو بریکس، به منزلهٔ حمله به همهٔ اعضا تلقی خواهد شد.
● زمینه: تجربه روسیه در دور زدن تحریمها و توسعهٔ جایگزینهای دلار نقشی تعیینکننده داشت.
● استناد: مطالعهای در Lancet Global Health نشان داد تحریمهای یکجانبهٔ آمریکا و اروپا سالانه بیش از ۵۶۰ هزار مرگ اضافی (عمدتاً کودکان زیر ۵ سال) ایجاد کردهاست.
۲. تسریع جایگزین دلار
● محتوا: توسعهٔ سیستمهای مالی مستقل و پرهیز روزافزون از دلار.
● اهمیت: اعضای بریکس بیش از ۶۰ تریلیون دلار دارایی مالی در اختیار دارند (بیش از نیمی از کل جهانی).
● نمونه: وزیر خارجه هند تأکید کرد کسریهای هند با شرکای بریکس باید از طریق سازوکارهای داخلی گروه مدیریت شود.
۳. مانیفست اصلاح چندجانبه
● محتوا: تأکید بر ضرورت اصلاح نظام حکمرانی جهانی و سازمانهای بینالمللی.
● پیشنهاد محوری:
○ گسترش شورای امنیت سازمان ملل با عضویت دائمی/ غیردائمی کشورهایی از آمریکای لاتین، آفریقا و آسیا.
● نکته: کشورهای بریکس نمایندهٔ «جنوب جهانی» معرفی شدند و خواستار شنیده شدن صدای خود در نظام بینالمللی شدند.
۴. راهبرد بازآرایی تجارت
● محتوا: تقویت تجارت درونگروهی و ایجاد زنجیرههای تأمین مستقل از غرب.
● جزئیات:
○ کوتاهتر و مقاومتر شدن زنجیرهها.
○ توزیع تولید در مناطق مختلف جهان.
● ابزار: ابتکار «کمربند و جاده» چین بهعنوان زیرساخت اصلی این راهبرد.
۵. اولتیماتوم اصلاح سازمان تجارت جهانی WTO
● محتوا: بریکس خواستار احیای سازمان تجارت جهانی شد، نه کنار گذاشتنش.
● موضع: سازمان تجارت جهانی یا باید واقعاً چندجانبه و منصفانه شود، یا بریکس نظام جایگزین خواهد ساخت.
● افزوده: پیشنهاد ایجاد «شورای تغییرات اقلیمی سازمان ملل» برای تمرکز بر حکمرانی اقلیمی.
پیامها و دستاوردها
● یکپارچگی بریکس: برای نخستین بار این گروه خود را نه یک «باشگاه مشورتی»، بلکه یک بلوک قدرت اقتصادی و سیاسی هماهنگ معرفی کرد.
● جنوب جهانی متحد: بیش از ۵۵٪ جمعیت جهان در برابر اجبار اقتصادی یکجانبه موضع گرفتند.
● چرخش ژئوپلیتیک: حرکت از جهان تکقطبی به سمت نظام چند قطبی شتاب گرفته است.
● استفاده از سازمان ملل: نشست درست پیش از آغاز مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شد تا پیام بریکس به بلندترین تریبون جهانی منتقل شود.
جمعبندی:
نشست اضطراری بریکس در ۸ سپتامبر ۲۰۲۵ نقطهٔ عطفی بود که:
۱. مکانیزم دفاع جمعی اقتصادی ایجاد کرد.
۲. روند جایگزینی دلار را شتاب بخشید.
۳. اصلاح ساختار چندجانبهگرایی را در دستور کار قرار داد.
۴. تجارت درونگروهی و زنجیرههای مستقل را تقویت نمود.
۵. اصلاح بنیادین سازمان تجارت جهانی WTO را بهعنوان مطالبهٔ مشترک طرح کرد.
این نشست بهعنوان لحظهای تاریخی ثبت خواهد شد که در آن، بریکس از یک انجمن غیر رسمی به ستون جدید نظم جهانی چند قطبی بدل شد.
نقل از کانال تلگرامی «ما آن راه سوم هستیم»