نکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا Copyright AP Photo
فرهاد میرمحمد صادقی – یورونیوز
پنجشنبه ۱۳ شهریور ۱۴۰۴
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا بارها خود را «رئیسجمهور صلح» خوانده است، با این حال، به گزارش فارنپالیسی (FP)، دولت او در حال چیدن دومینویی است که میتواند در تلاش برای سرنگونی حکومت نیکلاس مادورو در ونزوئلا به جنگی ویرانگر و غیرضروری در منطقه ختم شود.
دولت ترامپ در روز هفتم اوت (۱۶ مرداد) اعلام کرد که جایزهٔ بازداشت نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، را دوبرابر کرده و به ۵۰میلیون دلار رسانده است. آمریکا پیشتر مادورو را رئیس یک کارتل مواد مخدر معرفی و آن کارتل را بهعنوان «تروریست جهانی بینالمللی» تحریم کرده بود. آمریکا همچنین مدعی شد که این کارتل با گروههای تروریستی خارجی از جمله «ترن د آراگوا» و کارتل «سینالوا» همکاری کرده است. این درحالی است که دولت مکزیک اعلام کرده است که هیچ رابطهای میان دولت مادورو و کارتل مکزیکی سینالوا پیدا نکرده است.
بنابر گزارشها، ترامپ همچنین دستور استفاده از قوای نظامی علیه کارتلهای تروریستی را صادر کرده است.
اما ماجرا فقط به ایجاد مبنای حقوقی برای استفاده از نیروی نظامی علیه دولت ونزوئلا محدود نیست. ناوهای جنگی آمریکا همراه با شمار زیادی تفنگدار دریایی به نزدیکی سواحل ونزوئلا اعزام شدهاند. مادورو نیز در مقابل شبهنظامیان را بسیج کرده و از ونزوئلاییها خواسته است که از میهن خود دفاع کنند. به گزارش فارنپالیسی، آمریکا و ونزوئلا اکنون بیش از هر زمان دیگری به جنگ نزدیک شدهاند.
دونالد ترامپ روز سهشنبه دوم سپتامبر (۱۱ شهریور) از حملهٔ ارتش آمریکا به یک قایق ونزوئلایی خبر داد و مدعی شد که این قایق حامل مواد مخدر و اعضای گروه جنایتکار «ترن د آراگوا» بوده است. چنین اقدامی تغییری چشمگیر در نحوهٔ مقابله آمریکا با شناورهای مظنون به حمل مواد مخدر است. آمریکا پیشتر با استفاده از گشتهای دریایی و بازرسیهای گارد ساحلی محمولهٔ این قایقها را توقیف میکرد.
تلاش آمریکا برای تغییر نظام در ونزوئلا
به گزارش فارنپالیسی، تغییر نظام در ونزوئلا مدتهاست که از هدفهای حلقهٔ نزدیکان دونالد ترامپ است. دولت نخست او بهطور کامل از تلاشهای خوان گوایدو برای رسیدن به ریاستجمهوری در ونزوئلا حمایت کرد. تنشها در آن زمان چنان بالا گرفت که دو طرف در آستانهٔ جنگ قرار داشتند. با این حال، دولت آمریکا با توجه به مخالفتهای داخلی با جنگ احتمالی عقبنشینی کرد.
دولت دونالد ترامپ در آن زمان تحریمهای سختگیرانهای بر ونزوئلا، بهویژه بر صنعت نفت آن کشور وضع کرد که منجر به فقر و مهاجرت گسترده از آن کشور شد. این بحران مهاجرت کمی بعد گریبانگیر آمریکا شد و بهطور غیرمستقیم زمینه را برای دولت دوم ترامپ فراهم آورد که با شعار مبارزه با مهاجرت غیرقانونی سر کار آمد.
به گزارش فارنپالیسی، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، یکی از مخالفان توسل به دیپلماسی در ارتباط با دولت نیکلاس مادورو و خواهان تغییر رژیم در ونزوئلاست.
بنابر این گزارش، بهرغم سفر موفق ریچارد گرنل، نمایندهٔ ویژه ترامپ به ونزوئلا، در ماه ژانویه و موافقت مادورو با آزادی گروگانهای آمریکایی و پذیرش منظم پروازهای حامل مهاجران ونزوئلایی اخراجشده از آمریکا، ترامپ معافیت شرکت «شورون» از تحریمهای وضعشده بر ونزوئلا را لغو کرد که عملاً منجر به توقف فعالیت این شرکت نفتی در ونزوئلا شد. آقای روبیو اساساً با معافیت «شورون» از تحریمها و فعالیت این شرکت در ونزوئلا مخالف بود. این اقدام آمریکا عملاً هرگونه بهبود روابط میان دو کشور را غیرممکن کرد.
آقای روبیو همزمان با رهبران اپوزیسیون ونزوئلا، از جمله ادموندو گونزالس اوروتیا، تماس برقرار کرد.
چالشهای آمریکا در تغییر نظام در ونزوئلا
به گزارش فارنپالیسی، با توجه به سیاستهای سختگیرانهٔ آمریکا در قبال مهاجران ونزوئلایی، ارتباط اپوزیسیون ونزوئلا با واشنگتن مشروعیت آن را زیر سؤال برده و رهبران مخالفان مادورو را در آمریکای لاتین منزوی کرده است.
از سوی دیگر، با توجه به تلاشهای مادورو برای آزادی شهروندان ونزوئلایی بازداشتشده در آمریکا و محبوس در السالوادور در ازای آزادی چند زندانی سیاسی ونزوئلایی و تعدادی از شهروندان آمریکایی محبوس در ونزوئلا، رهبر اقتدارگرای آن کشور توانست خودش را حامی شهروندان عادی معرفی و وجههٔ اپوزیسیون را بیش از پیش مخدوش کند.
مسئلهٔ دیگر این است که دولت ترامپ از جانب آمریکای لاتین حمایت دیپلماتیک کافی برای تغییر رژیم در ونزوئلا ندارد.
کلمبیا برخلاف سال ۲۰۱۹ اکنون توسط دولتی چپگرا اداره میشود که بهطور آشکار با دولت ترامپ اختلاف دارد. دشمنی آشکار مارکو روبیو با گوستاوو پترو، رئیسجمهور کلمبیا، اوضاع را بدتر کرده است.
برزیل نیز با تعرفههای گمرکی آمریکا مواجه است و ترامپ نیز با سوگیری به سود ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور پیشین برزیل، در پروندهٔ فساد او، متهم است که در امور قضایی برزیل مداخله کرده است.
مکزیک هم اگرچه روابط با همسایهٔ قدرتمندش را حفظ کرده است، اما کلودیا شینباوم، رئیسجمهور آن کشور، و حزب حاکم بارها با مداخلهگری آمریکا در آمریکای لاتین مخالفت کردهاند. این در حالی است که کشورهای آمریکای لاتین در تلاشهای سال ۲۰۱۹ دولت ترامپ برای تغییر نظام در ونزوئلا نقش محوری ایفا کرده بودند.
به گزارش فارنپالیسی، چالشهای واقعی نظامی و حکمرانی تغییر رژیم در ونزوئلا نیز کم نیست. اگر آمریکا با حملات هوایی یا عملیات زمینی اقدام به سرنگونی دولت مادورو کند، امنیت کاراکاس و ادارهٔ میدانهای نفتی و دیگر امور ونزوئلا کاملاً به خطر میافتد. همچنین، بخشی از نیروهای امنیتی احتمالاً دست به شورش خواهند زد و آشفتگی و بیثباتی سیاسی تشدید خواهد شد. در چنین شرایطی، مهاجرت ونزوئلاییها به خارج ادامه خواهد یافت و بسیاری بهسمت شمال خواهند رفت. هرگونه اختلال در صنعت نفت ونزوئلا نیز میتواند قیمت جهانی انرژی را افزایش دهد.
چنین عواملی در سال ۲۰۱۹ منجر به عقبنشینی دولت ترامپ از اقدام برای تغییر نظام ونزوئلا شد و واقعیت آنها همچنان باپرجاست.
بنابر این گزارش، به راه انداختن جنگ برای تغییر رژیم در ونزوئلا درست همانند جنگهای خاورمیانه فاجعهآمیز خواهد بود. اما تفاوت اینجاست که آوارگان ونزوئلایی میتوانند با پای پیاده بهسوی تگزاس حرکت کنند.
به گزارش فارنپالیسی، در جریان حملات آمریکا به ایران در ماه ژوئن، بخشی از ائتلاف سیاسی ترامپ برای جلوگیری از تشدید جنگ با ایران رئیسجمهور آمریکا را زیر فشار گذاشتند. آنها بر سر کار ماندن رژیم ایران را به سود منافع آمریکا تشخیص داده بودند. به عقیدهٔ آنها، هرچند این رژیم برای آمریکا نامطلوب است، اما برای حفظ منافع آمریکا از جنگ طولانی یا خلأ قدرت در خاورمیانه بهتر است.