دوشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۴
به گزارش کمپین فعالین بلوچ، طرحی موسوم به «سرباز محله» برای مشمولان متأهل سربازی در سیستان و بلوچستان در منطقهٔ سرجنگل به اجرا گذاشته شده است که قرار است در صورت موفقیتآمیز بودن این طرح در سرجنگل، پس از آن در تمام استان اجرا شود.
کارشناسان و فعالان مدنی بلوچ معتقدند این سیاست تکرار تجربهای مشابه با «بسیج بومی» در دهههای گذشته است که پیامدهای سنگینی برای بلوچها داشته است.
در تجربهٔ «بسیجیهای بلوچ»، جمهوری اسلامی با جذب نیرو از داخل جامعهٔ بلوچ تلاش کرد تا از آنها بهعنوان ابزاری امنیتی برای خبرچینی از گروههای مسلح و فعالان مدنی و سیاسی استفاده کند. این سیاست نهفقط منجر به کشته شدن جوانان بلوچ از هر دو طرف درگیری شد، بلکه شکافهای قومی و طایفهای را تشدید و بیاعتمادی گستردهای میان مردم و حکومت به وجود آورد.
اکنون بیم آن میرود که «سرباز محله» نیز، با الگویی مشابه، سربازان بلوچ را در موقعیتهای خطرناک قرار دهد. از یک سو، مخبر و عامل جمعآوری اطلاعات علیه هموطنان خود، و از سوی دیگر سپر انسانی در رویارویی با گروههای مسلح بلوچ شوند.
به نوشتهٔ کمپین فعالان بلوچ، هدفهای پنهان جمهوری اسلامی ایران از اجرای این طرح اینهاست:
۱- سربازگیری و استفاده از جوانان بومی بهعنوان نیروی ارزان و تحت فرمان
۲- تبدیل کردن سربازان به مُخبر محلی و ابزار نظارتی در هر کوچه و محله
۳- کنترل شدید رفتوآمد افراد ناشناس، بهویژه فعالان مدنی و مبارزان
۴- جلوگیری از شکلگیری تجمعهای اعتراضی و خاموشکردن اعتراضها در نطفه
۵- ایجاد فضای رُعب و خودسانسوری از طریق جاسازی «چشم و گوش امنیتی» در بافت اجتماعی
۶- ضربه زدن به همبستگی ملی، قبیلهای، و خانوادگی بلوچها از طریق کشاندن جوانان به تقابل با جامعهٔ خودشان
پیامدهای احتمالی:
تحلیلگران کمپین فعالین بلوچ میگویند این رویکرد در شرایط کنونی ایران، که با اعتراضهای و بحرانهای سیاسی و اقتصادی گسترده روبهرو است، نهتنها ممکن است امنیتی ایجاد نکند، بلکه زمینهساز درگیریهای بیشتر، افزایش تلفات انسانی، و تعمیق بیاعتمادی اجتماعی در این منطقه شود.