دوشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۴
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در مصاحبهای با گاردین در تهران گفت که اروپا در آستانه کنار گذاشتن نقش خود به عنوان میانجی بین ایالات متحده و ایران و در عوض سپردن پرونده هستهای ایران به وتوی دونالد ترامپ است.
اسماعیل بقایی گفت به محض اینکه تحریمهای سازمان ملل متحد به درخواست اروپا در کمتر از 30 روز دوباره اعمال شوند، ایالات متحده حق وتوی شورای امنیت خود را در مورد اتفاقات بعدی، از جمله ادامه تحریمها، دوباره به دست خواهد آورد.
وی گفت: «اروپاییها همان کاری را میکنند که ترامپ به آنها دیکته کرده است.» «نقش اروپاییها رو به کاهش است. اگر به رهبران سیاست خارجی اروپا در تاریخ توافق هستهای، خاویر سولانا، کتی اشتون، فدریکا موگرینی، جوزپ بورل، نگاهی بیندازید، همه آنها سعی کردند بین ایران و آمریکا ارتباط برقرار کنند. آنها سعی کردند ثابت کنند که شرکای مذاکرهکننده معتبری هستند. اما اکنون اروپاییها تصمیم گرفتهاند که نماینده آمریکا و اسرائیل باشند. واگذاری این نقش به آمریکا کاملاً غیرمسئولانه است.»
او ادعای فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، مبنی بر اینکه اسرائیل با حمله به سایتهای هستهای ایران در ماه ژوئن «کار کثیفی را برای همه ما» انجام میدهد را برجسته کرد. بقایی گفت: «به نوعی، همه کشورهای اروپایی از آنچه اسرائیل انجام داد، چشمپوشی کردند و به احتمال زیاد اطلاعاتی را در اختیار رژیم اسرائیل قرار دادند.»
اظهارات او ممکن است برای اعمال فشار بر پایتختهای اروپایی برای فاصله گرفتن از آمریکا و تعدیل شرایطی که قبل از موافقت با تعلیق تحریمهای سازمان ملل تعیین کردهاند، طراحی شده باشد. بقایی همچنین گفت که اگر مجلس ایران در واکنش به اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل توسط اروپا، قانونی برای خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) تصویب کند، دولت ایران از نظر قانون اساسی قادر به جلوگیری از خروج ایران از این پیمان نیست. او گفت که خروج از این پیمان حق مجلس است
تعداد نمایندگان مجلس حامی لایحه خروج از NPT قرار است روز سهشنبه اعلام شود، اما نمایندگان مجلس گفتند که این اقدام احتمالاً با حمایت قاطع در مجلس تصویب خواهد شد. خروج از NPT به این معنی است که سازمان ملل تمام حقوق خود را برای نظارت بر برنامه هستهای ایران از دست میدهد و ناگزیر نگرانیهای ایالات متحده را در مورد اینکه آیا ایران مخفیانه یا آشکارا بمب هستهای خواهد ساخت، افزایش میدهد.
به نظر میرسد جناحهای قدرتمند مجلس متقاعد شدهاند که ایران در صورت حمله دوم غرب، قدرت آتش لازم برای وارد کردن خسارات سنگین به اسرائیل را دارد. بقایی گفت: «ما آمادهایم زیرا این موضوع به عزت و حاکمیت ما مربوط میشود.» «فکر میکنم شما در بریتانیا روحیه حمله برقآسای خود را در زمان حمله آلمان نازی داشتید. ما هم همین روحیه را داریم زیرا میدانستیم این جنگی که در بحبوحه مذاکرات به ما تحمیل شد، بسیار ناعادلانه است.»
سه امضاکننده اروپایی توافق هستهای اولیه – فرانسه، آلمان و بریتانیا – پنجشنبه گذشته به سازمان ملل اطلاع دادند که قصد دارند از حق خود برای اعمال مجدد تحریمهای گسترده سازمان ملل در پایان ماه سپتامبر استفاده کنند، مگر اینکه ایران سه شرط را برآورده کند: بازگشت بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل به سایتهای هستهای بمبارانشده ایران، تحویل جزئیات محل نگهداری ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با خلوص بالا و توافق برای آغاز مذاکرات با آمریکا در مورد آینده برنامه هستهای خود.
اروپا میگوید هنوز در چهار هفته آینده جایی برای دیپلماسی وجود دارد تا در مورد این شرایط به توافق برسند. بقایی شرایط اروپا را «نشانهای از جدی نبودن و نداشتن حسن نیت آنها» توصیف کرد.
او گفت: «بین بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل از آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران، بیاعتمادی شدیدی وجود دارد. نگرانی واقعی این است که اطلاعات جمعآوریشده توسط آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سایتها، در نهایت به اسرائیل منتقل شود.»
«این نگرانی واقعی بوده است، بهویژه پس از رویکرد بهشدت سیاسیشده آژانس بینالمللی انرژی اتمی. ما نمیتوانیم این واقعیت را نادیده بگیریم که گزارشهای قبلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی توسط آمریکا و اسرائیل برای تهیه قطعنامهای به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی مورد سوءاستفاده قرار گرفته است که ادعا میکرد ایران به تعهدات خود پایبند نبوده است.» او گفت که آن قطعنامه بهعنوان بهانهای برای حمله اسرائیل به ایران در ماه ژوئن استفاده شد.
او اذعان کرد که فضای مانور دیپلماتیک ایران در سازمان ملل در ماه آینده به دلیل جو عمومی در ایران محدود است.
واقعیت این است که مردم ما به دلیل حملات غیرقانونی به تأسیسات ما خشمگین هستند و ما به عنوان یک دولت باید در برابر مردم و پارلمان خود پاسخگو باشیم.
رسانههای غربی در مورد همکاری ما با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ذخایر [هستهای] صحبت میکنند، اما مردم غرب باید [اعمال] ظالمانهای را که اسرائیل و ایالات متحده مرتکب شدهاند به خاطر داشته باشند. آنها روند دیپلماتیک را مختل کردند، آنها به حاکمیت قانون بینالمللی حمله کردند زیرا تأسیسات ما در طول سه دهه گذشته 24 ساعته تحت بازرسی بودهاند.
مقامات ایرانی اصرار دارند که هدف همچنان دستیابی به مصالحهای در ماه آینده است که به بازرسان تسلیحات اجازه بازگشت میدهد. دیپلماتهای ایرانی به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطمینان دادهاند که ذخایر [هستهای] جابجا نشده است. آنها همچنین اصرار دارند که مایل به صحبت با آمریکاییها هستند، اما پیامهای مکرر ارسال شده به واشنگتن تاکنون با هیچ پاسخی مواجه نشده است. بقایی گفت ایران حاضر است سطح خلوص اورانیوم غنیشده را به ۳.۶۷ درصد، سطح تعیینشده در توافق هستهای قدیمی، کاهش دهد، البته تا زمانی که توافقی کلی حاصل شود که حق ایران برای غنیسازی اورانیوم در داخل کشور را حفظ کند.
او این سوال را مطرح کرد که چرا ایالات متحده تا این حد مصمم است حق غنیسازی ایران را از بین ببرد، در حالی که، همانطور که ترامپ ادعا کرد، توانایی ایران برای انجام چنین غنیسازیای قبلاً توسط حملات مشترک ایالات متحده و اسرائیل از بین رفته است.