امضای تفاهمنامهٔ گسترش نیروگاه زغالسنگی طبس
سهشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۴
حبیب مهرزاد – اندیشهٔ نو: پایگاه اطلاعرسانی دولت (پاد) اطلاع داد که «تفاهمنامهٔ تکمیل نیروگاه حرارتی و معدن زغالسنگ مزینو در طبس امضا شد.»
اولاً که این تفاهمنامه با کی امضا شد؟
بهنوشتهٔ پاد، «این تفاهمنامهٔ همکاری میان وزارتخانههای نیرو (برق حرارتی) و صمت (ایمیدرو)، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (گروه سرمایهگذاری غدیر)، و وزارت کار، تعاون و امور اجتماعی (شرکت سرمایهگذاری صدر تأمین) به امضا رسید.»
البته پاد در جای دیگری نوشته است که «تفاهمنامهٔ همکاری و مشارکت بخش عمومی با بخش خصوصی بهمنظور تکمیل و بهرهبرداری از نیروگاه حرارتی و معدن زغالسنگ مزینوی طبس بهظرفیت ۶۵۰ مگاوات با حضور وزیر نیرو به امضا رسید.»
ولی ننوشته است که کدامیک از مشارکتکنندگان نامبرده جزو بخش خصوصی محسوب میشود! یا اینکه آیا بخش خصوصی واقعی خارج از وزارتخانهها و نیروهای مسلح هم در این طرح شرکت دارند یا نه.
نیروگاه زغالسنگی طبس (در استان خراسان جنوبی)، که حالا قرار است با ظرفیت ۶۵۰ مگاوات کار کند و بهقول دولتیان «ناترازی» (یعنی همان کمبود تولید برق) را جبران کند، گویا تنها نیروگاه زغالسنگی ایران است. سوخت آن هم در معادن زغالسنگ همان اطراف، در طبس، تأمین میشود. فاز اول این نیروگاه در سال ۱۳۹۷ به بهرهبرداری رسید.
چرا زغالسنگ؟
طبق اطلاعات منتشرشده تا کنون، بیش از ۹۰درصد تولید برق ایران با استفاده از گاز طبیعی و سوختهای نفتی مایع است. تا کنون زغالسنگ سهم بسیار کمی (کمتر از یکدرصد) در سبد انرژی ایران داشته است. چرا؟ چون منابع گاز طبیعی ایران بسیار زیاد و ارزان است و در ضمن آلایندگی زغالسنگ در مقایسه با گاز بیشتر است.
بیشتر نیروگاههای ایران گازسوزند (حدود ۸۰درصد تولید برق). این روزها مازوت (نفت کوره) و گازوئیل هم در نیروگاهها استفاده میشود که صدای مردم را بهخاطر آلودگی درآورده است، از جمله در نیروگاههای نکا، بندرعباس، و تهران (حدود ۱۰-۱۵درصد تولید برق). گاهی نیز در برخی از نیروگاهها، زمانی که سوخت گاز کم است، از گازوئیل استفاده میشود که بیشک آلودگی بیشتری دارد. نیروگاههای آبی در کنار سدها نیز دیگر منبع تولید انرژی (حداکثر ۱۰درصد) است، مثل نیروگاههای سدّ دز، کارون ۳، و سدّ کرخه.
و البته انرژی هستهیی (که «حق مسلّم ماست») هم داریم که در بوشهر است و ۱۰۰۰ مگاوات برق تولید میکند. سوخت اورانیوم غنیشدهٔ این نیروگاه را روسیه تأمین میکرده است (طبق توافقنامهٔ میان دو کشور) و احتمالاً هنوز هم میلههای سوخت مورد نیاز این نیروگاه را روسیه تأمین میکند. قرار بوده است که با غنیسازی اورانیوم در نطنز و فردو و سپس تولید میلههای سوخت، ایران خودش سوخت این نیروگاه را تأمین کند که با توجه به وقایع اخیر معلوم نیست محقق شده باشد.
زهی خلاقیّت و مدیریت متعهد!
دولت جمهوری اسلامی میگوید که بهخاطر «ناترازی انرژی» در سالهای اخیر و با توجه به وجود مصوبهٔ شورای عالی انرژی کشور مبنی بر ضرورت تنوعبخشی به سبد سوخت کشور، استفاده از زغالسنگ بهمنظور تولید برق و کاهش وابستگی به سوخت گاز در سبد سوختی نیروگاهها در دستور کار قرار گرفته است.
ترجمه: چون نمیتوانیم گاز لازم برای نیروگاهها را تأمین کنیم، نیروگاه هستهیی جدید و سوخت هستهیی هم که هنوز نداریم و لنگ در هواست، سدّها هم که خالی شده است، انرژی تجدیدشدنی هم که فعلاً در دستور کار نیست، پس برمیگردیم به دویست سال پیش و میرویم سراغ زغالسنگ! آن هم در کشوری که جزو بزرگترین دارندگان منابع گازی در دنیاست!
میگویند با گسترش نیروگاه زغالسنگی، سالانه در «حدود ۱٫۲ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی» صرفهجویی خواهد شد که «کمک شایانی به رفع کمبود تأمین گاز طبیعی برای تولید برق» میکند. فقط ببینید چطور حرف را میپیچانند! برق کم آوردهاند، گاز هم ندارند، آب هم نیست، بعد از ۲۰-۳۰ سال از نیروگاه و سوخت هستهیی هم خبری نیست، از انرژی تجدیدشدنی (خورشیدی و بادی و غیره) هم که فعلاً خبری نیست، پس برگردیم به زغالسنگ. آن هم در زمانی که بهخاطر مسائل زیستمحیطی بسیاری از کشورها دارند از زغالسنگ و نفت کوره و حتی گاز در نیروگاهها دوری میکنند و بهسوی انرژیهای تجدیدشدنی میروند.
بیان نیمی از حقیقت…
دولت فخیمهٔ جمهوری اسلامی البته صحبتی از گزینههای دیگر و صرف صدهامیلیارد دلار در انرژی هستهیی نمیکند. حرفی از عقبماندن در توسعهٔ استخراج میدانهای گازی نمیکند، حرفی از انرژیهای تجدیدشدنی نمیزند. دربارهٔ آلایندگی زغالسنگ سکوت میکند. و… فقط میگوید «این پروژه با ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای حدود پنجهزار نفر باعث شکوفایی اقتصادی و رفع محرومیت اجتماعی-اقتصادی و صنعتی در یکی از مناطق محروم کشور خواهد شد.»
شکوفایی اقتصادی با زغالسنگ؟!