بندر کیلونگ در تایوان. عکس از آژانس خبری فرانس پرس
گزارشی از خبرگزاری الجزیره
ترجمه و تلخیص از امید مجد – اندیشهٔ نو
یکشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۴
عوارض گمرکی دولت آمریکا بر واردات از نزدیک به هفتاد کشور در ماه اوت اعمال میشود.
دولت ترامپ روز اول اوت (۱۰ مرداد) از فهرست گستردهای از تعرفههای گمرکی جدید رونمایی کرد که در هفتهٔ پیش رو (از دوشنبه ۱۳ مرداد) بر بیشتر کشورهایی که آمریکا با آنها مبادله دارد اعمال خواهد شد.
نزدیک به هفتاد کشور با عوارض واردات دولت ترامپ روبهرو هستند که قرار بود از روز اول اوت (۱۰ مرداد) اجرایی شود. بیشتر این عوارض گمرکی در آخرین لحظه به تعویق افتاد و قرار شد اعمال آنها از ۷ اوت (۱۶ مرداد) آغاز شود.
ترامپ مالیاتهای گمرکی را ابزار اقتصادی قدرت میبیند. طرح او این است که با جلوگیری از واردات و تشویق تولید داخلی، صادرکنندگان آمریکایی را در موقعیت بهتری قرار دهد.
[تلاش برای کاهش ارزش دلار آمریکا نیز با همین هدف صورت میگیرد که کالاهای صادراتی آمریکا برتری قیمتی به کالاهای کشورهای دیگر داشته باشد. البته آوردن تولید هر کالایی به داخل آمریکا به این آسانی نیست، از جمله در صنایع سنگین. بهعلاوه، وقتی تولید به داخل آورده میشود، واردکنندگان بزرگ آمریکایی دیگر از مزیتی که کالاهای ساخت چین و مکزیک و السالوادور و بنگلادش و… از لحاظ ارزانی نیروی کار داشتند برخوردار نخواهند بود. در ضمن، وقتی ارزش دلار در مقایسه با ارزهای دیگر کمتر باشد، «ارزش واقعی» بهرهٔ وامهای خارجی آمریکا نیز کمتر و پرداخت آنها راحتتر خواهد شد. باید صبر کرد و دید آیا این برنامه به نتیجه میرسد یا نه.-م]
گرچه وضع همچنان در حال تغییر و تحول است، مالیاتهایی بر کشورها اعمال خواهد شد که از ۱۵درصد برای ژاپن و اتحادیهٔ اروپا تا ۳۹درصد برای سوئیس متغیر است.
در ادامه، خلاصهای از چگونگی واکنش کشورها و بازارها به این عوارض گمرکی را میخوانید.
چین
چین هشدار داده است که حمایتگرایی آمریکا «به منافع همهٔ طرفها آسیب میرساند».
گوئو جیاکُن، سخنگوی وزارت امور خارجی چین، گفت: «مخالفت طرف چینی با این تعرفهها گمرکی همیشه یکجور و روشن بوده است. جنگ تعرفهیی یا جنگ تجاری برنده ندارد.»
چین و آمریکا همچنان در حال مذاکره برای توافق بر سر میزان و چگونگی اعمال عوارض گمرکیاند. با این حال، پس از آنکه این دو بر سر توقف موقت اعمال مالیات گمرکی ۱۲ اوت (۲۱ مرداد) توافق کردند، مالیات ۳۰درصدی اعمال خواهد شد. این مالیات قبلاً تا ۱۴۵درصد هم رسیده بود.
تایوان
ویلیام لای چینگ-ته، رئیسجمهور تایوان، عوارض ۲۰درصدی را که ترامپ اعلام کرده است «موقتی… با امکان کاهش بیشتر در صورت دستیابی به توافق» توصیف کرد.
ترامپ تایوان را به مالیات ۳۲درصدی و عوارض احتمالی بر محمولههای عظیم نیمرسانههایی که به آمریکا صادر میشود تهدید کرده بود.
ژاپن
دو دولت ژاپن و آمریکا هفتهٔ گذشته بر وضع مالیات ۱۵درصدی- بهجای ۲۵درصد که ترامپ تهدید کرده بود- بر صادرات ژاپن به آمریکا توافق کردند که قرار است از ۷ اوت (۱۶ مرداد) اعمال شود.
نخستوزیر ژاپن روز جمعه ۱۰ مرداد گفت: «ما همچنان از آمریکا میخواهیم که برای اجرای این توافق، از جمله کاهش عوارض گمرکی بر خودرو و قطعات خودرو اقدام فوری کند.»
با این حال، بانک مرکزی ژاپن هشدار داد که سود شرکت های ژاپنی احتمالا در سال جاری به دلیل تعرفه های ایالات متحده کاهش می یابد و آنها را به کاهش برنامه های هزینه های سرمایه ای سوق می دهد.
بانک مرکزی ژاپن در گزارش چشمانداز سه ماههاش اعلام کرد که خودروسازان ژاپن بهجای انتقال عوارض گمرکی به مصرفکنندگان آمریکایی، خودشان، با کاهش قیمتهای تمامشده تا ۲۰درصد، این هزینه را غیرمستقیم میپردازند. بنابراین، سود شرکتهای ژاپنی در سال جاری کاهش خواهد یافت.
کرهٔ جنوبی
ترامپ روز چهارشنبه (۸ مرداد) گفت که عوارض بر واردات از کرهٔ جنوبی ۱۵درصد خواهد بود که از ۲۵درصدی که قبلاً تهدید کرده بود کمتر است. اما وزیر بازرگانی کره جنوبی گفت که هنوز توافق کتبی در این مورد نشده است.
او گفت: «آنچه در طول مذاکرات [در واشنگتن] احساس کردیم این بود که محیط تجاری آمریکا اساساً در حال تغییر است و کاملاً متفاوت با دورهٔ اول ترامپ است.»
او افزود: «نمیدانیم چه زمانی دوباره با فشار تعرفههای گمرکی یا اقدامات غیرتعرفهیی مواجه خواهیم شد.»
مالزی
وزارت بازرگانی مالزی گفته است که مالیات گمرکی بر کالاهای صادراتی آن کشور به آمریکا از ۲۵درصد کمتر شده است، که نتیجهای مثبت است، بدون اینکه اقلام «خط قرمز» مالزی به خطر بیفتد.
تایلند
وزیر دارایی تایلند گفت که کاهش تعرفههای گمرکی از ۳۶ به ۱۹درصد به اقتصاد شکنندهٔ آن کشور در بحبوحهٔ چالشهای جهانی امروزی کمک میکند.
او افزود: «این امر به حفظ رقابت تایلند در صحنهٔ جهانی کمک میکند، اعتماد سرمایهگذاران را افزایش میدهد، و درها را بهروی رشد اقتصادی، افزایش درآمد، و فرصتهای جدید باز میکند.»
کامبوج
دولت آمریکا روز جمعه (۱۰ مرداد) نرخ مالیات گمرکی برای کالاهای صادراتی کامبوج را از ۳۶ و ۴۹درصد قبلی به ۱۹درصد کاهش داد که کمکی چشمگیر به بخش حیاتی تولید پوشاک در آن کشور است. حدود یکمیلیون نفر در این صنعت در کامبوج شاغلاند.
معاون نخستوزیر کامبوج و مذاکرهکنندهٔ ارشد کامبوج به رویترز گفت: «اگر آمریکا هما ۴۹ یا ۳۶درصد را حفظ میکرد، بهنظر من این صنعت سقوط میکرد.»
اتحادیهٔ اروپا
ماروس سفکوویچ، مقام ارشد بازرگانی اتحادیهٔ اروپا، گفت که اکنون پس از توافق کلی بین اتحادیهٔ اروپا و آمریکا، صادرکنندگان این بلوک «موقعیت رقابتی بهتری» دارند.
او در ایکس نوشت: «سقف ۱۵درصدی مالیات گمرکی از نخستین نتایج توافق اتحادیهٔ اروپا با آمریکاست.»
سوئیس
سوئیس از اینکه عوارض ۳۹درصدی- یعنی بیشتر از ۳۱درصدی که ترامپ تهدید کرده بود- بر صادراتش به آمریکا وضع شده است، ابراز «تأسف فراوان» کرد.
سوئیس از لحاظ سرمایهگذاری مستقیم در آمریکا در رتبهٔ ششم قرار دارد و غولهای داروسازی Roche و Novartis اعلام کردهاند که برنامههای عمدهای برای سرمایهگذاری در آمریکا دارند.
وزیر امور خارجه سوئیس روز جمعه (۱۰ مرداد) گفت: «دلسرد نیستیم و به تلاش برای توافق بهنفع هر دو طرف ادامه میدهیم.»
سریلانکا
سریلانکا ابراز خوشحالی کرد که مالیات گمرکی ۴۴درصدی اعلامشدهٔ قبلی به ۲۰درصد کاهش یافت و ابراز امیدواری کرد که این میزان باز هم کاهش یابد.
یک مقام وزارت دارایی سریلانکا به خبرنگاران گفت: «خوشحالیم که توان رقابت ما در صادرات به آمریکا حفظ شده است.»
بنگلادش
بنگلادش، پس از مذاکره با آمریکا، با اعمال مالیات گمرکی ۲۹درصدی بر صادراتش به آمریکا- بهجای ۳۷درصد که ترامپ در آغاز پیشنهاد کرده بود- توافق کرد. محمد یونس، رئیس دولت موقت آن کشور، این توافق را «پیروزی قاطع دیپلماتیک» خواند.
پاکستان
پاکستان روز پنجشنبه (۹ مرداد) با نرخ مالیات گمرکی ۱۹درصدی با آمریکا توافق کرد. وزارت دارایی پاکستان در بیانیهای گفت: «این معامله آغاز دورهٔ جدیدی از همکاریهای اقتصادی، بهویژه در عرصهٔ انرژی، معادن و مواد معدنی، فناوری اطلاعات، ارزهای دیجیتال، و بخشهای دیگر است.»
هند
ترامپ روز چهارشنبه (۸ مرداد) گفت که کالاهای صادراتی هند از اول اوت (۱۰ مرداد) با مالیات ۲۵درصدی مواجه خواهد شد که کمی کمتر از نرخ قبلی است که ترامپ تهدید کرده بود. ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشته بود که هند همچنین بهدلیل خریدن تسلیحات و انرژی از روسیه «مجازات» خواهد شد.
وزارت امور خارجی هند در بیانیهای اعلام کرد: «ما همچنان بر دستور کار اساسیای که هر دو کشور ما به آن متعهد شدهاند تمرکز داریم و مطمئنیم که روابط ادامه خواهد یافت.»
آفریقای جنوبی
سیریل رامافوسا، رئیسجمهور آفریقای جنوبی، روز جمعه (۱۰ مرداد) گفت که از تأخیر یک هفتهیی در اعمال مالیات گمرکی ۳۰درصدی آمریکا برای مذاکره استفاده خواهد کرد تا بتواند شغلهای آن کشور را حفظ کند. او گفت: «مذاکرات فشرده اکنون در جریان است. وظیفهٔ ما این است که تا جایی که بتوانیم با قدرت و سرسختی با آمریکا مذاکره کنیم. هدف ما، واقعاً، حفظ مشاغل است.»
استرالیا
ترامپ نرخ مالیات گمرکی حداقلی ۱۰درصد را برای استرالیا در نظر گرفته است. وزیر بازرگانی استرالیا گفت که کاهالای استرالیا اکنون در بازار آمریکا موقعیت رقابت بهتری میتواند داشته باشد و کسبوکارها نیز میتوانند صادرات را افزایش دهند.
کانادا
ترامپ روز پنجشنبه (۹ مرداد) گفت که آمریکا تعرفهٔ مالیات گمرکی برخی از کالاهای کانادایی را از ۲۵درصد به ۳۵درصد افزایش خواهد داد.
پس از آن که مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، اعلام کرد که در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ماه سپتامبر قصد دارد کشور فلسطین را بهرسمیت بشناسد، ترامپ در مورد پیامدهای نامطلوب تجاری این تصمیم برای کانادا هشدار داد.
بر خلاف مالیاتهای جدیدی که بر دهها کشور دیگر اعمال خواهد شد، در مورد کانادا هیچ تأخیری در کار نیست. بر اساس برگهٔ اطلاعات کاخ سفید، دریافت این مالیاتها از کالاهای وارداتی کانادا از روز جمعه (۱۰ مرداد) آغاز میشود.
بهانیهٔ دیگر ترامپ برای اعمال مالیات بر واردات «ناکامی» کانادا «در همکاری در مهار قاچاق فنتانیل و دیگر مواد مخدر» از کانادا به آمریکا و نیز اقدامات «تلافیجویانهٔ» کانادا است.
نخستوزیر کانادا گفت: «فقط یکدرصد از فتنانیلی که وارد آمریکا میشود از مبدأ کانادا است و کانادا برای کاهش همین حجم هم تلاش زیادی کرده است.»
با این حال، کالاهایی که در توافقنامهٔ آمریکا-مکزیک-کانادا در سال ۲۰۲۰ گنجانده شده است از مالیاتهای جدید معاف خواهد بود.
بازارها
بهای سهام اروپا به پایینترین سطح در سه هفتهٔ گذشته رسید زیرا سرمایهگذاران نگران تأثیر مالیاتهای جدید آمریکا بر دهها کشورند.
سهام آسیا نیز پس از اعلام مالیاتهای جدید آمریکا بهسمت بدترین هفته از ماه آوریل پیش رفت.
با این حال، قیمت نفت تغییر بسیار کمی کرده است و اکنون رو به افزایش دارد.