گزارشی از لِنا پترُوا
ترجمهٔ مینا آگاه – برای اندیشهٔ نو
پنجشنبه ۹ مرداد ۱۴۰۴
در لحظهای تاریخی برای جهان رمزارزها، کنگرهٔ آمریکا نخستین قانون فدرال را برای تنظیم مقررات استیبلکوینها تصویب کرد. این بیتردید پیروزی بزرگی برای داراییهای دیجیتال است و گامی قطعی برای ادغام رمزارزها در جریان اصلی مالی آمریکا و جهان محسوب میشود. این لایحه با حمایت کامل جمهوریخواهان مواجه شد و همانطور که میدانید، در ابتدا شخص رئیسجمهور ترامپ حامی آن بود. اکنون این لایحه رسماً به عنوان «قانون نبوغ» (Genius Act) نامیده می شود. (برخی تحلیلگران، این نامگذاری را اشارهای به نبوغ ترامپ؟! میدانند.) بله. پیشتر «لایحهٔ بزرگ و زیبا» را داشتیم و اکنون «قانون نبوغ» را داریم.
قانون نبوغ چارچوب نظارتی برای استیبلکوینها- یعنی همان توکنهای دیجیتال وابسته به دلار که بهطور ۲۴ ساعته و هفت روز هفته در پلتفرمها جابهجا میشوند- ایجاد میکند. بدین ترتیب، بازار ۲۶۵ میلیارد دلاری رمزارزها ناگهان آمادهٔ گسترش عظیمی شده است و پیشبینیها حاکی از رسیدن این بازار به ۳٫۷تریلیون دلار تا پایان دههٔ جاری است.
بنابراین به نظر من، هنگام شنیدن دربارهٔ این لایحه باید به یک نکته توجه کنید: سرمایهگذاریهای قابلتوجه شخصی رئیسجمهور و خانوادهاش در رمزارزها، باعث شده بسیاری از سیاستگذاران در مورد انگیزههای واقعیاش برای پیشبرد این لایحه تردید کنند.
بر اساس گزارش پولیتیکو، تنها چهار ماه پس از ورودش به کاخ سفید، امپراتوری اقتصادی دونالد ترامپ بهسرعت در حال تبدیل شدن به امپراتوری جدید رمزارز است. گروه رسانهای و فناوری ترامپ (Trump Media and Technology Group) که بخش عمدهٔ سهام آن متعلق به ترامپ است، از برنامههای خود برای جذب ۲٫۵میلیارد دلار جهت تأمین مالی هجوم برای خرید بیتکوین خبر داد
بلومبرگ در اینجا گزارش میدهد که پسر ترامپ در یک شرکت رسانهای که در حال ساخت سرمایهگذاری کرده است یک مرکز نگهداری و تبدیل رمزارز است. فوربز اخیراً مقاله جالبی با این عنوان منتشر کرده است: «دونالد ترامپ مشغول پول درآوردن از رمزارزها است.» طی ۹ ماه گذشته، اندکی پیش از انتخابات، او مشاغل جدید، سکههای جدید و سر و صدای تازه بهپا کرده است. همه اینها برای رئیسجمهور درآمدزایی میکند، اما چقدر؟ حدود یکمیلیارد دلار که ارزش خالص داراییهای او را به ۵٫۶میلیارد دلار رسانده است.
اکنون که این بخش را پشت سر گذاشتیم، بیایید در مورد قانون جدید صحبت کنیم. این قانون صرفاً یک پیروزی سیاسی نیست، بلکه به معنای واقعی رشد جایگاه سیاسی برای صنعتی است که تقریباً زیر آوار رسواییهایی مانند سقوط افتیایکس FTX دفن شده بود. اکنون در تنها ۳ سال از بحران اعتماد به رمزارزها، این قانون به میز رئیسجمهور رسید و آماده امضا شد.
قانون نبوغ نظارت شفاف فدرال و ایالتی را برای منتشرکنندگان استیبلکوین تعیین میکند. این قانون از این انتشار دهندگان میخواهد که پشتوانه دلار برای استیبلکوینهای خود داشته باشند و آن را به شکل اوراق قرضه دولتی کوتاهمدت یا سایر ابزارهای تأییدشده نگهداری کنند. به بیان ساده، اگر میخواهید یک استیبلکوین وابسته به دلار آمریکا منتشر کنید، باید ثابت کنید که برای تکتک دلارهای دیجیتالی که ایجاد میکنید، یک دلار واقعی بهعنوان پشتوانه وجود دارد و این پشتوانه تحت نظارت امن قرار دارد.
هواداران میگویند این قانون به بخش رمزارزها مشروعیت میبخشد که تقویت چشمگیری برای سرمایهگذاران داراییهای دیجیتال محسوب میشود. امیدوارم اکنون این چرخه تکمیل شده باشد. به عنوان مثال، اِسوار پراساد از مؤسسهٔ بروکینگز، این مقررات را «کنترل سبک»، اما بهاندازهای کافی، توصیف کرد که صنعت را در چشم سرمایهگذاران بزرگ، نهادها و حتی مصرفکنندگان شکاک معتبر سازد. این لایحه قطعاً نشاندهنده آن است که رمزارزها دیگر صرفاً یک طبقه دارایی حاشیهای نیستند، بلکه در تاروپود نظام مالی ایالات متحده بافته میشوند.
البته این پیروزی بدون داستان های درام دیگر به دست نیامد. این قانون گوهر درخشان هفتهای بود که جمهوریخواهان مجلس آن را «هفته رمزارزها» نامیدند. قانون نبوغ تقریباً توسط محافظهکاران تندرو منحرف شد و آنها مجلس را مجبور کردند تا برای رساندن لایحه به صحن رأیگیری، رکوردشکنانه ۱۰ ساعته به رأیگیری بپردازد.
این پیشرفت تنها پس از چندین دیدار پشت پرده، از جمله ملاقاتهایی با شخص ترامپ، حاصل شد. اعضای مجمع آزادی مجلس (House Freedom Caucus) که ابتدا مخالف دخالت فدرال بودند، پس از یادآوری ترامپ درباره محوریت رمزارزها در دیدگاه اقتصادیاش، تغییر موضع دادند. و البته همانطور که مشخص است، این موضوع به حساب بانکی او نیز مرتبط بود. نتیجه نهایی رأیگیری چه بود؟ ۳۰۸ رأی موافق در مقابل ۱۲۲ رأی مخالف. یک ائتلاف گسترده: تمامی جمهوریخواهان بهجز ۱۲ نفر موافق بودند و ۱۰۲ دموکرات نیز به آنها پیوستند.
البته همه در حال جشن گرفتن نیستند. تعارض منافع آشکار در اینجا دیده می شود: ترامپ و خانوادهاش ارتباطات مالی با چندین شرکت رمزارزی دارند، از جمله «ورلد لیبرتی فایننشال» (World Liberty Financial)؛ پلتفرمی که توکن اختصاصی خود و- چه جالب- استیبلکوین مخصوص خود را دارد. بر اساس شاخص بلومبرگ، شرکتهای مرتبط با رمزارزها تنها در ماههای اخیر بیش از ۶۲۰میلیون دلار به ثروت خالص ترامپ افزودهاند. بنابراین اگر چه این قانون برای جهان رمزارزها پیروزی محسوب میشود، اما عمیقاً سیاسی است و با مسائل شخصی مانند ثروتهای فردی، تأمین مالی کمپینها و شکافهای ایدئولوژیک درباره آینده نظام مالی گره خورده است.
با این وجود، حتی بزرگترین بانکها نیز در حال اعلام هشدار هستند: جِیمی دایمون (مدیرعامل جیپی مورگان)، برایان مونیان (مدیرعامل بانک آو آمریکا) و جین فریزر (مدیرعامل سیتیگروپ) همگی زنگ خطر را به صدا درآوردهاند.
تحول نظارتی و تهدید بانکها
در گزارشهای بیرونآمدهٔ این هفته، بانکها به تهدید فزایندهٔ استیبلکوینها برای سیستمهای پرداخت سنتی اعتراف کردند. فکر کنید اگر مصرفکنندگان بتوانند با کارمزد کمتر و بدون واسطه، دلارها را فوری از طریق استیبلکوینها جابهجا کنند، چه دلیلی برای اتکا به بانک وجود دارد؟ این استدلال کاملاً متقاعد کننده است. این لایحه گام اول برای بازنگری احتمالی نظام بانکی است که بیشک قربانیانی خواهد داشت. استیبلکوینها میتوانند میلیاردها دلار سپرده را از بانکهای سنتی خارج و به کیفپولهای دیجیتال منتقل کنند.
می توان بهزودی با وضع قوانین شفاف، شاهد بود که با کارتهای اعتباری مبتنی بر استیبلکوین، واریز مستقیم حقوق به کیفپول های دیجیتال وابسته با استیبلکوین، انتقالهای فرامرزی و حتی خریدهای روزمره توسط استیبلکوینها صورت بگیرد. به عبارت دیگر این صنعت در حال گذار از حوزهٔ سفتهبازی به زیرساخت مالی است.
«قانون نبوغ» تنها مرحلهٔ اول است. بستهٔ نظارتی گستردهتر موسوم به «قانون شفافیت» (Clarity Act) نیز این هفته در مجلس نمایندگان تصویب شد که هدف آن تعریف چارچوبهای کل اکوسیستم رمزارزهاست؛ از طبقهبندی داراییهای دیجیتال تا نحوهٔ تنظیم مقررات صرافیها و پروتکلهای دیفای (DeFi).
البته تصویب این قانون در سنا با موانع بیشتری روبهروست، چرا که اجماع دو حزبی در آنجا دشوارتر است. اما رئیسجمهور ترامپ اصرار دارد تا پایان سپتامبر آن را به قانون تبدیل کند. در صورت موفقیت، این نخستین مقررات فدرال جامع برای کل صنعت رمزارز خواهد بود.
با این حال، منتقدان هشدار میدهند که پذیرش سریع رمزارزها – بهویژه توسط رئیسجمهوری با منافع مالی عمیق در این حوزه – میتواند مخاطرهآمیز باشد. این موضوع برای بسیاری پذیرفتنی نیست. نوسانات بازار، تسخیر سیستم نظارتی و حتی نگرانیهای امنیت ملی از جمله دغدغههای مطرحشده هستند.
یک چیز اما قطعی است: اکنون زمان کسب سود است و گروه کوچکی از افراد بهطور کامل از این فرصت بهره میبرند. با این حال فضای حاکم بر بازار رمزارزها در حال حاضر آشکارا آشوبی است. آیا این تحولات بنیانی برای آیندهٔ مالی با ثبات و کارآمد خواهد شد یا سنگپل دیگری برای حباب سفتهبازی است؟ فقط زمان پاسخ خواهد داد.