جمعه ۳ مرداد ۱۴۰۴
نیما حیدری – اندیشهٔ نو: در انتخابات مجلس سنای (اعلا) ژاپن که روز یکشنبه ۲۰ ژوییه (۲۹ خرداد) برگزار شد، در میان ۱۷ حوزهٔ انتخاباتی تککرسی که جنبش مدنی و ائتلاف حزبهای مخالف دولت در آن مبارزه میکردند، نامزدهای «اپوزیسیون متحد» در ۱۲ منطقه پیروز شدند. این ائتلاف شامل گروهبندی «تمامِ اوکیناوا»، حزب دموکراتیک قانون اساسی، حزب کمونیست ژاپن، و نمایندگانی از جنبشهای مدنی بود. در اوکیناوا، نامزد گروهبندی «تمامِ اوکیناوا» رقیبش از حزب لیبرال دموکرات حاکم را شکست داد.
حزب حاکم لیبرال دموکرات و شریک ائتلافی آن حزب کومی (Komei) بهترتیب ۳۹ و ۸ کرسی به دست آوردند، اما اکثریت را در مجلس اعلا (سنا) از دست دادند.
حزب دموکراتیک قانون اساسی ژاپن همان ۳۸ کرسی را که داشت حفظ کرد. حزب نیپون ایشین (حزب راست میانه «نوآوری») توانست یک کرسی بیشتر به دست آورد و تعداد نمایندگانش را به ۱۸ برساند. حزب دموکراتیک برای مردم (حزب محافظهکار میانهرو) نیز پیروزی بزرگی به دست آورد و تعداد کرسیهای نمایندگیاش را از ۵ به ۲۲ رساند. حزب راست افراطی و بیگانهستیز و «ترامپی» سانسیتو در این انتخابات توانست ۱۴ کرسی نمایندگی بیشتر به دست آورد. پیش از انتخابات، فقط رهبر این حزب سوهی کامیا، یا ترامپ ژاپن، در مجلس بود. او در سال ۲۰۲۲ توانسته بود این کرسی را به دست آورد.
حزب کمونیست ژاپن در اطلاعیهای که منتشر کرد اعلام کرد که این حزب یک کرسی مجلس در حوزهٔ انتخابی توکیو را حفظ کرد و دو کرسی نیز در نظام نمایندگی تناسبی به دست آورد. تعداد کرسی های این حزب در مجموع هفت کرسی است که چهار کرسی کمتر از کرسیهای آن در مجلس سنا پیش از انتخابات اخیر است.
گفتنی است که در انتخابات ژاپن دو نوع رأیگیری وجود دارد و نمایندگان به دو صورت میتوانند برندهٔ کرسی مجلس شوند. یکی اینکه رأیدهندگان به یک یا چند نامزد مشخص با نام خودشان رأی مستقیم میدهند. این در واقع راه انتخاب مستقیم نمایندگان مجلس است. اما در نظام نمایندگی تناسبی، رأیدهندگان نه به نامزد مشخص، بلکه به یک حزب مشخص رأی میدهند. در نهایت، بسته به اینکه هر حزب چه تعداد رأی و چند درصد آرای کل ریختهشده به صندوقها در سراسر کشور را به دست آورده است، به همان نسبت میتواند نماینده به مجلس بفرستد.
به این ترتیب، در بلوک نمایندگی تناسبی در سراسر کشور، آن دو نمایندهٔ مذکور حزب کمونیست با کسب بیش از ۲٫۸۶میلیون رأی (۴٫۸۴درصد از کل آرا) به پیروزی دست یافتند. در انتخابات مستقیم در حوزههای انتخاباتی، دیگر نمایندهٔ حزب کمونیست با کسب ۵۶۲,۴۴۳ رأی موفق شد برای سومین دوره به مجلس راه یابد.
دورهٔ نمایندگی مجلس سنا یا اعلا (یا علیا) در ژاپن شش سال است. این مجلس ۲۴۸ نماینده دارد و انتخابات آن هر سه سال یک بار برای انتخاب نیمی از نمایندگان (۱۲۴ نماینده) برگزار میشود.
در انتخابات روز یکشنبهٔ گذشته، تعداد نمایندگان زن به ۴۲ نفر رسید که بیسابقه است. نرخ مشارکت رأیدهندگان در این انتخابات ۵۸٫۵۱درصد بود که نسبت به انتخابات قبلی سه سال پیش ۵٫۴۶درصد افزایش داشت.
پیروزی نامزدهای ائتلاف اپوزیسیون متحد در این بود که ائتلاف حاکم لیبرال دموکرات – کومی را از اکثریت انداخت. به این ترتیب، حزبهای مخالف میتوانند در اتحاد با یکدیگر و با استفاده از آرایی که دارند امتیازهایی از حزب حاکم در وضع قوانین بگیرند. البته این امکان هم وجود دارد که یک حزب با چند حزب امتیازهایی برای خودشان بگیرند و در عوض رأیهایشان را در اختیار حزب حاکم بگذارند.
خانم تامورا توموکو، عضو هیئت اجرایی حزب کمونیست ژاپن، در پاسخ به سؤالی در مورد همکاری حزبهای مخالف در مجلس پس از انتخابات گفت که رأیدهندگان در این انتخابات نشان دادند که خواهان در پیش گرفتن مسیر سیاسی مردممحورند. او ابراز امیدوار کرد که حزبهای مخالف با حزب حاکم لیبرال دموکرات مقابله کنند و برای تحقق خواستهای مردم تلاش کنند و رأیهایشان را در اختیار حزب لیبرال دموکرات نگذارند و نیروی مکمل این حزب نشوند. او گفت که حزبش برای ایجاد جنبشی مشترک با شهروندان و فعالان مدنی برای کاهش مالیات بر کالاهای مصرفی و برآورده کردن خواستهای فوری دیگر خواهد کوشید.