بمب خوشهیی عکس از Amnesty International
پنجشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۴
لیندا سارنگ – اندیشهٔ نو: سازمان عفو بینالملل روز پنجشنبه ۲ مرداد (۲۴ ژوییه) جمهوری اسلامی ایران را متهم کرد که در درگیریهای نظامی دوازدهروزهٔ اخیر با اسرائیل از تسلیحات خوشهیی ممنوع استفاده کرده که باعث تهدید جان شهروندان غیرنظامی شده است.
در گزارش این سازمان آمده است: ماه گذشته، نیروهای ایرانی موشکهای بالستیک به مناطق مسکونی پُرجمعیت اسرائیل شلیک کردند که کلاهکهای آنها حاوی مهمات ثانویه بود و جان غیرنظامیان را به خطر انداخت. عفو بین الملل عکسها و ویدئوهایی را بررسی و تحلیل کرد که در آنها بمبهای خوشهیی دیده میشد که روز ۱۹ ژوئن [۲۹ خرداد] 19 ژوئن به داخل منطقهٔ شهری ‘غوش دان’ در اطراف تل آویو اصابت کرد.»
در ادامهٔ این گزارش آمده است که «شهرهای بئرشبع در جنوب اسرائیل و ریشون لتسیون در جنوب تل آویو نیز با مهماتی مورد اصابت قرار گرفتند که گودالهای بهوجود آورند که مشابه با اثر مهمات ثانویهٔ مشاهدهشده در غوش دان بود. این مهمات ثانویه به یک مدرسه و زمین بسکتبال در بئرشبع اصابت کرد، اما کشته یا زخمی گزارش نشده است.»
به گفتهٔ پژوهشگر و مدیر ارشد عفو بینالملل، مهمات خوشهیی ذاتاً سلاحهاییاند که تمایزی و تفکیکی در هدفهایشان قائل نمیشوند و هرگز نباید از آنها استفاده کرد. نیروهای ایرانی با شلیک چنین سلاحهایی به مناطق مسکونی پُرجمعیت یا نزدیک به آنها جان غیرنظامیان را به خطر انداختند و بیاعتنایی آشکار به قوانین بینالمللی بشردوستانه نشان دادند.
این مدیر ارشد عفو بینالمللی افزود: «غیرنظامیان، بهویژه کودکان، بیشتر در معرض خطر زخمی شدن یا مرگ ناشی از مهمات ثانویهٔ منفجرنشده هستند. استفادهٔ عمدی نیروهای ایرانی از چنین سلاحهای ذاتاً بدون تشخیص و تفکیک نقض آشکار قوانین بینالمللی بشردوستانه است.»
در حقوق بینالملل بشردوستانه استفاده از سلاحهای ذاتاً بیتمییز و بیتشخیص ممنوع است و حمله کردن با استفاده از سلاحهایی که تفاوتی بین هدفهایشان قائل نمیشوند و باعث کشته یا زخمی شدن غیرنظامیان میشوند جنایت جنگی تلقی میشود.
مهمات خوشهیی مهماتی متعارفاند که برای پراکنش یا پرتاب مهمات ثانویهٔ انفجاری طراحی شدهاند. معمولاً چنین مهمات ثانویهای با استفاده از راکت، توپخانه، یا کانتینرهای پرتابشده از هوا شلیک میشوند و ترکشهای آنها در منطقهای وسیع، گاهی به بزرگی یک زمین فوتبال پراکنده میشود.
بر اساس گزارش رسانهها، کلاهکهایی که نیروهای ایرانی علیه اسرائیل شلیک کردهاند محمولههایشان را چند کیلومتر بالاتر از سطح زمین پراکنده و مهمات ثانویهشان را در منطقهای وسیع پخش کردند.
این نوع گلولهها مناطق وسیعی را آلوده به مهمات منفجرنشده میکنند که ممکن است سالها یا حتی دههها پس از پایان درگیری همچنان قربانی بگیرند.
پیمان (کنوانسیون) مهمات خوشهیی، که از اول اوت ۲۰۱۰ (۱۵ سال پیش) لازمالاجرا شد، استفاده، تولید، ذخیرهسازی، و انتقال مهمات خوشهیی را ممنوع کرده است. ایران و اسرائیل هنوز به این پیمان نپیوستهاند.
عفو بینالملل سؤالهایی در مورد استفادهٔ جمهوری اسلامی ایران از مهمات خوشهای در تاریخ ۱۵ ژوییه (۲۴ تیر) برای مقامات ایرانی ارسال کرده است که تا زمان انتشار گزارش روز پنجشنبه ۲ مرداد هنوز پاسخی دریافت نکرده است.