(عکس تزیینی است)
نوشتهٔ مرضیه حاجیهاشمی
چهارشنبه ۱ مرداد ۱۴۰۴
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در مصاحبه با «فاکس نیوز» علت پافشاری و اصرار جمهوری اسلامی بر غنیسازی اورانیوم در داخل کشور را چنین عنوان میکند که این یک دستاورد ملی است و تبدیل به غرور ملی شده است. قابلتوجه است که غرور ملی شامل عوامل متعددی میباشد که یکی از آنها شامل دستاوردهایی است که نیروی محرکهٔ توسعه و پیشرفت یک ملت است. سؤال اینجاست که آیا سرمایهگذاری و هزینهکرد فوقتصوّر برای یک دانش و فناوریِ حداقل ۷۰ سال پیش، که کشور را به کانون بحران تبدیل کرده و در آستانه تبدیل شدن به تهدید برای صلح و امنیت جهانی قرار داده است، بهواقع عامل غرور ملی است یا تحقیر ملی؟
پیش از این در یادداشتی بدین اشاره شد که از حیث جامعه شناختی، غرور ملی ارتباط معناداری با متغیرهای «رضایت از اوضاع اقتصادی و اجتماعی، احساس محرومیت، احساس مشروعیت نظام سیاسی و احساس تبعیض بین افراد» دارد. آیا بهتر نبود با نگاهی علمی و رویکردی تخصصی با تمرکز بر این متغیرها غرور ملی را تقویت میکردیم؟
آیا اینکه در رسانههای جهان تصاویر تحقیرآمیزی از توزیع آب با تانکر در ایران منتشر میشود و پرداختن به بحران آب و برق در ایران این روزها سوژهٔ این رسانههاست غرور ملی ایرانیان را علاوه بر رنج این روزهای بحرانی له نمیکند؟ مگر هر امکان تولیدی در داخل یک کشور و تحت هر شرایطی دستاوردی منجر به غرور ملی است!؟
بهطور مثال، تولید هندوانه و بسیاری از محصولات کشاورزی که برای تولید نیاز به آب زیادی دارند، در کشوری با شرایط آبوهوایی ایران، یک حماقت ملی است، نه غرور ملی، چرا که بهجای وارد کردن آب مجازی از طریق واردات این محصولات به کشور، حتی این محصولات را صادر هم میکنیم و در این شرایط بحرانی آب، که چندین سال است متخصصین امر آن را فریاد میزنند، آب مجازی را صادر نیز میکنیم!!!
توهّم و بیتدبیری را بهجای غرور ملی نفروشیم. آیا غرور ملی آن نبود که بر روی فناوری روز دنیا در تأمین انرژی پاک سرمایهگذاری میشد؟ [یا] انرژی خورشیدی که حمایتهای دانشی و فنی، حتی مالی و حقوقی بینالمللی مثل حمایت معاهدهٔ آبوهوایی پاریس از آن را شامل میشد؟ و در حالی که یکی از بهترین پهنههای سرزمینی انرژی خورشیدی طبیعی در جهان را دارا هستیم، امروز یکی از اصلیترین صادرکنندههای برق در جهان نیز قلمداد میشدیم؟
با توجه به متغیرهایی که در زمینهٔ غرور ملی بدان توجه داده شد، سالهاست غرور ملی ایرانیان را خراشیدیم و هزینههای جبرانناپذیر و غیرقابلبرگشت برای نسلهای مختلف ایرانیان تراشیدیم و امروز وزیر امور خارجه از غرور ملی سخن میگوید. یک خطای راهبردی با نفوذ بیحدوحصر نظامیان در سیاستگذاریها، تصمیمسازیها، و مدیریتهای کلان علم و فناوری و حتی جزئیترین امور اجرایی و اقتصادی کشور را به نقطهای بیبازگشت رساند و اکنون آن را غرور ملی مینامیم، این اصرار بر خطا لجاجت بر نابودی ملی، نه غرور ملی، و با انگیزهای غیر ملی است.