تاریخ خواندهایم؟ آیا میدانیم کشورهای دیگری نیز برای سرپوش گذاشتن بر ناکارآمدی، بویژه در زمان بحرانها، از اقلیتهای آسیبپذیر، مهاجران یا گروههای حاشیهای بهعنوان سپر بلا استفاده کردهاند؟ (دشمن ساختگی)
فرانسه، مهاجران الجزایری
فشارشدید بر مهاجران الجزایری در فرانسه، بهویژه در دههی پنجاه و شصت میلادی، به اوج رسید. میگفتند که مسلمانها، بهخصوص مهاجران الجزایری، تهدیدی برای امنیت ملی هستند.در نتیجه، به محلههای مهاجرنشین حمله شد، دستگیریهای گسترده صورت گرفت و تبعیضهای قانونی علیه الجزایریها اعمال شد. حتی تعدادی از آنها کشته یا تبعید شدند.
اما واقعیت چه بود؟ تروریستها شهروندان اروپایی بودند، نه مهاجران. اما تمرکز رسانهها و سیاستمداران روی اقلیتها رفت تا افکار عمومی مدیریت شود.
بهانه دولت فرانسه، «امنیت ملی» و اتهام همکاری با گروههای خرابکار و تروریستی بود.سالها بعد، جامعه فرانسه فهمید چه اشتباهی کرده است. فرانسه اعتراف کرد که «در بحبوحه بحران، اقلیت آسیبپذیر را قربانی کرده بود».در سال ۲۰۲۱ مکرون آن اتفاقات را جنایتی غیرقابل بخشش توصیف کرد.
ایتالیا، فشار بر مهاجران آفریقایی
در ایتالیا، از اوایل دهه دو هزار میلادی، فشارها علیه مهاجران، بهویژه آفریقاییها و کولیها افزایش یافت.این سیاستها عمدتاً به بهانهی «امنیت عمومی» و «مبارزه با جرم و جنایت» اجرا میشدند.اما در واقع پایههای نژادپرستانه و پوپولیستی داشتند. از اوایل دهه دو هزار میلادی، مهاجران بهویژه از آفریقا هدف تبلیغات منفی و سیاستهای اخراجی قرار گرفتند. دولت و رسانهها آنها را عامل ناامنی، بیکاری و تهدید فرهنگی معرفی کردند و به صورت گسترده اخراج شدند.
آلمان نازی و بار گذشته ننگین
ماجرای برخورد آلمان نازی با یهودیان را تقریباً همه میدانیم.در آن زمان، حکومت آلمان، شکست در جنگ جهانی اول، بحران اقتصادی، تورم، و بیکاری را به گردن یهودیان انداخت.با ساختن دشمن فرضی از یک قوم، آنها را «تهدید امنیت ملی» معرفی کرد. دشمنی که تبلیغات کافی بود تا مردم باور کنند.هدف دولت نازیسم چه بود؟انحراف افکار عمومی از فساد، بحران و ناتوانی حاکمان.
امروز، دههها گذشته، اما جامعه آلمان هنوز در برابر آن فاجعه، احساس شرمساری عمیق دارد.آنقدر عمیق که حتی در برابر بسیاری از سیاستهای ظالمانهی اسرائیل علیه فلسطینیها نیز، کمتر زبان به انتقاد میگشایند؛ شاید از ترس تکرار همان اتهامها، یا از بار آن گذشتهننگین که بر وجدان جمعی آلمانیها سنگینی می کند.
آمریکا، برخورد با ژاپنیها در جنگ جهانی دوم
در سال هزار و نهصد و چهل و سه، آمریکا بیش از صد و ده هزار آمریکایی ژاپنیتبار (اغلب شهروند آمریکا) را به بهانه تهدید امنیتی و بعداز حمله ژاپن به پرل هابر، بدون حکم دادگاه، به اردوگاههای اجباری فرستاد. این اقدام علیه مردمی صورت گرفت که سالهای سال در ساختن و پیشرفت آمریکا نقش داشتند.
سالها بعد، در دهه هشتاد میلادی، دولت آمریکا رسماً این اقدام خود را نقض حقوق بشر و نتیجه تعصب نژادی اعلام کرد و عذرخواهی رسمی کرد.
مهاجران جزایر کارائیب
مهاجران جزایر کارائیب که از دهه پنجاه میلادی برای کار به بریتانیا آمده بودند، در سال دوهزار و ده بهعنوان «غیرقانونی» هدف قرار گرفتند.دولت بدون بررسی، برخی را اخراج کرد یا از خدمات دولتی محروم ساخت.
بعدها رسوایی بزرگی شکل گرفت و دولت بریتانیا رسماً عذرخواهی و وعده اصلاح داد.
از این روایتها و مثال ها زیاد است.برخوردهای تبعیضآمیز یا امنیتی با مهاجران در کشورهای مختلف دنیا سابقه دارد. در بسیاری از این کشورها، پس از مدتی دولتها یا افکار عمومی به خطای خود پی برده و عذرخواهی و اصلاحاتی را آغاز کردهاند
و حالا افغانستانیها در ایران
پس از بازداشت تعدادی مهاجر افغانستانی به اتهام جاسوسی، موج نفرتپراکنی، کمپینهای اخراج جمعی و تهمتهای گسترده که از قبل به راه افتاده بود، شدت گرفت.این افراد هنوز محاکمه نشدهاند وهیچ روند دادرسی شفافی در باره آنها وجود ندارد، حتی در صورت اثبات اتهام آنها، جرم یک موضوع فردی است و باید میان افراد مجرم و بیگناه تفکیک قائل شد. اصل مسئولیت فردی در حقوق کیفری میگوسد:مسئولیت کیفری (جرم) فقط متوجه فرد مرتکب شونده است و نمیتوان یک قوم، ملیت، خانواده یا گروه اجتماعی را بهخاطر جرم یک نفر مجازات یا تحقیر کرد.
اکنون انگ جاسوسی، بهانهای شده برای راندن و تحقیر میلیونها کارگر، زن، کودک و انسان بیدفاع، واین روزها رفتارهای خشونتآمیز شهروندان ایرانی با مهاجران نه فقط دردآور که بهت آور است.
درست مثل همان کاری که فرانسویها در دهه شصت میلادی با الجزایریها کردند، همان کاری که آمریکاییها با ژاپنیها کردند، همان کاری که بریتانیاییها با کارائیبیها کردند ، امروز ما ایرانی ها بحران امنیتی و مشکلات اقتصادی و نفوذ دشمن را به گردن افغانستانی هایی انداختهایم که سالها در سازندگی ایران نقش اساسی ایفا کرده اند.
آیا ما هم قرار است سالها بعد به این پی ببریم که رفتارهای بسیار شرم آوری با مهاجرین داشته ایم یا بهتر است همین الان کنار عدالت و انسانیت بایستیم؟جندسال باید طول بکشد تا معنای واقعی نژاد پرستی را درک کنیم؟
یادمان باشد:وقتی حواسها به مهاجر بیپناه پرت میشود، جاسوس واقعی پشت درهای بسته به ما میخندد.
یکشنبه ۲۲ تیر۱۴۰۴