سهشنبه ۳ تیر ۱۴۰۴
لیندا سارنگ – اندیشهٔ نو: خبرگزاری سیجیتیان چین گزارش مختصری از روند برقراری آتشبس بین اسرائیل و ایران تهیه کرده است که ترجمهٔ فارسی آن را در ادامه میخوانید.
آتشبس چه زمانی برقرار شد؟
آتشبس با میانجیگری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بین اسرائیل و ایران رسماً در ساعت ۰۶:۰۸ به وقت گرینویچ (۱:۰۸ صبح به وقت محلی، و ۸:۳۰ صبح تهران) در روز سهشنبه ۲۴ ژوئن (۳ تیر) آغاز شد. ترامپ برقراری آتشبس را در رسانهٔ اجتماعی خودش- تروت سوشیال- تأیید کرد و اعلام کرد که «آتشبس اکنون برقرار است».
چه کسی اول آتشبس را نقض کرد؟
ایران و اسرائیل هر دو یکدیگر را به نقض آتشبس تقریباً بلافاصله پس از پذیرش آن متهم کردند.
به گزارش سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران، بهنقل از خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم، ایران در آخرین موج حمله چهارده موشک را «دقایقی قبل» از آغاز آتشبس به مراکز نظامی اسرائیل شلیک کرد و آن را تلافی حملههای مرگبار قبلی اسرائیل خواند.
با این حال، اسرائیل ادعا کرد که پرتاب موشکهای ایران را تقریباً دو ساعت و نیم پس از آغاز رسمی آتشبس شناسایی کرده است. در پاسخ، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، دستور حملهٔ تلافیجویانهٔ فوری و سنگین را صادر کرد و آشکارا گفت: «به ارتش دستور دادهام که به این نقض آتشبس از طرف ایران قاطعانه پاسخ دهد.»
ایران هرگونه پرتاب موشک پس از آتشبس را قاطعانه رد کرده است. یک سخنگوی ارتش ایران اقدامات اسرائیل را نقض آشکار آتشبس توصیف کرد و گفت که «حتی پس از برقراری آتشبس، اسرائیل در سه مرحلهٔ جداگانه به مواضع ایران حمله کرد.»
پرزیدنت ترامپ چه گفته است؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از رفتار هر دو کشور ابراز ناامیدی کرد، اما بهویژه از اقدامات اسرائیل انتقاد کرد.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «بهمحض اینکه به توافق رسیدیم، اسرائیلیها بیرون آمدند و کلی بمب انداختند که مثل آن را قبلاً هرگز ندیده بودم.»
او با عصبانیت آشکار افزود: «اساساً دو کشور داریم که چنان مدت طولانی و چنان سخت جنگیدهاند که نمیدانند چه غلطی دارند میکنند.»
اندکی بعد، ترامپ در حساب کاربریاش در تروت سوشیال کوشید به بقیه اطمینانخاطر بدهد و نوشت که «اسرائیل قصد حمله به ایران ندارد. همهٔ هواپیماها برمیگردند و به خانه میروند.» او بار دیگر تأیید کرد که «آتشبس برقرار است.»
با این حال، ترامپ بعداً با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، مستقیماً صحبت کرد. آکسیوس گزارش داد که یک مقام اسرائیلی گفته است که نتانیاهو به ترامپ اطلاع داده است که بهدلیل تخلف ادعایی ایران، نمیتواند حملهٔ برنامهریزیشدهٔ اسرائیل را کاملاً متوقف کند، ولی قول داد که عملیات را به میزان زیادی کاهش دهد.
واکنش بینالمللی چه بوده است؟
گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجهٔ چین، گفت که دولت چین «نمیخواهد شاهد تشدید تنشها باشد» و تأکید کرد که «گفتوگو و مذاکره تنها راه ممکن است.»
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در جلسهٔ شورای امنیت هشدار داد که این رویارویی میتواند «آتشی را شعلهور کند که هیچکس نمیتواند آن را مهار کند» و از هر دو طرف خواست که «به صلح فرصت بدهید.»
دیوید لمی، وزیر امور خارجی بریتانیا، به نمایندگان پارلمان گفت: «پیام ما به اسرائیل و ایران روشن است: به عقب برگردید، خویشتنداری نشان دهید، به درگیری فاجعهبار عمیقتری کشیده نشوید.»
رافائل گروسی، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هشدار داد که هر حملهای به تأسیسات هستهیی ایران «میتواند منجر به انتشار رادیواکتیو شود که پیامدهای نامطلوب زیادی در داخل و خارج از مرزهای کشوری دارد که مورد حمله قرار گرفته است.»
به گفته یک مقام مطلع قطری، نخستوزیر قطر، که به میانجیگری آتشبس کمک کرده است، از دولت ایران خواسته است که با آتشبس موافقت کند تا «از خونریزی بیشتر جلوگیری شود.»
در گام بعدی چه ممکن است رخ دهد؟
این آتشبس شکننده است. کابینهٔ جنگی اسرائیل میگوید که «موشکها را بدون پاسخ نخواهد گذاشت»، در حالی که سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران وعده داده است که به هر حملهٔ جدیدی پاسخ «سریع و قاطع» خواهد داد.
دولت آمریکا تلاش دارد که خط مستقیمی بین دو کشور زیر نظارت سازمان ملل متحد برقرار شود. قطر و چین امیدوارند که این توقف را به توافقی طولانیتر تبدیل کنند.