یمن: زنان به پا می‌خیزند

شنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۴

لیندا سارنگ- اندیشهٔ نو: هزاران نفر از زنان یمنی در هفته‌های اخیر به خیابان‌ها آمده‌اند. خواست زنان یمنی دسترسی داشتن به آب و برق، برخورداری از سطح زندگی بهتر، پرداخت حقوق‌های عقب‌افتاده، بهبود وضع آموزش، توقف تسلیح گستردهٔ ارتش، و محاکمهٔ آنهایی است که مسئول فساد در کشورند.

این جنبش بی‌دلیل و بی‌سابقه نیست. سال‌هاست که گروه‌های زنان، بخشی از جنبش‌های اعتراضی گسترده‌تر که بیشتر مردانه است، به‌طور پراکنده به خیابان‌ها آمده‌اند و خواستار دسترسی به آب یا برق شده‌اند. زنان اراوا (در استان ابین) در سال ۲۰۱۷ برای آب، اعتراض زنان عدن برای آب و برق و اعتراض زنان مُکلا (استان حضرموت) برای برق و اشتغال در سال ۲۰۲۰، تظاهرات زنان مآرب برای آب و دارو در سال ۲۰۲۱، زنان قطابه (استان دالی) برای آب در سال ۲۰۲۲، و معترضان سیعون (استان حضرموت) برای برق و مدرسه در سال ۲۰۲۴ فقط چند نمونه‌اند.

اما وخیم‌تر شدن مشکلات اقتصادی، تظاهرات بی‌وقفهٔ زنان دیگر برای همان خواست‌ها، که با درگیری و سرکوب روبه‌رو و به دستگیری‌ها، گاه همراه با شکنجه، و مرگ یا زخمی شدن با گلوله منجر شد، زنان را بر آن داشت که خود را نیرویی نشان دهند که قادر به رهبری آن چیزی است که برخی آن را «انقلاب زنان» نامیده‌اند.

موج اعتراض‌ها در الحوف (استان المهره) در ۵ مه زمانی آغاز شد که زنان راه پاسگاه مرزی سَرفیت در مرز سلطان‌نشین عمان را با درخواست دسترسی به برق مسدود کردند. این جنبش سپس به الحوطه و زنجبار (استان لاهیج)، چاکرا (استان ابین)، تعز و عدن گسترش یافت. زنانی که گاهی فرزندانشان را نیز همراه خود می‌بردند، با حمل بطری‌های خالی آب، فانوس‌های قدیمی، یا هیزم، چند بار در تعز و عدن تظاهرات کردند. این زنان به‌عمد از هر گونه سیاسی شدن (حزبی) فاصله می‌گرفتند تا صرف‌نظر از نیروهای قدرت محلی موجود، زنان را حول خواست‌هایشان متحد کنند، اما بر ماهیت سیاسی رویکردشان تأکید داشتند. این امر در پلاکاردها و شعارهای آنها منعکس بود: «در تعز نه بحران آب، بلکه بحران وجدان داریم» یا اینکه خواستار «پیگرد قانونی فاسدان» بودند و این شعار تاریخی را سر می‌دادند: «مردم زندگی آبرومندانه می‌خواهند» (در الحوطه).

از طرف دیگر، یک جنبش دوگانه وجود داشت. در عدن و الحوطه، مقامات محلی عرضهٔ سوخت به نیروگاه‌ها را افزایش دادند تا بتوانند ساعت‌های بیشتری برق تأمین کنند. اما در جریان تظاهرات ۲۴ مه در عدن، شبه‌نظامیان جاده‌های منتهی به محل تجمع را بستند و شبه‌نظامیان زن برای منصرف کردن تظاهرکنندگان مستقر شدند و با خشونت با آنها رفتار کردند. و روز بعد از تظاهرات در ۳۱ مه در عدن، موانع جاده‌یی هنوز در خیابان‌ها بود و رانندگان اتوبوس دیگر اجازه نداشتند مسافران زن را سوار کنند. به‌استثنای منطقهٔ زیر کنترل حوثی‌ها، جایی که زینبیه، یک گروه شبه‌نظامی زنان، به‌عنوان عامل بازدارنده مستقر شده بود، زنان به‌رغم سرکوب به اعتراض و تظاهرات ادامه می‌دهند. در ۶ ژوئن (۱۶ خرداد)، پس از نماز عید قربان، زنان در استادیوم حبیشی در عدن جمع شدند و با خواست دسترسی به برق تظاهرات کردند.

منبع: همبستگی بدون مرز اروپا