سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵
به گزارش اکونومیست، در ویژهنامه «جهان پیش رو ۲۰۲۷»، پیامدهای جنگ ایران یکی از مهمترین عواملی معرفی شده که نظم سیاسی و امنیتی خاورمیانه و معادلات اقتصاد جهانی را در سال آینده تحت تأثیر قرار خواهد داد.
این نشریه در توصیف پیامدهای جنگ مینویسد: متحدان آمریکا دیگر به این کشور اعتماد ندارند و دشمنانش نیز دیگر از آن نمیترسند. به این ترتیب، حتی اگر آمریکا در میدان نظامی برتری خود را حفظ کرده باشد، توانایی آن برای تبدیل این برتری به دستاوردهای سیاسی و راهبردی با پرسشهای جدی مواجه شده است.
یکی از مهمترین پیامدهای جنگ، برجسته شدن موقعیت راهبردی ایران در تنگه هرمز است. این آبراه که پیش از جنگ حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور میکرد، به نقطه اصلی آسیبپذیری اقتصاد جهانی تبدیل شده است. ایران با استفاده از موقعیت جغرافیایی، توان موشکی، پهپادی و تهدید کشتیرانی نشان داده است که حتی بدون برخورداری از برتری نظامی متعارف میتواند هزینههای قابلتوجهی به قدرتهای بزرگ و اقتصاد جهانی تحمیل کند.
اکونومیست معتقد است پیامدهای این وضعیت به بازار انرژی محدود نخواهد ماند. اختلال در انتقال گاز طبیعی و مواد اولیه تولید کودهای شیمیایی میتواند به کمبود کود، افزایش هزینه کشاورزی و تشدید بحران امنیت غذایی در کشورهای مختلف منجر شود.
از سوی دیگر، جنگ محاسبات امنیتی کشورهای عربی خلیج فارس را تغییر داده است. عربستان سعودی ممکن است بیش از گذشته به دنبال همزیستی مدیریتشده با ایران باشد و امارات نیز در کنار تقویت روابط امنیتی با آمریکا و اسرائیل، ناچار به احتیاط در مناسبات خود با تهران خواهد بود. همزمان، چین میتواند از کاهش اعتبار آمریکا برای گسترش نفوذ خود در منطقه استفاده کند.
به باور تحلیلگران، نظم امنیتی پیشین خلیج فارس بهسادگی قابل احیا نیست. آمریکا احتمالاً در آرایش نظامی خود در منطقه تجدیدنظر خواهد کرد و کشورهای عربی نیز برای تأمین امنیت خود به دنبال شرکای بیشتر و ترتیبات متنوعتری خواهند بود.
در مجموع، جنگ میتواند از یک سو به تضعیف اقتصادی و نظامی ایران منجر شده باشد و از سوی دیگر اهمیت ژئوپلیتیکی این کشور را افزایش دهد. مسئله تعیینکننده در سال ۲۰۲۷ این خواهد بود که آیا تهران میتواند موقعیت راهبردی و اهرمهای جدید خود را به دستاوردهای سیاسی و اقتصادی پایدار تبدیل کند یا این اهرمها صرفاً به تداوم تنش و انزوای بیشتر منجر خواهند شد.
@tahkimmelat