سپیده قُلیان (راست) و مای ساتو
جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵
اندیشهٔ نو: سپیده قلیان، فعال مدنی و کارگری و زندانی سیاسی پیشین، روز سه‌شنبه ۵ آبان در شبکهٔ اجتماعی ایکس متنی خطاب به مای ساتو، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، منتشر کرد. او همچنین روایت‌های عده‌ای از زندانیان سیاسی از چند زندان ایران را که جمع‌آوری کرده بود همراه با این نامه برای خانم ساتو فرستاده بود.
طبق یادداشتی که سپیده قُلیان روز پنجشنبه در شبکهٔ اجتماعی ایکس منتشر کرد اعلام کرد که خانم مای ساتو به نامهٔ او پاسخ داده است و متن این پاسخ را برای عموم منتشر کرد.
نامهٔ سرگشادهٔ مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، در پاسخ به خانم سپیده قلیان
سپیده جان
از شما برای فرستادن نامهٔ سرگشاده سپاسگزارم، و ممنونم که مصاحبه با هم‌بندانت دربارهٔ نحوه برخورد با آنان در دوران بازداشت را به اشتراک گذاشتید. اطلاعاتی که در اختیار ما قرار دادید برای مأموریت و گزارش‌دهی من بسیار ارزشمند است. کنش‌های شما همچنین باعث جلب توجه عمومی به هدف قرار دادن جوانان، زنان محکوم به اعدام، و عادی‌سازی صدور احکام اعدام برای طیف گسترده‌ای از اتهام‌ها شده است. افزون بر این، می‌خواهم از کنشگری مستمر شما در حوزهٔ حقوق کارگران، از جمله حمایتتان از کارگران نیشکر هفت‌تپه، قدردانی کنم، فعالیت‌هایی که بهای شخصی گزافی برای شما به همراه داشته است. از شما ممنونم که همچنان به بیان حقیقت در برابر صاحبان قدرت ادامه می‌دهید.
می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و توضیح دهم که وقتی از «رضایت» در چارچوب مأموریت خودم صحبت می‌کنم، منظور چیست. می‌دانم که این موضوع چندان روشن نیست و امیدوارم این توضیح عمومی بتواند به شفاف کردن آن برای دیگران نیز کمک کند.
گزارش‌دهی دربارهٔ الگوهای نقض حقوق بشر
مأموریت من گزارش‌دهی در مورد الگوهای نقض حقوق بشر در ایران است و بخش عمده‌ای از این گزارش‌دهی را می‌توان بدون گرفتن رضایت از افراد انجام داد. افراد و خانواده‌های بسیاری برای ارائهٔ اطلاعات با من تماس محرمانه می‌گیرند و روایت‌های آنهاست که مبنای گزارش‌های من را تشکیل می‌دهد. همان‌طور که در گزارش‌ها و برخی مکاتبات من مشاهده می‌کنید، من وضع حقوق بشر را بدون ذکر نام افراد توصیف می‌کنم.
مواردی که رضایت افراد لازم است
با این حال، برخی از افراد و خانواده‌ها مایل‌اند که دفتر من نامشان را علنی ذکر کند. ذکر علنی نام آنها برایشان به‌منزلهٔ بیان حقیقت و ثبت رسمی روایت‌هایشان است. برای آوردن نام آنها به رضایت این افراد نیاز دارم. این الزام حتی در مواردی صادق است که موضوع از پیش در فضای عمومی مطرح شده است. در برخی موارد، وضع فردی به‌طور گسترده در رسانه‌ها گزارش شده بود، اما خودِ آن فرد به من اطلاع داد که تمایلی به پیگیری پرونده‌اش از جانب دفتر مأموریت من ندارد، و من به خواست او احترام گذاشته‌ام.
منظور من از «پیگیری» پرونده این است:
•مکاتبه با مقامات ایرانی در مورد ادعاهای مربوط به نقض حقوق بشر و درخواست پاسخ از آنان
•ذکر نام افراد در گزارش‌های عمومی مأموریت من
•ذکر نام افراد در رسانه‌ها یا بیانیه‌های مطبوعاتی
چه‌کسانی می‌توانند رضایت دهند؟
بدیهی است که خودِ فرد موردنظر می‌تواند رضایتش را اعلام کند، اما این تنها راه موجود نیست. خانواده، وکیل، یا سازمان‌هایی که با فرد موردنظر یا خانوادهٔ او در ارتباط بوده‌اند نیز می‌توانند از طرف او رضایت دهند. تا کنون به همین شیوه توانسته‌ام برای پیگیری پروندهٔ افرادی که در بازداشت هستند، یا اعدام یا ناپدید شده‌اند، رضایت لازم را دریافت کنم.
پرونده‌های فردی، الگوها، و آمار
در طول دوران مأموریتم همواره تلاش کرده‌ام پرونده‌ها و روایت‌های افراد در پس آنها را برجسته کنم، و اساساً هدف از مکاتبات و ارتباطات رسمی هم همین است. می‌توانید نمونه‌هایی از روایت‌هایی را که در آستانهٔ روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام در صفحه‌ام منتشر کردم مشاهده کنید.
در صورت امکان، آمار و ارقام کلی را با هدف نشان دادن الگوی نقض حقوق بشر گزارش می‌کنم. در عین حال، هم بر شفاف نبودن مقامات ایرانی در انتشار آمار و ارقام تأکید می‌کنم، و هم تأکید می‌کنم که اختلاف بر سر اعداد مورد توافق نباید مانع اقدام ما برای مقابله با نقض حقوق شود. گرفتن جان حتی یک انسان هم پذیرفتنی نیست.
مای ساتو