فیلیپ لازارینی، کمیسر کل سابق آژانس امداد و کاریابی سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی (آنروا). عکس از AFP - FABRICE COFFRINI
سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵
لازارینی این اظهارات را در گفت‌وگو با رادیو بین‌المللی فرانسه مطرح کرد. او که از سال ۲۰۲۰ تا مارس ۲۰۲۶ ریاست آنروا را بر عهده داشت در این گفت‌وگو از «انفعال» جامعهٔ بین‌المللی در برابر بحران غزه، تضعیف حقوق بین‌الملل، و فشارهای سیاسی و مالی علیه آژانس کمک‌رسانی سازمان ملل متحد به آوارگان فلسطینی انتقاد کرد.
این گفت‌وگو هم‌زمان با انتشار کتاب تازهٔ او با عنوان «شاهد غزه؛ آنچه از میان نمی‌رود» انجام شد. این کتاب، که انتشارات فاور در اکتبر ۲۰۲۶ منتشر کرده، روایتی است از جنگ غزه از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به بعد. این روایت از منظر کسی است که در درون سازمان ملل متحد شاهد تحولات بوده است. لازارینی در این اثر در کنار روایت تجربه‌های شخصی‌اش به مذاکرات شورای امنیت، تنش‌های میان دولت‌ها، کارزارهای اطلاعات نادرست، اتهام‌ها علیه آنروا، و ناتوانی «فزاینده» نظام چندجانبهٔ بین‌المللی می‌پردازد.
هشدار دربارهٔ فراموش شدن فلسطینی‌ها
لازارینی در این مصاحبه با ار.اف.ای گفت که «فلسطینی‌ها امروز بیش از پیش در معرض فقر، رنج، و پریشانی» قرار دارند و نگران‌‌اند که به فراموشی سپرده شوند. به گفتهٔ او، با وجود ادامهٔ بحران انسانی در غزه، مسئلهٔ فلسطین در اولویت‌های جامعهٔ بین‌المللی به حاشیه رانده شده است.
او با اشاره به مقایسه‌ای که در کتابش میان سرنوشت فلسطینی‌ها و سرخ‌پوستان آمریکا مطرح کرده، گفت: «اگر امروز اقدام نکنیم، فردا خیلی دیر خواهد بود و سرنوشت این فلسطینی‌ها همان سرنوشت سرخ‌پوستان آمریکا خواهد شد.»
رئیس سابق آنروا همچنین از انفعال جامعهٔ بین‌المللی در برابر جنگ غزه انتقاد تندی کرد و گفت طی سه سال گذشته جنایت‌های گسترده‌ای در برابر چشم جهانیان رخ داده، اما با وجود اطلاع دولت‌ها از این جنایت‌ها، این اقدامات هیچ پیامد مؤثری در پی نداشته است.
او معتقد است جامعهٔ بین‌المللی می‌توانست با اعمال تحریم‌ها و استفاده از ابزارهای سیاسی بر سیاست‌های اسرائیل تأثیر بگذارد، اما چنین اقدامی صورت نگرفت.
انتقاد از دولت‌های اروپایی و شورای امنیت
لازارینی در این گفت‌وگو دولت‌های جهان را در قبال این وضع مسئول دانست و گفت: «بی‌عملی به معنای همدستی است.»
او به توافق‌نامهٔ مشارکت میان اتحادیهٔ اروپا و اسرائیل اشاره کرد و گفت ادامه یافتن این توافق‌نامه به رعایت حقوق بشر و حقوق بین‌المللی انسان‌دوستانه مشروط است. به گفتهٔ او، گزارش‌های متعددی نشان داده است که این شرایط رعایت نشده، اما کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا همچنان نتوانسته‌اند درباره تعلیق این توافق‌نامه به توافق برسند.
کمیسر کل سابق آنروا همچنین قطعنامهٔ ۲۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل متحد در نوامبر ۲۰۲۵ و تأیید هیئت صلح دونالد ترامپ را نمونه‌ای از تضعیف جایگاه شورای امنیت دانست. او گفت شورای امنیت بخشی از اختیاراتش در حوزهٔ صلح و امنیت را به نهادی واگذار کرد که در آن زمان ترکیب اعضایش مشخص نبود.
او با اشاره به اینکه دونالد ترامپ خودش را رئیس مادام‌العمر این هیئت اعلام کرده است افزود که پیشنهاد گسترش فعالیت این نهاد به دیگر درگیری‌های جهان جایگاه و اختیارات شورای امنیت را بیش از پیش ضعیف می‌کند.
تخریب دفترهای آنروا در اورشلیم شرقی
رئیس سابق آنروا در بخش دیگری از مصاحبه به تخریب دفترهای این آژانس در اورشلیم شرقی در ژانویه ۲۰۲۶ اشاره کرد، اقدامی که پس از تصویب قوانین ضد آنروا در پارلمان اسرائیل صورت گرفت.
او حضور ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، در محل تخریب و ابراز شادی او از این اقدام را «بسیار تکان‌دهنده» توصیف کرد و گفت این اقدام علاوه بر نقض حقوق بین‌الملل و مصونیت‌های قانونی سازمان ملل متحد، با هدف از بین بردن تاریخ و حضور آوارگان فلسطینی در این بخش از سرزمین‌های اشغالی صورت گرفت.
اتهام علیه آنروا و بحران مالی
لازارینی همچنین به اتهام‌های اسرائیل علیه برخی از کارکنان آنروا اشاره کرد. اسرائیل در ژانویه ۲۰۲۴ مدعی شده بود شماری از کارکنان این سازمان با حماس ارتباط داشته‌اند و برخی از آنها در حمله‌های هفتم اکتبر ۲۰۲۳ مشارکت کرده‌اند.
او گفت آنروا بلافاصله پس از مطرح شدن این اتهامات تحقیق را آغاز کرد و ارزیابی گسترده‌ای از سازوکارهای این سازمان با مشارکت کاترین کولونا، وزیر پیشین امور خارجه فرانسه، انجام شد.
لازارینی در عین حال معتقد است که اتهام‌های مطرح‌شده علیه آنروا فراتر از موضوع کارکنان این سازمان بوده و هدف اصلی آنها از بین بردن این آژانس، لطمه زدن به وضعیت حقوقی پناهندگی فلسطینیان، و در نهایت نادیده گرفتن مسئله حق بازگشت آنها بوده است.
به گفتهٔ او، کشورهای کمک‌کننده پس از تعلیق موقت کمک‌های مالی در ژانویه ۲۰۲۴ بار دیگر پرداخت‌هایشان را از سر گرفتند، اما آنروا همچنان با بحران مالی ساختاری مواجه است و حدود صدمیلیون دلار کسری بودجه دارد.
او دربارهٔ آیندهٔ این سازمان ابراز بدبینی کرد و گفت هرچه بحران فلسطین از اولویت‌های بین‌المللی خارج شود و توجه جهانیان به مسائل دیگری معطوف شود، فشار مالی و سیاسی بر آنروا افزایش خواهد یافت.
لازارینی در پایان هشدار داد که آنروا در معرض خطر جدّی قرار دارد. به گفتهٔ او، اسرائیل توانسته است فعالیت این آژانس را در اورشلیم شرقی از بین ببرد و اکنون فشارها در غزه به حداکثر رسیده است. پس از آن، کرانهٔ باختری ممکن است با همین وضع روبه‌رو شود.
او هشدار داد که حذف حضور آنروا از سرزمین‌های فلسطینی می‌تواند به گسترش این وضع به مناطق دیگر منجر شود.
از رادیو بین‌المللی فرانسه ار.اف.ای