نوشتهٔ جرمی بوئن، دبیر بخش بینالملل بیبیسی
ترجمه و تنظیم از پیام- اندیشهٔ نو
چهارشنبه۱۳ آبان ۱۴۰۵
دونالد ترامپ همواره با مفاهیم و تعابیر اغراقآمیز (در بالاترین سطح) سروکار دارد؛ بنابراین، ابعاد عظیم شکستی که اکثریت بزرگی از رأیدهندگان آمریکایی به او تحمیل کردند، نوعی «کارمای سیاسی» محسوب میشود.
اما انتظار نداشته باشید که او بهآرامی به سمت غروب دوران سیاسی خود حرکت کند. از دست دادن هر دو مجلس کنگره آمریکا، توانایی او را برای دیکته کردن خواستهها، مانور دادن و ایجاد اختلال در داخل کشور محدود میسازد.
اما در عرصه بینالمللی، احتمالاً اوضاع متفاوت خواهد بود.
او در مقام رئیسجمهور و فرمانده کل نیروهای مسلح آمریکا همچنان از اختیارات گستردهای برای بهکارگیری قدرت نظامی آمریکا برخوردار است.
پیشبینی اقدامات و تغییرات ناگهانی (نوسانهای) رفتار دونالد ترامپ آسان نیست. او در مقام ریاستجمهوری، «چرخشهای ناگهانی» در سیاستها را به نوعی سلاح تبدیل کرده است. با این حال، برخی ویژگیها در او ثابت هستند.
یکی از آنها، تحقیر کسانی است که آنها را «بازنده» میداند، و دیگری عزم راسخ او برای اینکه هرگز در جایگاه یک بازنده دیده نشود.
ممکن است رئیسجمهور وسوسه شود که با انجام اقداماتی در خارج از مرزها، خاطره شکست انتخاباتی میاندورهای را پاک کند. او ممکن است تلاش کند دست به اقداماتی بزند که بتواند از آنها به عنوان تصمیمات قاطع و پیروزمندانه یک رئیسجمهور قدرتمند یاد کند؛ اقداماتی که گویی تحتالشعاع آن انتخابات قرار نگرفتهاند—انتخاباتی که ترامپ، با وجود تمام شواهد موجود، همچنان اصرار دارد که تنها دلیل باخت در آن، عدم حضور نام او در برگههای رأی بوده است.
جنگ با ایران
در هفتههای منتهی به انتخابات میاندورهای، استقرار نیروهای آمریکایی و اظهارات اغلب جنگطلبانه خودِ ترامپ، موجب قوت گرفتن گمانهزنیهایی شد مبنی بر اینکه ایالات متحده در حال آمادهسازی برای بازگشت به جنگ با ایران است.
در آستانه انتخابات، ایالات متحده یک حمله بمباران محدود علیه یکی از جزایر ایران در خلیج [فارس] انجام داد.
کریس مورفی، سناتور دموکرات آمریکایی، پیش از آنکه به دلیل سکته مغزی در بیمارستان بستری شود، در یک جلسه توجیهی محرمانه درباره گزینههای نظامی احتمالی برای از سرگیری جنگ با ایران شرکت کرده بود.
او بدون ورود به جزئیات، این طرحها را «دیوانهوار» خواند و هشدار داد که چنین اقداماتی منجر به «تشدید ویرانگر تنشها» خواهد شد.
گمانهزنیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه آمریکاییها طرحهایی برای بمباران زیرساختهای غیرنظامی در نظر داشتهاند. این اقدام نه تنها احتمالاً مصداق جنایت جنگی خواهد بود، بلکه ممکن است با حملات ویرانگر ایران به هدفهای مشابه در کشورهای متحد آمریکا در خلیج [فارس] نیز پاسخ داده شود. فهرست هدفهای احتمالی میتواند با امارات متحده عربی آغاز شود؛ کشوری که همانقدر که به آمریکا نزدیک است، به اسرائیل نیز نزدیکی دارد.
رژیم ایران تحولات سیاسی آمریکا را بهدقت زیر نظر دارد. این رژیم پنهان نکرده است که از تبدیل شدن پیامدهای مسدودسازی تنگه هرمز به یک مسئله سیاسی داخلی در آمریکا خرسند است. ایران بهخوبی آگاه است که تداوم افزایش قیمتها- از بنزین و گازوئیل گرفته تا کودهای کشاورزی- که ناشی از جنگ و حمله به کشتیها در تنگه هرمز است، چه آسیبی به ترامپ و جمهوریخواهان وارد کرده است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، هشداری را در شبکههای اجتماعی منتشر کرد. او نوشت: «چه بهخاطر وجدان و چه بهخاطر هزینههای زندگی، آمریکاییها به جنگ “نه” گفتند و ما نیز از این پیام حمایت میکنیم. اگر دولت آمریکا به خواست عمومی مردمش خیانت کند تا به اربابان بینالمللی و باجگیران خدمت نماید، درخواهد یافت که “نه”ی ما با کابوسی همراه خواهد بود.»
بنیامین نتانیاهو- که پس از انتخابات هفتهٔ گذشته اکنون نخستوزیر موقت اسرائیل است و سخت برای تشکیل دولتی جدید تکاپو میکند- بار دیگر تأکید کرده که خواهان سرنگونی نظام اسلامی در تهران است. گزارشهایی در اسرائیل و آمریکا حاکی از آن است که او ترامپ را ترغیب میکند تا دوباره وارد جنگ شود. نتانیاهو اکنون کرسیهای لازم برای تشکیل دولت جدید با ائتلاف فعلیاش را در اختیار ندارد.
اما اگر جنگی بزرگ دوباره آغاز شود و به درازا بکشد، و اگر اسرائیلیها هدف آتش مستقیم قرار گیرند، ممکن است گزینههای جدیدی برای تشکیل یک «دولت وحدت ملی» پیش روی او قرار گیرد؛ دولتی که او میتواند با بهرهگیری از مهارتهای سیاسی قابلتوجه خود، بر آن مسلط شود.
جنگ در اوکراین
دیگر درگیری بزرگی که ترامپ ممکن است توجه خود را به آن معطوف کند، بین اوکراین و روسیه است که اکنون طولانیتر از جنگ جهانی اول شده است.
قبل از انتخابات، او تحریمها علیه مسکو را برای خرید گازوئیل روسی لغو کرد. او ممکن است تصمیم بگیرد که لغو تحریمها را تمدید و عمیقتر کند به این امید که به نحوی فشار اقتصادی بر مصرفکنندگان آمریکایی را کاهش دهد.
او به طور قابل توجهی نگران فشارهای مرگبار بر غیرنظامیان اوکراینی که هدف موشکهای بالستیک روسیه قرار گرفتهاند، نبوده است، و اکنون تعداد بیشتری از آنها به این دلیل وارد میشوند که درخواستهای اوکراین برای رهگیریهای بیشتر ساخت آمریکا که توسط متحدان اروپایی تأمین مالی میشوند، آنطور که اوکراین نیاز دارد و میخواهد، پاسخ داده نشده است.
سخنگوی کرملین گفت روسیه امیدوار است که نتایج انتخابات بر آنچه که آن را “تلاشهای صلحآمیز” ترامپ مینامد، تأثیر نگذارد.
دونالد ترامپ پیوسته تلاش کرده است تا ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، را مجبور به دادن امتیازات ارضی به روسیه کند تا توافقی حاصل شود که به منزله تسلیم کیف باشد.
ترامپ این را به فهرست بعید جنگهای حل شده و متوقف شده خود اضافه خواهد کرد.
ترامپ که از شکست انتخاباتی به ستوه آمده، ممکن است تلاش کند تا فشار بر زلنسکی را برای پذیرش امتیازاتی که بارها رد کرده است، دو برابر کند.
میتوان با اطمینان گفت که دونالد ترامپ به ساختن بناهای یادبود برای خود در واشنگتن دی سی ادامه خواهد داد.
فراتر از آن، تکرار این نکته ارزشمند است که پیشبینیهای مربوط به اقدامات بعدی او در داخل و خارج از کشور، ممکن است اشتباه باشند. اما مسلم است که او قرار نیست روی صندلی گهوارهای ریاست جمهوری بنشیند و منتظر بماند تا زمانش در کاخ سفید به پایان برسد.
دونالد ترامپ در طول دوران ریاستجمهوریاش از قدرتش بهره برده و مصمم به استفاده از آن بوده است. این تغییر نخواهد کرد و این احتمال وجود دارد که او بخواهد نشان دهد که اگر دیگر نمیتواند آمریکا را تکان دهد، میتواند جهان را تکان دهد.