جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در گفت‌وگو با جو روگن.
پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵
در فاصله کمتر از یک هفته تا انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، در حالی که ترامپ بارها احتمال ازسرگیری حملات به ایران پس از این انتخابات را مطرح کرده است، وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی و منابع آگاه گزارش داد که جی‌دی ونس در تلاش برای احیای مذاکرات به محسن رضایی نامه نوشته است.
به گفته یکی از منابع آگاه، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا این نامه را به دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران ارسال کرده است.
بنابر این گزارش، آقای ونس در تلاش است دریابد آیا تهران و واشنگتن می‌توانند به نقاط مشترک کافی دست یابند تا دونالد ترامپ را متقاعد کنند از صدور دستور نهایی برای انجام حمله‌ای «کوتاه اما شدید» علیه ایران در هفته‌های آینده خودداری کند.
برخی مقام‌های آمریکایی بر این باورند که مذاکره با چهره‌های تندروی حکومت ایران که پس از کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین و دیگر مقام‌های عالی‌رتبه جمهوری اسلامی در حملات آمریکا و اسرائیل، قدرت بیشتری در تهران به دست آورده‌اند، می‌تواند نتایج دیپلماتیک بهتری به همراه داشته باشد.
دونالد ترامپ هفته گذشته گفت که دولت او با ایرانی‌ها مذاکره نمی‌کند و به احتمال انجام حملات قریب‌الوقوع علیه ایران اشاره کرد. او گفت: «ما با آن‌ها مذاکره نمی‌کنیم. به هر شکلی که شده اتفاقی خواهد افتاد و این به‌زودی رخ می‌دهد.»
به گفته یک منبع آگاه، نامه آقای ونس و گفت‌وگوهای پس از آن میان مقام‌های ایرانی و آمریکایی حاوی جزئیات مشخصی درباره پیشنهاد صلح نبود و در عوض بر چارچوب احتمالی مذاکرات متمرکز بوده است. محسن رضایی هفته گذشته گفته بود که ایران تا زمانی که برخی خواسته‌های اساسی و مشخص این کشور برآورده نشوند، با واشنگتن مذاکره نخواهد کرد.
به گزارش وال‌استریت ژورنال، اگرچه آقای ونس در مواضع علنی خود از جنگ با ایران حمایت کرده، اما در محافل خصوصی نسبت به طولانی شدن آن ابراز تردید کرده است.
سخنگوی آقای ونس از اظهارنظر درباره این گفت‌وگوها خودداری کرد. کاخ سفید نیز درخواست اظهارنظر را به دفتر معاون رئیس‌جمهوری ارجاع داد. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز گفت که اطلاعی از تماس جی‌دی ونس ندارد.
با این حال، دونالد ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا به آقای ونس دستور داده است که با مقام‌های ایرانی برای آغاز مذاکرات صلح گفت‌وگو کند، گفت: «نه، مساله این است که آن‌ها برای تهیه تجهیزات پزشکی و موارد دیگر نیاز به کمک دارند. او نظر من را پرسید و من گفتم: اگر می‌خواهی این کار را انجام بدهی، اشکالی ندارد. اساسا موضوع، ورود تجهیزات برای افرادی بود که حال و روز خوبی ندارند.»
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در حالی که نیروهای مسلح شجاع ما کاملا برای دفاع از میهن آماده هستند، ایران همچنان به دیپلماسی فرصت موفقیت می‌دهد.»
او افزود: «ما همچنان در تماس نزدیک و مستمر با میانجی‌ها هستیم تا ایده‌هایی را بررسی کنیم که می‌توانند اجرای طرح هفت‌روزه ما را حتی در کمتر از یک هفته تضمین کنند.»
محتوای نامه چیست؟
به گزارش اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی، جی‌دی ونس در این نامه تاکید کرده است که هرگونه مذاکره برای جلوگیری از حملات نظامی آمریکا «مستلزم گفتگو درباره موضوع هسته‌ای» است.
نامه آقای ونس به محسن رضایی که بر احتمال ازسرگیری مذاکرات میان آمریکا و ایران متمرکز بود، عالی‌رتبه‌ترین تلاش آمریکا برای برقراری ارتباط با ایران در چند ماه گذشته به شمار می‌رود.
بنابر این گزارش، آقای ونس به دونالد ترامپ پیشنهاد داده بود که نامه‌ای به محسن رضایی ارسال کند. به گفته یک مقام آمریکایی، «رئیس‌جمهوری از ارسال این نامه استقبال کرد.» با این حال، این مقام از اعلام زمان ارسال نامه خودداری کرد.
هشدار آمریکا و تشدید تلاش‌های میانجی‌گران
با نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، نگرانی‌ها از عملی شدن تهدید دونالد ترامپ مبنی بر ازسرگیری حملات به ایران تشدید شده است.
این در حالی است که به گزارش آسوشیتدپرس به نقل از دو دیپلمات آگاه، مقام‌های آمریکایی به چند کشور خاورمیانه و متحدان منطقه‌ای هشدار داده‌اند که برای ازسرگیری احتمالی عملیات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای هفته آینده آمریکا و همچنین احتمال اقدام تلافی‌جویانه ایران علیه این کشورها آماده باشند. وال‌استریت ژورنال شب گذشته برای نخستین بار از چنین هشداری خبر داد.
این دیپلمات‌ها تاکید کردند که آقای ترامپ هنوز تصمیم نهایی را درباره انجام حملات تازه علیه ایران نگرفته است.
رویترز روز چهارشنبه به نقل از یک مقام آگاه از مذاکرات میان ایران و میانجی‌گران اعلام کرد که مقام‌های قطری پیش‌نویس توافق تازه‌ای را برای پایان دادن به جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل به تهران ارائه کرده‌اند.
این مقام آگاه از مذاکرات که ایرانی نیست، گفت پیش‌نویس تازه توافق صلح برای پایان دادن به جنگی که هشت ماه از آغاز آن می‌گذرد، روز یکشنبه به تهران ارائه شده و مقام‌های ایرانی در حال بررسی آن هستند. انتظار می‌رود تهران تا پایان هفته به این پیشنهاد پاسخ دهد.
به گفته این مقام آگاه، پیشنهاد ارائه‌شده از سوی قطر یک جدول زمانی هفت‌روزه را برای رسیدگی به نگرانی‌های تهران و واشنگتن تعیین می‌کند و شامل اقداماتی روزانه برای اعتمادسازی است که هر یک از طرفین باید انجام دهند. به گفته او، اجرای این جدول زمانی ممکن است از اوایل هفته آینده آغاز شود و چند کشور نیز نقش ضامن اجرای توافق را بر عهده بگیرند.
اندکی پس از انتشار این خبر، یک مقام ارشد ایرانی که در مذاکرات مشارکت دارد، گفت قطر تنها «ایده‌هایی غیرقابل قبول ارائه کرده است، نه یک پیشنهاد». او همچنین تاکید کرد که سیاست تهران مبنی بر نشان ندادن هیچ‌گونه انعطافی در موضوع هسته‌ای تغییری نکرده است.
روز دوشنبه نیز مقام‌های ارشد عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه در سفر به تهران با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، عباس عراقچی و محسن رضایی دیدار کردند.
به گزارش گاردین و امواج میدیا، این سفر بخشی از تلاش‌های منطقه‌ای برای جلوگیری از دور تازه جنگ با آمریکا و اسرائیل بود.
به گزارش این رسانه‌ها، این تلاش‌ها بازگشایی تنگه هرمز، کاهش فشار اقتصادی بر ایران و توقف درگیری‌های یمن را در بر می‌گیرد، اما همچنان با اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات و مطالبات هسته‌ای واشنگتن روبه‌رو است.
گاردین از طرحی گزارش داده که در آن هرمز ظرف چهار روز پس از رفع تحریم‌ها بازگشایی می‌شود و حوثی‌ها نیز بخش قابل‌توجهی از نیروهایشان را از مواضعی در داخل یمن عقب می‌کشند. امواج میدیا در بررسی پیشنهاد تهران می‌نویسد ایران برای کوتاه کردن زمان اجرای طرح خود اعلام آمادگی کرده است، اما کاهش تعداد روزها به‌تنهایی اختلاف با آمریکا را برطرف نمی‌کند.