جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵
دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، امروز جمعه ۹ اکتبر (۱۷ مهر) تحریم‌هایی علیه دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) وضع کرد. این اقدام فقط چند ساعت پس از آن صورت گرفت که ناوی پیلای، یکی از قضات پیشین این دادگاه، جایزهٔ صلح نوبل را برنده شد. به این ترتیب، دولت آمریکا در مسیر رویارویی دیپلماتیک با متحدان اروپایی‌اش قرار گرفت.
ناوی پیلای، قاضی اهل آفریقای جنوبی، بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ در شعبهٔ تجدیدنظر دیوان کیفری بین‌المللی قاضی بوده است. او جایزهٔ صلح نوبل را به پاس فعالیت‌هایش در حوزهٔ عدالت کیفری بین‌المللی دریافت کرد.
دیوان کیفری بین‌المللی که در سال ۲۰۰۲ با هدف محاکمهٔ عاملان جنایت‌های جنگی، جنایت علیه بشر، و نسل‌کُشی تأسیس شد، ۱۲۵ کشور عضو دارد و همهٔ کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا نیز در میان آنها هستند. با این حال، آمریکا عضو این دیوان نیست.
خبرگزاری سند فلسطین به نقل از رویترز گزارش داد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجی آمریکا، به‌دنبال این اقدام گفت که هدف از این تحریم‌ها قطع منابع مالی دیوان و محدود کردن توانایی این نهاد بین‌المللی برای ادامهٔ فعالیت‌هایش است. روبیو تأکید کرد که دونالد ترامپ اجازه نخواهد داد این دادگاه شهروندان آمریکایی را محاکمه کند.
روبیو افزود آمریکا از متحدانش، از جمله کشورهای عضو دیوان کیفری بین‌المللی، انتظار دارد برای مهار کردن این نهاد اقدام کنند. او همچنین تهدید کرد در صورتی که نگرانی‌های آمریکا برطرف نشود، اقدامات بیشتری در دستور کار قرار خواهد گرفت.
در مقابل، نزهت شمیم خان، معاون دادستان دیوان کیفری بین‌المللی، این تحریم‌ها را محکوم کرد و گفت که هدف از آنها تضعیف حاکمیت قانون بین‌المللی و فعالیت این نهاد قضایی مستقل است. او تأکید کرد که دیوان به تحقیق و پیگردهای قضایی‌اش ادامه خواهد داد.
این اقدام آمریکا در شرایطی صورت می‌گیرد که اختلاف بر سر حکم‌های بازداشت صادرشده از سوی دیوان علیه مقام‌های اسرائیل، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این رژیم، همچنان ادامه دارد. این دیوان همچنین پیش‌تر تحقیقاتی دربارهٔ اقدامات نظامیان آمریکایی در افغانستان کرده بود که بعداً آن را پایان‌یافته اعلام کرد.
به گزارش رویترز، دامنهٔ تحریم‌های آمریکا ممکن است فراتر از مقام‌های دیوان برود و شرکت‌هایی را نیز در بر گیرد که به این نهاد خدمات ارائه می‌کنند، اقدامی که می‌تواند بر تعاملات بانکی، بیمه‌یی، و فناوری این نهاد تأثیر داشته باشد.
واکنش‌های بین‌المللی منفی به تحریم آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی
دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های اروپایی در واکنش به تحریم‌های آمریکا علیه این نهاد، ضمن محکوم کردن این اقدام و ابراز نگرانی دربارهٔ پیامدهای آن، بر ضرورت حمایت از استقلال دیوان و تداوم فعالیت‌های آن تأکید کردند.
دیوان کیفری بین‌المللی: تحریم‌ها مانع ادامهٔ کار ما نخواهد شد
دیوان کیفری بین‌المللی اعلام کرد که تحریم‌های آمریکا با هدف مختل کردن فعالیت این نهاد و ارعاب کارکنان یا افرادی اعمال شده است که با آن همکاری می‌کنند، اما این اقدامات دیوان را از ادامهٔ کار باز نخواهد داشت.
این دیوان تأکید کرد که هیچ‌کس نباید به‌دلیل خدمت به آرمان عدالت مجازات شود و تاریخ دربارهٔ این مقطع قضاوت خواهد کرد.
در بیانیهٔ دیوان آمده است که موضوع صرفاً دفاع از یک نهاد نیست، بلکه حفاظت از نظام بین‌المللی را نیز در بر می‌گیرد.
دیوان همچنین اعلام کرد که اساسنامهٔ رُم تعهدی جمعی برای جلوگیری از بی‌مجازات ماندن جدّی‌ترین جنایت‌ها مورد توجه جامعه بین‌المللی است.
این نهاد افزود که با کشورهای عضو برای تضمین تداوم فعالیت‌ها و حفظ توانایی‌اش برای مقاومت در برابر چالش‌ها همکاری کرده است.
دیوان کیفری بین‌المللی در ادامه از کشورها خواست اقدامات عملی برای اطمینان از برخورداری این نهاد از امکانات و منابع لازم برای ادامهٔ فعالیت‌هایش را دنبال کنند.
هلند: به حمایت قاطع از دیوان ادامه می‌دهیم
وزیر امور خارجهٔ هلند اعلام کرد که کشورش به حمایت قاطع از دیوان کیفری بین‌المللی ادامه خواهد داد و به‌عنوان کشور میزبان تمام تلاشش را برای تضمین عملکرد صحیح این نهاد به کار خواهد گرفت.
کمیسیون اروپا: از اعلام تحریم‌ها بسیار متأسفیم
کمیسیون اروپا اعلام کرد که از تصمیم آمریکا برای اعلام تحریم‌ها علیه دیوان کیفری بین‌المللی بسیار متأسف است.
این کمیسیون تأکید کرد که برای تضمین تداوم فعالیت دیوان با این نهاد همکاری خواهد کرد و به اساسنامهٔ رم پایبند است.
کمیسیون اروپا همچنین اعلام کرد که آماده است تدابیر لازم را برای توانمندسازی دیوان در انجام مأموریت‌هایش در حوزهٔ رسیدگی به جنایت‌های جنگی و جنایت علیه بشر در پیش گیرد.
بلژیک: دیوان نباید گروگان هویت افراد تحت تحقیق باشد
وزیر امور خارجهٔ بلژیک تحریم‌های دولت آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی و تلاش برای ایجاد اختلال در فعالیت‌های آن را محکوم کرد.
او اعلام کرد که بلژیک خواستار حفاظت از دیوان خواهد شد، زیرا این نهاد نباید گروگان هویت افرادی باشد که تحت تحقیق آن نهاد قرار دارند.
وزیر امور خارجهٔ بلژیک همچنین گفت که راه‌های حمایت از دیوان را با همتایانش در میان وزیران امور خارجهٔ کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا بررسی خواهد کرد.
نروژ: تحریم‌های آمریکا تشدید تنش نگران‌کننده‌ای است
وزیر امور خارجهٔ نروژ اعلام کرد که تحریم‌های آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی تشدید تنش نگران‌کننده است و ممکن است پیامدهای جدّی برای روند فعالیت‌های این نهاد به همراه داشته باشد.
او افزود که نروژ از تلاش‌های دیوان برای کاهش آثار تحریم‌ها حمایت می‌کند و به‌طور مستمر راه‌های حفاظت از این نهاد را ارزیابی می‌کند.