چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵
محمد خلیلی، شاعر، داستان‌نویس، مترجم، محقق ادبی، فعال سیاسی و عضو کانون نویسندگان ایران، پس از تحمل یک دوره بیماری، پنجم مهرماه در آلمان درگذشت.
خلیلی متولد سال ۱۳۱۶ در همدان بود. او در سال‌های کودکی به تهران مهاجرت کرد و فعالیت ادبی خود را از همان‌جا آغاز کرد. شعرها و مقالات او از اواسط دهه‌ی ۱۳۴۰ در نشریات مختلف ادبی و فرهنگی چاپ شد و در طول بیش از پنج دهه فعالیت، در زمینه‌ی شعر، داستان، ترجمه و پژوهش ادبی آثار متعددی منتشر کرد.
محمد خلیلی در حکومت‌های پهلوی و جمهوری اسلامی به دلیل فعالیت‌های سیاسی بازداشت و زندانی شد.
او در سال‌های ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ به عنوان صندوق‌دار و در سال ۱۳۷۹ به عنوان بازرس مالی کانون برگزیده شد و از جمله امضاکنندگان «متن ۱۳۴ نویسنده» بود.
از جمله مجموعه‌شعرهای خلیلی می‌توان به «ارغوانی»، «تا آزادی»، «آواز رنگ‌ها و آفتابگردان»، «همچون نارنجی شعله‌ور»، «سوخته‌زاران»، «صدایم را به باران بسپار»، «عطر کلمات»، «روییدن از رؤیاها» اشاره کرد. «زیر براده‌های سرب» و «گل سرخی بر گیسو» نیز از جمله آثار داستانی او هستند.
خلیلی در زمینه‌ی ترجمه نیز فعالیت گسترده‌ای داشت و آثاری چون «نادرشاه» نوشته نریمان نریمانوف، «سیلاب‌های خروشان» نوشته اسماعیل شیخلی، «افسانه‌های آذربایجان» و «پری خاله و لنین» اثر ابراهیم‌اف را به فارسی برگرداند. او همچنین گردآورنده «همیان ستارگان» آنتولوژی هفتاد سال داستان کوتاه فارسی بود.