بنیامین نتانیاهو (سمت چپ)، نخستوزیر اسرائيل، و شیخ بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی.
سهند ایرانمهر
سهشنبه ۷ مهر ۱۴۰۵
از دیدار مهم یکشنبه نتانیاهو در ابوظبی عکسی منتشر نشده است. امارات به یک بیانیهٔ کوتاه دربارهٔ روابط دوجانبه با اسرائیل بسنده کرد، اما این اولین بار بود که بهشکل رسمی سفر نتانیاهو به امارات تأیید میشد تا تحلیلگران با معمایی پر از ظن و گمان مواجه شوند.
پنج ماه پیش هم چنین خبری بر صدر اخبار نشست، اما با تکذیب امارات مواجه شد. فاصلهٔ آن حاشا تا این تأیید را جنگی پُرفرازونشیب پر کرده است، جنگی که در آن بخش عمدهٔ پاسخهای نظامی ایران متوجه پایگاههای آمریکایی در کشورهای حاشیهٔ خلیجفارس بود و امارات بیش از هر کشور دیگری، حتی اسرائیل، هدف قرار گرفت.
برآورد امروز این کشورها این است که بهای میزبانی از معماری امنیتیای را دادهاند که در عمل کار نکرد. بنابراین، منطقی است که اگر طرح وارداتی امنیتی جدیدی در ذهن امارات نقش بسته باشد و با احتیاط عمل کند. جروزالم پست نوشته است: «امارات فناوری و اطلاعات اسرائیل را میخواهد، اما میخواهد کنترل رابطه در دست خودش بماند.» اگر چنین باشد، یعنی امارات هنوز بر مدار امنیت وارداتی است، با یک گام متفاوت با گذشته که اختیار پایگاهها در دست آمریکا بود.
دیدار در ابوظبی را باید در کنار دیدار دیگری در نظر گرفت که یک روز بعد در واشنگتن رخ داد. وزیر خارجهٔ عربستان با روبیو دیدار کرد، در حالی که عربستان سعودی از آمریکا کمک نظامی علیه انصارالله خواسته بود؛ آمریکا دست رد به سینهٔ ریاض زد، اگرچه با کمک اطلاعاتی موافقت کرد.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، موساد نشست ابوظبی را پس از همین درخواست سعودی ترتیب داده است. با وجود این نباید فراموش کرد که هیچیک از کشورهای عربی نامبرده حضورشان در دیدار با نتانیاهو در ابوظبی را تأیید نکردهاند و شواهدی وجود ندارد که نشان دهد در این جلسه بر یک عملیات مشترک نظامی توافق شده است.
نکتهٔ مهم دیگری که نمیتوان از آن گذشت این است که سفر نتانیاهو به ابوظبی یک ماه پیش از انتخابات اسرائیل رخ داده است، در میانهٔ جنجال گزارشی که میگوید بن زاید پیش از هفتم اکتبر [دربارهٔ حملهٔ حماس] هشدار داده بود. این فرضیه نیز وجود دارد که نتانیاهو در پی تعدیل یا تکذیب روایت امارات از اطلاعش از عملیات ۷ اکتبر است. البته این فرضیه هیچ تعارضی با این ندارد که سفر نتانیاهو همزمان هدفهای امنیتی را نیز دنبال میکرده است.
از سوی دیگر، ترامپ ظاهراً پیشنهاد هفتروزهٔ ایران را رد کرده و به مشاورانش گفته انتظار دارد پس از [انتخابات] میاندورهیی بمباران از سر گرفته شود؛ محاصره هم برداشته نمیشود. اینوضع باعث این گمانهزنی شده که ترامپ درگیری را تا انتخابات در سطح پایین منجمد نگه میدارد و ایران ممکن است دو یا سه هفته پیش از رأیگیری تلافی کند.
با این گزارهها میتوان نتیجه گرفت که عقربههای سه ساعت زمانی همزمان با یکدیگر در حرکتاند:
نتانیاهو تنها چند هفته با انتخابات اسرائیل فاصله دارد، دولت ترامپ وارد مرحلهای میشود که هزینهٔ سیاسی و انتخاباتی ادامهٔ جنگ برایش افزایش مییابد، و کشورهای عربی نیز پس از تجربهٔ حملههای ایران در حال بازنگری در ترتیبات امنیتیشان هستند.
این سه محاسبه لزوماً به یک تصمیم مشترک منتهی نمیشوند؛ حتی ممکن است در مواردی با یکدیگر تعارض داشته باشند. اسرائیل ممکن است خواهان حفظ فشار نظامی باشد، آمریکا بهدنبال مدیریت دامنه و هزینهٔ جنگ باشد، و امارات بخواهد ضمن حفظ همکاری امنیتی با اسرائیل و آمریکا، از تبدیل شدن دوباره به میدان جنگ ایران و آمریکا جلوگیری کند.
از کانال تلگرام نویسنده